पाइला

 

कहिलेकाही जीवन साघुरो लाग्छ  । पाइलाहरु गह्रौ लाग्छ । मन नै त हो मन पनि गहुङ्गो हुन्छ । फूल, रुख र चराहरुलाई देख्दा ईष्या पनि लाग्छ । कोठा सानो लाग्छ । पर्दाहरु पुराना लाग्छन् । भित्तामा झुण्डाएको ऐना आजै पुछेको भए पनि फोहोरझै लाग्छ  । किताबका पानाहरुमा पनि धुलो जमेझै लाग्छ । तर तिम्रो प्रतिक्षा त छ नी ।

यो साघुुरो कोठा पनि  तिमी आइदियौ भने फराकिलो बन्नेछ । वा म गैदिएँ भने सायद तिम्रो अाँगन पनि फराकिलो बन्नेछ । तिमीलाई मैले कुरेको मैले तिमीलाई कुरेको पनि चार बर्ष भैसकेछ । मैले चाहेर पनि क्षितिजहरु नाध्न सकिन । तिमीले चाहेर आफ्नो गुडमा फर्कन सकेनौ । तिमीलाई कुर्दाकुर्दा कहिलेकाही आँखाहरु थाकेझै लाग्छन् । तर किन हो थाहा छैन मन थाकेको छैन । लाग्छ तिमी आयौ भने – यो साघुरो कोठा पनि फराकिलो बन्नेछ । मैले हेर्ने ऐना पनि सफाझै लाग्नेछ । सायद सबैसबै नयाँझै लाग्नेछ ।

कहिलेकाही जीवन छोटो र अप्रत्यारिलो छ । म कहिले बिदा हुन्छु तिमी कहिले बिदा हुन्छौ टुङ्गो छैन । तर मनले त भन्छ नि जाँदैगर्दा एकपटक तिमीलाई अगाल्न चाहन्छ चुम्न चाहन्छ । तिम्रा हातहरुलाई मज्जाले स्पर्श गर्न चाहन्छ । मन न हो यो सब चाहन्छ ।

कहिलेकाही पर क्षितिजमा उडिरहेका चराहरु देख्छु उनीहरुलाई देखेर इष्र्या पनि लाग्छ । लाग्छ म पनि उनीहरुझै उड्न सकेको भए । कहिलेकाही भूगोलहरु दुरी बनिदिन्छन् । चाहेर पनि नाघ्न नसकेको आफ्नै क्षितिजले पोल्छ । कहिलेकाही त म समयलाई पनि गालि गर्छु । किन समयले हामीलाई केही वर्ष अघि भेटाएन । वा हामीलाई भेटाएन । यति भनिरहँदा पनि प्रतिक्षा त तिम्रै छ ।

पर्खाइ

हरेक दिन पर्खन्छु जसरी दिनले घामलाई पर्खन्छ । जसरी रातले जुनलाई पर्खन्छ । जसरी कागजले अक्षरलाई पर्खन्छ । हो पर्खिरहेछु । मैले दिनहरु गन्न छोडेकी छु । रातहरु आफ्ना झै लाग्छन् । सपनाहरुमा यदाकदा झुल्कन्छौ । तर सपनामा तिमीलाई भेटेर पनि भेट्न सक्दिन । सपनाहरु अधुरा नै बनेर टुगिन्छ ।

सायद एक सपना । सायद एक पर्खाइ । बर्षौ देखी कुरेकी कुनै लाहुरेकी स्वास्नीझै म पनि यदाकदा तिम्रै नाममा फूलहरु फुलाउँछु । यदाकदा मन्दिरमा जाँदा धुपबत्ती बाल्छु । तिम्रा लागि केही भाकल गर्छुृ । अधुरो नै सही पर्खन्छु र पर्खिरहन्छु । 

कहिलेकाही निद्रामा तिमी देखियौ भने म बिउँझन चाहन्न । सपनामै सहि तिमी हुनुको अनुभूती सुन्दर बनिदिन्छ । कथाझै म आफूलाई कल्पिन्छु । नहनु पनि कति पिडादायक छ । पर्खदा पर्खदा आँखाहरु नथाक्लान् भन्न पनि त सकिन्न । कथाझै तिमी कतै फर्किएनौ भने । भूगोल कुनै दस्चर्क बनेर हामी बिच आइदियो भने । मनले त के के भन्छ । तर पर्खन्छु । सायद म जीवनभरी पर्खिदिन सक्छु ।

हिजो राती पर्खे । अस्ति बिहान पर्खे । बर्षहरु पर्खे । उडेका तिमी फेरी उडेरनै फर्कन्छौ कि भन्ने नलागेको पनि होइन । खोइ थाहा छैन कहिले तिमी फर्कनेछौ । कहिले मेरो पर्खाइ सिद्घिनेछ ।

रातः एक भावना

 २०२५– १०– २६

म अनिदो छु । रात पनि त अनिदो छ । सबै अनिदा रातहरु अप्रिय हुँदैनन् जस्तो कि आज । म रातलाई अँगाल्छु । म उससँग रोइदिन्छु । उसले मलाई बेप्रवाह रुने स्वतन्त्रता दिएको छ । म उसको अँगालोमा रोइदिन्छु । सबैस्ाँग कहाँ रुन सकिन्छ र ! मध्य दिउसो कहाँँ रुन सकिन्छ र ! तर रातले रुन दिन्छ । म उसलाई मनमनै धन्यवाद भन्छु ।

आफू हुन पनि रात पर्नु पर्छ । दिनको उज्यालोले सबै चिज छेकिदिन्छ । रात आफ्नो हो । म रातमा नांगिन सक्छु । म रातमा बौलाउँन सक्छु । म रातमा चिच्याउँन सक्छु । हो सबै रातहरु अप्रिय हुँदैनन् । रातको एक बजेको छ । म कसैको पर्खाइमा छु । मैले आफैँलाई पर्खिरहेको पनि हुनसक्छु । कति सुन्दर पर्खाइ । म उसँग नाँगिन सक्छु । आँशु झारिदिन सक्छु । रिसाएर नबोलिदिन पनि सक्छु । उसको पर्खाइमा म खुसी छु जस्तो कि आज । म पर्खेर पनि खुसी छु । कसैको अनुपस्थितिमा पनि खुसी छु । 

मलाई हेर्ने कोही छैन । रातले मलाई गिज्याउँदैन । मेरा छाँयाहरुलाई नाप्दैन । मेरा कथाहरुलाई फाल्दैन । रातले त अँगाल्न मात्र जानेको छ । म रातलाई अँगाल्न सक्छु । उसले मलाई चुम्न सक्छ । यहाँ परिधिहरु छैनन् । पावन्धिहरु छैनन् । निस्सासिएका कथाहरु छैनन् । सबै रातहरु अप्रिय हुँदैनन् जस्तो कि आज ।

आज रात मेरो भएको छ । म रातकी भएकी छु । म उसको अँगालोमा अनिदो भएर पनि खुसी छु । म कसैको पर्खाइमा पनि खुसी छु । कोही नहुनुमा पनि खुसी छु । कोही भैदिएको भए पनि खुसी हुनेथिँएँ । सबै अनिदा रातहरु अप्रिय हुँदैनन् जस्तो कि आज ।

एकात्मकता र प्रेमको चरम बिन्दु

भर्खरै बुकर पुरस्कारको ओवसाइडमा एउटा लेख प्रकाशित भएको छ । जसमा किन जापानी र कोरीयन लेखकहरु अंग्रेजी पाठकमाज बिश्वभरी चिनिदैछन् भनेर ब्याख्या गरीएको छ । लेखमा सारा साफी भन्छिन्, “ जापानी लेखकहरु मानविय संवेदनाका त्यस्ता पाटाहरुबारे बोल्छन् जो हामी दजरअन्दाज गरीदिन्छौ । “ लेखमा उनी मियाको कावाकामीको नाम पनि लिन्छिन् । जापानी भाषामा लेखे पनि बिश्वभरीकै पाठकका लागि मियाको कावाकामी नौलो नाम होइन । यसअघि प्रकाशित उनका पुस्तकहरु “बिस्ट एन्ड एग” र “हेवेन” ले उनलाई बिश्व पाठकमाझ मात्र पुर्याएन बुकर पुरस्कारमा सुचिकृत पनि गरायो । उनी अहिले बिश्वभरी पठिने जापानी लेखकमा पर्छिन् । उनका आख्यानका बिषयबस्तुले ठूला कुरा त गर्दैनन् तर पाठकको मन भने मज्जाले चोर्छन् । 

पछिल्लो समय उनको पुस्तक “अल द लभर्स इन द नाइट” ले उनलाई फेरी बिश्वमाझ पुर्याएको छ । पुस्तकको शिर्षकले प्रेमीहरुको रातको कुरा गरे पनि उपन्यास प्रेम कथा भने होइन । यो त्यस्तो कथा जसमा एकात्मकता छ, उपन्यासको प्रमुख पात्र फूडियाकोलाई नियाल्दा लाग्छ संसार प्रेममा अडिएको छ भने पनि सबैले सोचेजस्तै प्रेमलाई अनुभूत गर्न सजिलो छैन । कविताझै सरर बग्ने उनको कथा बाचन शैलीले हामी सबैलाई पात्रको दुख र सुखको साक्षि बनाउँछ ।

उपन्यास फुडियाकोको कथा हो । उमेरले तीस कटिसकेकी उसको जीवनमा एकान्त र एक्लोपन बाहेर अरु केही छैन । उ कुनै अमूक प्रकाशकको लागि पु्रफरिडरको काम गर्छे । उसलाई नियाल्दा यस्तो लाग्छ उसँग जीवनमा सेलेब्रेट गर्नको लागि एक्लोपनबाहेक अरु केही छैन । प्राय अरु मानिसझै उ पनि उमेरको एक कठिन परिस्थितमा छ । तीसले उसलाई जीवनका ठहरावहरु मात्र दिएको छैन जीवनबारे अरु धेरै तनावहरु पनि थपिदिएको छ । उ सधै गरिरहेको काममा खुसी पनि छैन । एक्ली छ तर एक्लोपनमा रमाएकी पनि छैन । उसलाई गहिरेर हेर्दा उ त्यस्तो पात्र हो जोसँग जीवनको निस्सारताको एक अर्को अध्याय छ । तर  उसको उपस्थितिलाई हामी निस्सार भन्न  भने सक्दैनौ । सायद उ हुनुको सार त्यही निस्सारता भित्र नै छ ।

  उपन्यासको सुरुवातमै प्रमुख पात्र भन्छिन्, “रात किन यति सुन्दर हुन्छ थाहा छ किन कि यसले हामीलाई रुने स्वतन्त्रता दिन्छ” , सायद लेखकले दिएको रातको बिम्बले कथानक बारे धेरै बोल्छ । उमेरले तीस कटिसक्दा पनि कहिल्यै प्रेमलाई अनुभुत नगरेकी फुडियाकोको लागि सायद रात त्यस्तो समय हो जहाँ उ खुलेर आफूलाई पोख्न सक्छे । सायद उसको स्त्रित्वको कसैले सम्बोधन गर्न सक्छ भने सायद रातले नै गर्न सक्छ ।

उपन्यास धेरै पात्रहरुले भरीएको छैन । सायद लेखकलाई लाग्यो उनले जे बोल्दैछ फूडियोको मार्फत नै बोल्दैछन् । तथापी उसँगै उ भन्दा फरक अर्कि पात्र छ हिजारी जो फूडियोको भन्दा फरक छ । उमेर र कामको उहिँ परिस्थितिमा अल्झिएपनि फूडियोको जस्तो उसको जीवन एक्लो छैन । उसले प्रेमलाई बुझेकी पनि छ र प्रेम भन्दा बाहिर निस्किएकी पनि छ ।

निराशा

 

निराश छु भन्न पो सजिलोझै लाग्ला भोग्न कहाँ सजिलो छ र । निराशा मेरो पुरानो इतिहास हो जो दोहोरीरहन्छ । पहिलोपटक साच्चै निराश भएको अनुभूती बिए पहिलो बर्ष पढ्दा भएको थयो । त्यो बर्ष मामा बित्नुभएको थियो । ममिलाई आफूभन्दा सानो मानिस गुमाउनु सजिलो थिएन । पारिवारिक माहोल त्यस्तै थियो । तर त्यो निराशा थिएन त्यो दुख थियो । पहिलोपटक निराशा र दुख फरक रहेछ भन्ने मलाई त्यो बर्ष थाहा भएको थियो ।

सत्र बाट अठार पनि भएको थिइन । ममि बुबाले कसैको घरको माथिल्लो कोठा जसमा म बाहेक कोही बस्दैनथेँ त्यहा डेरा खोजिदिनु भएको थियो । इन्टरनेट आइसकेको थिएन । घरमा दिनको बिरलै एक दुई मिनेट गफ हुन्थ्यो । त्यो बर्ष म चाहेर पनि अघिल्लोबर्ष जस्तो हुन सकिन । जतिखेरै मुटु धड्कने, हातमा पसिना आउँने निद्रा नलाग्ने, जतिखेरै गर्मि भएझै हुने । तर किन कारण थाहा हुन सकेन । सबैलाई लाग्थ्यो त्यो होमसिक मात्र थियो तर त्यो होमसिक मात्र थिएन । टिनएज पनि क्रस नगरेकि किशोरीको लागि त्यो जीवनमा पहिलोपटक पहिरो गएझै थियो । किन त्यस्तो भयो कारण थिएन । म निराश थिएँ भने पनि कसैलाई त्यो निराशा हो भन्ने लागेन । सबैकुरा भन्न सक्ने साथी पनि थिएनन् । दिदीबहिनी थिएनन् । करिब दुई बर्ष म मज्जाले निदाउँन सकिन । बिस्तारै त्यो कम हुँदे गयो म पहिलेझै भएँ । तर त्यो पटकपटक नदोहोरीएको भने होइन । ट्रिगर गर्ने चिज धेरै थिएँ । आज पनि बेलाबेला हुने गर्छु । त्यो अध्यारो समय सम्झिदा आज पनि तर्सिन्छु । मलाई त्यो निराश निदाउँन नसक्ने एक्ली किशोरी सम्झदा आज पनि माया लाग्छ ।

गत बर्ष म जीवनको लगभग त्यस्तै  मोडमा थिएँ जसमा उज्यालो भन्दा बढी अध्यारो थियो । एक दिन त्यसै एजुकेसन बुक हाउसमा बरालिँदा बेक सीलाई देखेँ । थेरापिष्ट सँगको कुराकानी रहेछ भन्ने कुरा कभरले नै भन्यौ । मैले डराइ डराइ किताब समाए । आफैँ निराश भएको बेला झन निराश पो बनाउँलाकी भन्ने डर थियो । घर ल्याएर फुकाउँदा डिप्रेसनबारे लेखिएको भएपनि किताब मैले सोचेझै डिप्रेसिङ थिएन । 

प्रिय बेक सी, तिमीलाई पढ्नु एक निराशले अर्को निराशलाई पढ्नु थियो । आफूजस्तै अर्कोलाई भेट्नु पनि थियो । तिम्रो निजि कथा भएपनि त्यो तिमीजस्तै धेरैको कथा थियो । निराशा र खुसी बिच कहि कतै उभिएर हामीले आफैँलाई हेरीरयौ । तिमीले जस्तै कयौ दिनहरु नसुतिकन बिताएकी छु । तर त्यो डप्रेसन थियो वा थिएन मलाई थाहा छैन । तर निराश हुनु सामान्य रहेछ भन्नेकुरा तिमीले मात्र सिकाउँन सक्यौ । 

तिमीले सजिले भनिदियौ – जब तिमी कठिन समयमा हुन्छौ, तिमीलाई यो संसारकै सबैभन्दा कठिन समय तिम्रो चल्दैछ भन्ने पनि लाग्ला । र त्यस्तो सोच आउनु कुनै अपराध होइन । तर खोइ के भयो तिमीले अकालमै बिदा लियौ ।

चिन्ता नलिनु सबै ठिक हुन्छ भन्दे तिमी बिदा लियौ । सायद अब कसैले किताबमा पानाहरुमा यसरी भन्नेछैन । जीउन सजिलो छैन । र जीउँदिन भन्न पनि त सजिलो छैन । सायद तिमीले आफ्ने लागि रोज्यौ ।

तिमीलाई पढेको करिब एक बर्ष भएछ । मस्र्याङ्दीमा धेरै पानी बग्यो । म पनि त्यही पानीसँगै बगेहोला । तर यो एक बर्षमै तिमीलाई गुडबाई भन्ने रहर पटक्कै थिएन । दशै अघि, मैले तिम्रो किताबलाई एकपटक पुछेर बिदा भएकी थिएँ लागेको थिएन तिमी म फर्कदा सम्म किताबमा मात्र बाकी रहन्छ्यौ भने ।

प्रिय बेक सी , जाँदै गर्दा यती भन्न चाहन्छ तिम्रा न्याना शब्दहरुले मलाई धेरै चिज दिएको छ । सधै कृतज्ञ भेरहनेछु ।

आइ वाज बर्न दिस् मर्निङ

 

मनमनै भन्छु “ के ले बाधेको छ तँलाई, अह! अब अगाडी बढ । समयले तँलाई पर्खदैन” यतिकैमा कोही आइपुग्छ, म केही नभएझै गरिदिन्छु । को हो उँ म चिन्दिन । उ सोध्छ, “सन्चै हुनुहुन्छ ?” "ठिक छु " म केही नभएझै गदिदिन्छु । उसले थप केही सोध्दैन । मलाई लाग्छ उ कोही हो । को हो म चिन्न चाहन्न । सायद उसले मलाई चिन्छ । मनले भन्छ, “ चिनेर के भो त, चिनेकाझै गर्नेले चिनेका छन् त,  छैनन् , उसले चिने पनि नचिने पनि मलाई  के”

म सडकमा एकतमासले हिड्छु । ब्राह बजेको छ । ब्राह त जीवनमा पनि बजेको छ । तर म केही नभएझै हिडिदिन्छु । मेरा पाइलाहरु छोटा भएका छन् । म आफूलाई भएको भन्दा पनि पुड्को देख्छु । हुन त म पाँच फिटकी पनि छैन । मनले भन्छ हो म यस्तै हो । हो कतिले डल्लि भने । कतिले काली भने । कतिले कुरुप भने । मनमनै भन्छु तर मलाई फरक पर्दैन । तिनीहरुले भनेको म केही होइन । म जे हु मेरो हुँ । म मैले सोचेजस्तै हुँ । उनीहरुले जे सुकै भनुन् । बस् म आफूलाई आफ्नो नजरले मात्र हेर्न चाहन्छु ।

यसो भन्दै म लामा लामा पाइला चाल्छु । कसैले फेरी बोलाउँछ  म नसुनेझै गरिदिन्छु । कोही अरुले अर्कोपटक नमस्कार गर्छ , “अह म फेरी अर्कोपटक पनि नसुनेझै गदिदिन्छु । मनले भन्छ अगाडी बढ । तँ जे होस् तेरै होस् । बस् अगाडी बढ ।”

मलाई थाहा छैन आज म कहाँ जाँदैछु  । हुन त म सँग कहाँ जान्छु भन्ने प्लान कहिले पो हुन्थ्यो र । एक मानेमा बरालिएकी केटी हुँ । मलाई असल छोरीमान्छे हुनुछैन । म असल पटक्कै हुन चाहन्न । सडकमा एक खिलि चुरोट किन्छु । चुरोट बेच्नेले पनि मलाई अनौठा आँखाले हेर्छ । तर केही बोल्दैन । मलाई उसले हेरेको तरिका मन पर्दैन । तर म केही भन्दिन । म बेपरर्वाह चुरोट सल्काउँछु । सडकमा कुनै पुरुषलेझै मज्जाले धुवा उडाउँछु । यो मेरो जीवनको पहिलो चुरोट हो । तर मैले यसरी तानिरहेछु मानौ म कुनै चुरोटको अम्मली हुँ । अह मलाई आज लाज लागेको छैन । मलाई आज आफैँलाई बेचिदिनु छ बजारमा । बेप्रवाह । मेरो इज्जयतले ममलाई के दियो र । दियो भने केही बन्धनहरु दियो । मलाई सडकमा चुरोट तानेकोमा कुनै पछुतो छैन । बस् हल्का रिगाएको फिल भएको छ । 

बिच बजारमा म बेप्रवाह बस्दैछु । मलाई पहिलोपटक म पनि सडकको हुँ भन्ने महसुस हुँदैछ । कोही लोग्ने मान्छेले बोलायो भने म गैदिन पनि सक्नेछु । हुन त मलाई अहिलेसम्म कोही लोग्ने मानिसले यसरी सोधेको छैन । तर सोधेन भन्ने कुरामा मलाई कुनै गर्वबोध छैन । म मनमनै लज्जित छु म छोरी मान्छे भएर पनि अहिलेसम्म छोरी मान्छे भएको महशुस गरेकी छैन । अह मसँग अब लज्जा छैन । मलाई जाउँ भन्नेसँग म गैदिन पनि सक्नेछु ।

नजिकै औषधी पसल देख्छु । मसँग आज लाज छैन । म औसधि पसलेसँग एक प्याकेट कन्डम माग्छु । औषधी पसलेले फेरी अर्कोपटक मलाई अनौठो आँखाले हेर्छ । मलाई उसको  हेराइ मनपर्दैन तर म केही भन्दिन । तर उसले मुखले केही भन्न सक्दैन । उसले मलाई चिनेको पनि हुनसक्छ । यो बजारमा मलाई नचिन्नेहरु बिरलै होलान् । वा उसले मलाई देखिरहेको पनि हुनसक्छ । उसले मलाई सोध्छ कुन फ्लेबरको दिउँ, “म रिसाएझै गरी थाहा छैन भनिदिन्छु ।” खोइ उसलाई के लाग्छ उसले मलाई चकलेट फ्लेवरमा दिन्छ । म एक पाकेट कन्डम आफ्नो झोलामा राख्छु । यो मैले किनेको पहिलो प्याकेट कन्डम हो । तर म लजाउँदिन । मलाई आज कोही छोरामान्छेले जाउँ भन्यो भने गैदिन पनि सक्नेछु ।

फेरी पाइला चाल्छु लामालामा । थाहा छैन म कहाँ पुग्नेछु ।  पहिलोपटक मलाई म मानिस भएझै अनुभूत हुँदैछ । मैले चालिस बर्ष मानिस भएर बाचिन । म किताब भएर बाचेँ । किताब पढाउँने मानिस भएर बाचेँ । कसैकी हुननसकेक िदुखी छोरीमान्छे भएर बाचेँ । तर मानिस हुनु कसैको हुनु हो र ! होइन भने किन मलाई देख्नेबित्तिकै मानिसहरुले बिचरा भने । अह मलाई बिचरा हुनु छैन । आज मलाई कसैले बोलायो भने एक रातको लागि भएपनि गैदिन सक्छु । मलाई पनि मानिस हुनु के हो भनेर अनुभूत गर्नु छ । म प्रेम के हो बुझ्दिन । मलाई बुझ्नु पनि छैन । तर कोही छोरामान्छेले आजको लागि जाउँ भन्यो भने म गैदिन पनि सक्नेछु । मलाई कुनै चराझै अन्नत उड्नुछु । तर म पहिलो र अन्तिमपटक मानिस हुन चाहन्छु ।

 पाइला चाल्दा चाल्दै म कुनै चौतारामा आइपुगेकी छु । चौतारामा मानिसहरु  छैनन् । पहिलोपटक कुनै चौतारामा म पहिलोपटक एक्लै छु । थाकेकी पनि छु । म आफ्नो झोलालाई सिरानी बनाएर एकछिन आँखा चिम्लन्छु । पहिलोपटक कुनै खुल्ला आकाशमुनी सुतेझै अनुभूत भएको छ । म गीत पनि गाइदिन्छु । म आज एक्लै नाचिदिन पनि सक्नेछु । मलाई किन किन आज पहिलोपटक जन्मिएझै अनूभूत हुँदैछ । तर म अरु कुरा पनि चाहन्छु । कस्ौले मलाई जाउँ भन्यो भने म गैदिन पनि सक्नेछु ।

पर आकाशमा एकहुल चराहरु उडानमा छन् । किन किन म पनि उनिहरुझै उड्न चाहन्छु । मलाई मानिस हुनुमा कुनै मोह छैन । मलाई मानिसहरु चुतिया लाग्छ । मनमनै भन्छु मानिसहरु कुरुप छन् । मानिसको मन झन् कुरुप छ । मानिसभन्दा कयौ गुना मानिस जस्ता त यी चराहरु छन् । खोई मैले मानिस भएर के गरेँ । बाचेझै मात्र गरेँ । पहिलोपटक बल्ल आज बाचेको छु । कसैले मलाई आज उमेर सोध्यो भने म एक दिन भनिदिन्छु । म भन्न सक्छु “ आइ वाज र्वन दिस् मर्निङ” ।  हो मानिसको रुपमा आज मेरो पहिलो दिन हो । कसेले होइन भन्यो भने उसलाई जे भनिदिन पनि सक्नेछु ।

मनमनै आफैँलाई भन्छु “ तँ आजबाट जन्मिएकी छस् । जस्तो बाच्न चाहन्छेस् त्यस्तै बाँच । अगाडि बढ ।” हो म आज जन्मिएकी हुँ । कोही छोरामान्छेले जाउँ भन्यो भने म गैदिन पनि सक्नेछु ।

अलबिदा

  

मलाई कथा भन्न मनपर्छ । म मनमनै भन्नेगर्छु । हुलाकीले तिम्रो चिठी यहाँ छ, “तिम्रो चिठि” भनिसकेपछि म भन्ने गर्छु ।

म आफ्नो जीवनको लागी एउटा कथा बुन्छु, जसरी मेरा खैरा जुत्ताहरुले एक एक पाइला चाल्छन्  त्यसरीनै ।  म भन्छु, “ र त्यसैले ऊ अफ्ठेरोसाथ काठका खुट्टिकलाहरुमा पाइला टेक्छे , उसका निराश खैरा जुत्ताहरुले उसलाई त्यो घरमा लाँदैछन् जुन उसलाई कहिल्यै मनपरेन ।”

मलाई कथाहरु भन्न मनपर्छ । म त्यो केटीको कथा भन्दै छु जो यो आँप सडकको घरभित्र कहिल्यै अट्न चाहिन ।

 हामी सधैं सडकमा बसेनौं । त्यो भन्दा पहिले  लुमिजको तेस्रो तलामा बस्थ्यौं । त्यो भन्दा पनि पहिले केलरमा बस्यौं । केलर अगाडि पौलिनमा, तर म धेरै आँप सडकलाई नै सम्झन्छु, त्यो रातो र निराश घर, जसलाई म आफ्नो ठान्छु ।

म यी सबै कुराहरु पानामा उर्ताछु  तर मेरो इतिहासले मलाई त्यति पिरोल्दैन । म लेख्छु – यदाकदा आँप सडकले मलाई अलबिदा भन्छ । उसले मलाई बाधेर राख्दैन । मलाई उड्न दिन्छ आफ्नै सपनाको उडानमा ।

एकदिन जब म आफ्ना किताबकापी पोको पार्नेछु । र साँच्चिकै आँप सडकलाई अलबिदा भन्नेछु । तब म उसलाई सदासदाका लागी हृदयमा  राख्न सक्ने भैसकेकी हुनेछु । एकदिन म यहाँँबाट पर पुग्नेछु ।

साथीहरु र छिमेकीहरुले भन्नेछन् के भयो यो स्पिरेन्जालाई ? किन ऊ किताबकापी सँगै गैइ ? किन ऊ यति पर गैइ ?

तर उनीहरुलाई थाहा हुनेछैन म फर्कनकै लागी गएकीे हु  ।  उनीहरुको लागी जसलाई मैले पछाडि छोडे ।  उनीहरुको लागी जो यो सडकबाट कहिल्यै बाहिर निस्कन सक्दैनन् ।

    यो सान्द्रा सिस्नेरोजको कथा हो । वा भनौ यो स्परेन्जाको कथा हो । उसलाई कहिँ जानु छ तर कुनै अन्जान पुरुषको घर होइन । पिताको घर पनि होइन । उ त्यहाँ जान चाहन्छे जसले उसलाई आफ्नो हो भन्ने अनुमति दियोस् । छोरीमान्छेको कहाँ घर हुन्छ र । कि लोग्नेको हुन्छ । कि पिताको हुन्छ । ति स्वतन्त्रताका घरहरु होइनन् । नबाधेझैँ गरेर पनि तिनले बाध्छन् मात्र । आफ्नो आफ्नै भुगोल हुनु पो घर हुनु हो । निस्सासिनुपर्ने अनुमतिकका बन्धनहरुलाई कहाँ घर मान्न सकिन्छ र ।

    त्यसैले पनि मलाई नदिहरु मनपर्छ किनकि ति बग्छन् । समयसँगै बग्नु पो जिउँनु हो । नियतीलाई जीवन ठानेर घर्षनु कहाँ जीउँनु हो र । हो मेरो कथा पनि यस्तै हो  । मलाई लाग्छ म घिर्षदै छु । जिउँन छोडेको पनि कयौ बर्ष भै सक्यो । केही डायरीहरु छन् जसले मलाई जीउँदा झै बनाउँछन् ।     इतिहासले बाधेर राखेको मलाई मनपर्दैन । म चाहन्छु बन्धनको नाउँमा आफू पनि नरहु । त्यसको लागि पनि मलाई कहि जानु छ । कहि पुग्नु छ । आफ्नो यात्रा अधुरोझै लाग्छ । म जो हु त्यो हुन सकिन भन्ने पनि लाग्छ । म जहाँ छु मैले दावी नै गरे पनि यो मेरो भुगोल होइन । स्वतन्त्रताको भुगोल हुँदेन । कथाको भुगोल हुँदैन । रंगको भुगोल हुँदैन । धुनको भुगोल हुँदैन । स्वतन्त्र हुनु भनेको कहिको नहुनु हो । पितापूर्खाको नहुनु । लोग्नेको नहुनु । आफ्नो पनि नहुनु ।

    हो म गुडबाइ भन्न चाहन्छु । त्यस्तो गुडबाइ जसले मलाई उड्ने स्वतन्त्रता दियोस् । महिनौ हराउँदा खोज्ने कोही नहोस् । सिरानीले आशु नरोजोस् । हो म बेपर्वाह बतासझै कही भाग्न चाहन्छु । जहाँ जीवनको लय त होस् तर लयले कुनै बाटो नरोजोस् । कथाको अन्त्यझै म जे पनि बन्न सकुँ । कसले के भन्ला भन्ने भयहरु नहुन् । 

    हो म सान्द्राको कुनै छुटेको स्वरुप हुँ । उ झै म पनि कथा भन्न चाहन्छु । तर छाप्नेलाई लाग्ने गर्छ मेरा कथा कथा जस्ता छैनन् । म पनि त अरु जस्तो छैन । अचेत म मेरो पाण्डुलिपिहरुलाई यसरी नै कहि कतै छोडिदिन्छु । थाहा छैन कथा बन्न के बन्नु पर्छ । बस् म लेख्न चाहन्छु । लेखेका शब्दहरु म मात्र होइन म भित्रका अनेकौ म हुन् । हुन छोरीमान्छेले लेख्नु लेख्नु मात्र हो । लेख्नु बाहेर अरु सबै हो तर उ लेख्ने मान्छे होइन । हामी सबै अन्जान कथाहरु बोकेर हिड्नेहरु हौँ । हाम्रा कथा कथा होइनन् । हामीले लेखी हाल्यौ भने पनि ति कथा कथा जस्ता बन्दैनन् । 

    मेरो परिवारलाई अझै पनि म लेख्छु भन्ने थाहा छैन । किनकि त्यो सबैभन्दा अन्तिमको कुरा हो । मैले लेख्नुबाहेक अरु धेरै कुराको आशा परिवारले म बाट गर्छ । तर मलाई स्परेन्जालाई जस्तै लेख्न मनपर्छ । एक्लै एक्लै कुनै अन्जान सडकमा हिड्न पनि मनपर्छ । कुनै अन्जानसँग बोल्न पनि मनपर्छ । बस् मलाई लाग्दैन म जहाँ छु त्यहाँको हुँ । म पटक्कै यहाँको होइन । यो घर यो ओछ्यान यी सडकहरु मेरा आफ्ना पटक्कै होइनन् । म गुडबाइ भन्न चाहन्छु ।

हुरी

प्रिय तिमी, 

जीवन कथा झै कहाँ छ र । म तिमीलाई दुखी छु पनि भन्न चाहन्न । कसैलाई दुखी बनाइसकेपछि दुखी छु भन्नुको मतलब हुँदैन । थाहा छ, त्यहाँ शरद ऋतु चल्दै छ । प्रकृति मस्त फर्किएको होला । तर प्रकृतिझै मानिस पनि किन आफ्नै रहरमा मस्त भुल्न सक्दैन । मलाई आफ्नै बन्धनहरुले पिरोल्छ । कहिलेकाही लाग्छ प्रकृतिको अंश भएर पनि हामी कहिल्यै अंश बन्न सकेनौ । यीनै यीनै दुखेसाहरु बिच आफैँलाई खोज्नु बाहेक अरु बिकल्प छैन । तिम्रो जीवनको मालिक तिमी नै हौ । म तिमीलाई अझ दुखी बनाउँन चाहन्न जस्तो त्यसैमा रमाउ ।

उही 

तिम्रो चिठी पुग्ने ठेगाना

Too Sad to be Sad

 

Dear  Sadness,

I decided to write you a letter this time.  You know,  the old-fashioned way, with pen and paper. I don’t know how to mail you. Maybe you can get this letter through some emotional power. Maybe you never get it. But sadness inside me is not making me comfortable from many days. In fact, from some years. I thought I should address you.

Maybe the first time you meet someone, someone who is completely different around you. Perhaps you love my company so much. Maybe you get a perfect soul mate. But, you see, I am not happy with you. Maybe my writer self has some writerly benefits because of you. Apart from that, there is nothing worth enjoying in your company.

Last year, at the same time, in the same season, you appeared. You know, this is my favorite season. It is the season of festivals. It is the season of lights. It is the season of celebration. It is the season of connections. But you ruined everything around me. From this year, I don’t crave this season. Old traumas are triggering me.. I am too sad to even to recognize my sadness. You made me numb. Somewhere I am in between darkness with more darkness.

          I cannot tell what exactly captivated me to write you. But, you know, there is gloom which is there to evaporate. I am just venting it down. You make me lose my festivity. I lost myself in your company. Maybe you felt that, she looked like a gloom lover, so I need to give her company. But that was not the truth. I looked like a sadness freak, but I am not. Deep inside, I always had a cheerful child. Someone who can dance in little things. Someone who can smile just being oneself. So confident enough even with failure. But because of your company, I am being saddist. This morning, because of sadness, because of the anger inside me, I tore my own diary. 

          Diary was always my safe space. Even in the bad days, they accompanied me. They were things that accepted my weirdness. But the sad thing they are no more with me. So, I am wishing your goodbyes. Dear sadness, I don’t want to live with you anymore. Please, leave me soon.

Dear Mountains and Rivers,

 

This morning, when I woke up, there were mountains and rivers with me. I forgot the fact that you were with me since I came here.  When I was an infant, when I was a toddler, when I was a schoolgirl, you were always there.  I always thought being with mountains and rivers was what the world was supposed to be. I was tiny, you were huge.  You were too huge for me. Maybe I was too tiny for you. But you were always there. Being on a riverbank and counting footsteps was a day-to-day thing. But your existence was too big for me, I used to think I was the footsteps.  Sad but the reality....I identify always with the edge...

These days, when I look back, I carry everything with me even if I still feel I am somewhere in the edge. Maybe the words that are inside my diaries are the gifts that came with me. Maybe the concept of movement and sadness of being stagnant you gave me in a lineage. Maybe I am the mountain. Maybe I am the one who is still counting the river stones.... Maybe someday when I move out ..... I will come back only for you. Dear mountains and river, your existence made me tiny; I accepted you as my safeguards. Maybe you were my big brothers who looked after me when I was unsafe.

This morning again, I thought about you because I looked back at you. I hope I will always want to look back and cherish you. 

Being Tiny

           

I have no clue- maybe I should shut up my mouth. Even if it is a statement ...... I can’t always stand for it. But I always stand for it. I thoroughly take it as my roots. When you are too tiny, you hold the world believing it as similar as you. Growing up, for me the world was as tiny as me. Only rivers and mountains were bigger. They were huge. They were not life-like. Maybe I found them huge, they were my inspirations.

Growing up, tininess defined me. I was tiner in school. I was a tiner in college. I was tiner in university. I am a tiner in my workplace. When you are too tiny too you are invisible. I hold invisibility with tininess.  When you are too small, people can bully you easily. You are lifeless, aimless, and purposeless to the world. I lived like dust.  Dust that can have any shape or be useless.

Being tiny is who I am. I only hold my invisibility and uncertainty. Now the world is huge for me. I cannot hold the hugeness, when I find out something huge ...... I suffocate. 

ओसन वोङ को आंशिक सुन्दर संसार

आख्यानको संसार फराकिलो छ । तपाई कल्पनामा डुब्न सक्नुहुन्छ । वा वास्तबिकतालाई कल्पनाझै प्रस्तुत गर्न पनि सक्नुहुन्छ । तर आख्यानकारको रुपमा भियतनामी अमेरीकन लेखक ओसन वोङ को प्रस्तुती उनको पहिलो उपन्यास, “अन अर्थ वि आर बिर्पिmली गर्जिएस” मा लोभ्याउदो छ । उनी उपन्यासमा कल्पना र बास्तबिकता दुबैसँग मज्जाले खेल्छन् । कथामा पात्रको रुपमा आफूनै प्रस्तुत भएका छन् । लेखकको रुपमा यसले उनलाई अझ बलियो र विश्वस्नीय बनाएको छ । तर उनले प्रस्तुत गरेको संसार उनको शिल्पझै सुन्दर छैन जसले यूद्वको क्यानभाषमा कोरीएको एक आंशिक सुन्दर कथा भन्छ ।

वोङ  लेख्छन्, “जब उनीहरुबारे सोच्छु, यस्तो लाग्छ मैले प्रेम गरेका प्रत्येक ब्यक्ति उज्याला पानाका साना बिन्दु मात्र हुन् ।” उनले लेखेझै उनले भनेको कथा बृहतताको कथा होइन यो त यूद्वको हिंसात्मक आयतनमा कहि कतै छिपेको अघुताभाषको अर्को कथा हो । भियतनाम यूद्वमा देह ब्यापारी बनेकी हजुरआमा र आफ्ना बास्तबिक पिता को हुन् भनेर कहिल्लै चिन्न नपाएकी आमाको कोखबाट जन्मेका लिटल डग कथाको प्रमुख पात्र हुन् । अमेरिकामा शरणार्थीको रुपमा बसेको उक्त परिवारको यो कथा, लिटल डगले आफ्नी अपठित आमालाई लेखेको एक विम्बात्मक चिठि हो । 

एक अपठित आमालाई, जसले अंग्रेजी पढ्न सक्दिनन् उनलाई अंग्रजीमे पत्र लेख्नु बिरोधाभाष पूर्ण लाग्न सक्छ । तर वोङ  लेख्छन् , “ म यो लेख्दैछु किनकि  मलाई वाक्य सुरु गर्दा किनकि बाट सुरु नगर्न भनियो । तर म त लेख्न खोज्दैथिइन – म त वाक्यवाट पर मूक्त संसारको खोजिमा थिएँ । किनकि मलाई भनिएको थियो  स्वतन्त्रता भनेको शिकार शिकारी बिचको दुरी मात्र हो ।” उनले भनेझै उनले प्रस्तुत गरेको आख्यानको संसार एक शरणार्थीको आफ्नै स्वतन्त्रताको खोजी हो । वाक्य र भाषाभन्दा पर कतै लुकेको मानव सम्वेदना र चित्कारको एक लघु आवाज हो ।

वोङ  र वोङ का प्रमुख पात्र लिटल डग विच सरसरती हेर्दा तात्विक भिन्नता केही भेटीदैँन । तर वोङले आफ्नो पुस्तकलाई संस्मरण नभनी उपन्यास किन माने भन्ने प्रश्नले तपाई हामी सबैलाई पिरोल्छ । कथामा यूद्वका चोटहरु छन्, यूद्वप्रश्चात पनि नमेटिएका दाग र खतहरु छन् । सायद वाङ चाहन्छन् उनको कथा उनको जीवनकथा मात्र बनेर लघुताभाषमा अन्त्य नहोस् । उनले भनेझै यो यूद्घवाट जन्मिएको आंशिक कथा नबनोस् । वा हुनसक्छ उनी आफ्नो कथालाई उनको निजत्वभन्दा परको फराकिलो क्यानभाषबाट हेरियोस् भन्ने चाहन्छन् । 

ओसनको प्रमुख पात्र लिटल डगको जीवनमा हिंसाका डोबहरु मेटिएका छैनन् । हिंसा र यूद्घको प्रत्यक्ष अनुभव उसले नगरेपनि उसको जीवन यूद्घकै वरीपरी घुमेको छ । चार वर्ष देखीनै आमाका थप्पडहरु उसका गालामा बर्षन्छन् जुन उसलाई अप्रिय लाग्छ । उ भन्छ, “हुनसक्छ थप्पड लगाउँनु भनेको अर्को यूद्वको लागि तयार गर्नु हो ।” उसलाई सधै लाग्छ उसकी आमाले हरेक दिन उसलाई अर्को युद्घका लागि तयार गर्दैछिन् ।

लिटल डग नाम सुन्दा जति निद्रोष र सरल लाग्छ उपन्यासमा उ त्यो भन्दा कयौ गुना जटिल भेटिन्छ ।  उसलाई उसकी हजुरआमासँग गुनासो छ जसले उसलाई त्यो नाम दिइन । आफ्नो र आफ्नी छोरीको नाम फूलको नामबाट राखेकी उसकी हजुरआमा, ल्यानले किन आफ्नो नातीलाई त्यस्तो नाम दिइन भनेर उ दुखेसो  गर्छ । उसकी हजुरआमाका अनुसार, भियतनाम जो जन्मिदा लुरो र कमजोर भएर जन्मिन्छ उसलाई त्यस्तो नाम दिइन्छ । उसको जीवनमा संघर्ष र आफ्नो पहिचानको खोजी उसले आफ्नो नामबाट नै गर्नुपर्ने हुन्छ । उ सधै कमजोर पात्रको रुपमा चिनिन चाहदैन । 

लिटल डग भन्छ, “ मैले मेरो कामको सुरुवात घरको आधिकारीक दोभासेको रुपमा गरेको हुँ । त्यसपछि कयौ खाली ठाउँ, मौनताहरुमा मैले मेरा शब्दहरु भर्न खोजेँ । मैले भाष्य रुपान्तरणको काम गरेँ । मैले हाम्रो भाषालाई कतै लुकाएर आफ्नो अंग्रेजी कवज लगाएँ जसको कारण अरुले मलाई देख्न सकुँन ।” छोटकरीमा भन्दा यो उपन्यास अमेरीकी समाजमा एक  गैर अंग्रेजी भाषीले खोजेको भाषाको पहिचान हो । भाषिक पहिचान बेगर बाचेको समाजको दोस्रो पुस्ताले आफ्नो मौनता र शब्दबिहिनताको अवस्थालाई लिएर गरेको अभिलेखीकरण पनि हो । तर उपन्यासमा वाङको प्रस्तुती भाषिक हिसाबले अति सुन्दर छ । सायद उनी भन्न चाहन्छन् अबको भाषाको वागडोर गैर अंग्रेजी भाषीको अंग्रेजीले पनि गर्न सक्छ । 

ओसनको प्रस्तुती उसको प्रमुख पात्र लिटल डग बाहेक उसकी आमा र हजुरआमाको चित्रणले पनि अझ मिहिन र अझ सुन्दर बनाउँछ । जसले भियतनाम यूद्घवाट वाहिर निस्कन खोज्दै गरेका महिलाहरुको कारुणिक कथा भन्छ । ल्यान, लिटल डगकी हजुरआमा जसले आफ्नो नामाकरण आफैँ गरिन् । उनकी आमाले दिएको सात नम्बर उनको लागि काफी थिएन ।  त्यसैले उनले  आफूलाई ल्यान भन्ने नाम दिइन् । ल्यान भनेको भियतनामी भाषामा जलकमलको फूल हो । सत्र बर्षको उमेरमा उनी आफ्नो मागी बिवाहबाट बाहिर निस्किन्छीन्, यूद्वको समयमा काम पाउँदिनन् र  देहब्यापारमा सम्लग्न बन्न पुग्छिन् ।   अन्त्यमा त्यस्तो अमेरीकन सैनिकसँग  बिहे गर्न पुग्छिन् जो उनको जन्मिदै गरेकी छोरीका पिता थिएनन् । लिटल डगले भनेको ल्यानको कथा यूद्वको कथामात्र होइन यूद्व भन्दा पर आफ्नै पहिचानको खाजीमा हिडेका ति महिलाहरुको कथा जसले केही नबोलिकन, बिना भाषा, बिना मिथक, संरचनाको कठिन बागडोरलाई लत्याएर हिडे । उनले पार गरेको यात्रा लिटल डक यात्रा पनि हो । उनको कथा लिटल डगको कथा पनि हो ।

लिडल डग भन्छ, “ हाम्रो भियतनामी भाषा त समयको क्याप्सुल हो आमा, त्यस्तो चिन्ह जसले तपाईको शिक्षाको अन्त्य गर्यो, सबै खरानी भयो । त्यसैले आमा, हामीले हाम्रो भाषा बोल्नु भनेको केही भियतनामी तर पुरै यूद्वमा बोल्नु हो ।” उसले जसरी भाषा र यूद्घलाई जोडेको छ । उसको र उसकी आमाको सम्बन्ध पनि यूद्वले नै निर्धारीत गरेको छ । अमेरीकी सैनिक र भियतनमाी आमाको सन्तान उसकी आमा, रोजको जन्म नै यूद्वले डोहोर्याएको थियो । त्यसले लिटल डगलाई लाग्छ उसकी आमा हरेक दिन उसँग यूद्घमा बोल्छिन् । यूद्घको पृष्ठभुमिले निर्धारित गरेको संवाद सजिलो छैन तर लेखकले आमा छोरोको संवादलाई अझ गहिरो बनाएका छन् । सायद यो उनले बर्षौ आमालाई भन्न नसकेको वा आमासँग गर्न नसकेको संवादको लिखित भाषान्तरण हो ।

ओसनको प्रमुख पात्र लिटल डग भन्छ, “आमा मलाई केटा मनपर्छ“ । उसकी आमा रोज भन्छिन्, “ मलाई भन, यो कहिलेबाट सुरु भयो । मैले त तँलाई स्वस्थ र सामान्य जन्माएको थिएँ ।” उसकी आमालाई उसलाई केटा मनपर्नु असामान्य लाग्छ । एक विमारीझै लाग्छ । जसले समलैंगिताबारे भियतनामी वा अमेरीकामा बस्ने भियतनामी समाजले बुझ्न यर्थाथलाई प्रस्ट पार्छ । चौथ बर्षको उमेरमा जब लिटल डक सुर्ती कारखानामा काम गर्न थाल्छ तब उसलाई उसँगै काम गर्ने उजस्तै किशोर मनपर्न थाल्छ । सम्बन्ध त्यो भन्दा पर पुग्छ । लिटल डगले र उसको प्रेमी दुवैले आफूभित्र रहेको समलैंगितालाई बिस्तारै पहिचान गर्छन् । त्यो पहिचान उनीहरुको आफ्नै खाजी थियो । त्यो खोजीको कुनै सुरुवात र कुनै अन्त्य थिएन । उपन्यासमा समलैंगितालाई लेखकले  मिहिन र सरल तबरले प्रस्तुत  गरेका छन् ।  तर पाठकको रुपमा हामीलाई लाग्छ यति सजिलै आफ्नो शरीर र शारीरीक भोगाइबारे लेख्न सजिलो छैन । 

उपन्यासमा लिटल डगले लागुऔषधको लतमा फसेको आफ्नो प्रेमी गुमाउँछ, हजुरआमा गुमाउँछ, आफूसँगै काम गर्ने धेरै साथीहरु गुमाउँछ । उपन्यासले गुमाउँनु, नहुनु र सम्बोधित नहुनको पिडालाई सामुहिक शोकको रुपमा सम्बोधित गर्छ ।  सायद वाङले ब्यक्तिगत शोकलाई  किन सामूहिक पनि हो भनेर उपन्यासमार्फत भन्न चाहन्छन् । उनी आफ्नी आमालाई भन्छन्, “ आमा पढ्न पाउँनु मेरो लागि त्यो सु–अबसर हो जुन तपाईको गुमाइबाट सम्भब भयो” । सायद उनी हामी सबैलाई बुझाउँन र भन्न चाहन्छन् , जसरी मैले मेरी अपठित आमाका मौन कथाहरलाई अबसर ठानेर शब्दहरुमार्फत ब्यक्त गरेँ त्यो  गर्न सजिलो छैन ।

 वोङले प्रस्तुत गरेको आख्यानको यो आंशिक सुन्दर संसार यूद्वबाट निस्केको आशाको संसार मात्र होइन गरिवि, प्रेम र हिंसाका डटहरुलाई जोड्ने कल्पना र वास्तबिकताको एक जटिल  मैफिल पनि हो । यो सुन्दर शब्दमार्फत ब्यक्त भएको यूद्ववाट पर निस्कन खाजेको एक कुरुप कथा पनि हो । यो शब्दको जादुगरले इतिहासको एक धुमिल मानव परिस्थितिलाई ब्यक्त गर्न खाजेको एक दुष्प्रयास पनि हो । समग्रमा औपन्यासिक संसारमा ओसनको प्रस्तुति लोभ्याउँदो छ । कुरुपतालाई बिम्बमा ब्यक्त गर्न सजिलो छैन तर उपन्यासभरी उनी काब्यमै बोलेझै लाग्छ । “ अन अर्थ वि आर विर्फिलि गर्जियस” ओसनको शाब्दिक संसारबाट यात्रामा निस्केको आशा, निराशा र भरोसाको एक सुन्दर कलेवर हो ।

PMS Blues

        This morning, with teary eyes, I asked my mom for solo travel. It has been on my bucket list for many years. Being alone is my comfort zone. I suffocate with people easily. Since Dashain vacation, I have been living with my family, I want my aloneness back. For mom, being a woman traveling alone for fun is not good enough. Even if she allowed me to move out of the home at fifteen for further study. Although, after graduation, I traveled with foreigners for six months for work purposes. Even though I have been living alone for ten years. She doesn’t allow me to travel alone. My tears don’t melt her heart, nor change her decision.

        Dealing with PMS is not easy. It is something like dealing with our childhood traumas. It makes you teary  easily.  Emotions are the only things I have from some days. Emotional highs and lows are killing me. From some days, I am remembering some weird memories. Even they are killing. Not only I am angry with others I am also angry with myself.

बर्षहरु

 

बर्षहरु चाडै बिदा लिन्छन् । तर दिनहरु बाकी रहन्छन् । थाहा छैन कुनै दिन दिनहरु सिद्घिए भने के रहनेछ ? घाम उदाउँने छ वा छैन । आकाश रहने छ वा छैन । फूलहरु फुल्ने छन् वा छैनन् । चराहरु गीत गाउँनेछन् वा छैन । प्रिय बर्ष, तिमी जाँदै गर्दा सम्झनको लागि म सँग यती मात्र छ ।

  आज बर्षको अन्तिम मध्धेको एक दिन हो । बर्षभरी म दिनहरु जोगाउँन चाहन्थे । तर थाहा छैन किन दिनहरु उराठ मानेर मेरो जीवनवाट गए । गएका दिनहरुलाई म समेट्न चाहन्थेँ । तर सकिन । तर उनीहरु जाँदेमा गएका पनि त थिएनन् । आज नगएका चिजबारे बोल्दै छु ।

नगएका मेरा प्रिय चिजहरु,

प्रिय फूयूको, 

कावाकामीले जन्माएको तिमी सबैभन्दा निराश प्रेमी थियौ । कुनै दिन, कुनै रात तिमीझै कोही अरु भेटेँ भने अङ्गाल्नेछु । तिमी म पनि हौ । आफूझै किताबका पानाहरुमा तिमीलाई भेटेर म खुसी थिइन । तर दुखी पनि थिइन । थाहा छैन  तिमी कहिल्यै भेटिने छौ वा छैनौ । वा मेरा निराश दिनहरुको तिमी सधैँ साक्षी बन्नेछौ । आशा छ कुनै तिमीले आफैँलाई भेट्नेछौ । आफूलाई प्रेम गर्नेलाई पनि भेट्नेछौ । यो मैले तिम्रो र मेरो लागि देखेको साभmा सपना हो ।

प्रिय संवत,

दिन महिना र बर्षहरुसँगै तिमीले बुझेको घरको परिभाषा एक कठोर परिभाषा थियो । घर कुनै स्वप्न संसार थिएन र हुँदैन पनि । बाले सानिआमा रोजे । आमाले तिमी रोजिन् । तिमीले इस्बी रोज्यौ । रोजाइहरु बिच सम्बन्धका पर्खालहरु भत्किए । तिमी जो थियौ त्यो रहेनौ । तिमी जे भयौ तिनै सम्बन्धहरु बन्यौ । कहिलेकाही लाग्दैन भत्केका मानिसहरु भत्केका घरका प्रतिबिम्बहरु हुन्  तिमी जस्तै ।

प्रिय इमरोज, 

प्रेम गर्न त कसैले तिमीबाट सिकोस् । सायद संसारमा कथाहरु बाचिन्जेल तिमी प्रेमको पर्याय बन्नेछौ । वा भनौ तिमी बाच्नेछौ । कसैले भन्ला अमृताको लेखाइले लामो यात्रा गर्नेछ तर किनकिन लाग्छ अमृताको लेखाइ भन्दा लामो त तिम्रो प्रेमले गर्नेछ ।

प्रिय बेक सी, 

आफूले आफैँलाई अध्यारोमा छु भन्न तिमीलाई पक्कै सजिलो थिएन । सायद दुखी छु भन्न खुसी छ भन्न जस्तो सजिलो छैन । तिम्रा अध्यारा दिनका साक्षि शब्दहरुमाफृत म पनि भएकी छु । तिमी जस्तै अलिअलि निराश भैराख्ने मेरो पनि बानि छ ।  म पनि तिमी जस्तै आफ्ना निराशाहरुलाई शब्द मार्फत ब्यक्त गर्छु । सायद त्यसैले हामी लेख्छौ । र लेखेको कुरा नलेखेझै पनि गर्छौ । अन्त्यमा तिमीले भनेकै कुरालाई दोहोर्याउँन चाहन्छु, “महत्वपूर्ण कुरा तिमीले माया पाउँछौ वा पाउँदैनौ भन्ने होइन, प्राप्त मायालाई कसरी लिन्छौ भन्ने हो ।”

प्रिय म,

माथिका पात्रहरुझै, यसबर्ष म पनि पात्रहरुझै टुङ्गिएँ । दशैँ दशैँ जस्तो भएन । तिहार तिहार जस्तो पनि भएन । मंशिरमा जानेहरु रहेनन् । कथाझै जीवनको पल्टमा म पनि रुमलिएँ । रुमलिनु सजिलो थिएन । आफैँलाई भेट्न पनि सजिलो थिएन । समाज परिवार सबैबाट एक्लोझै भएँ । जीउन र जुध्न दुबै सिकेँ । मेरो कथाहरु मेरा मात्र रहेछन् भन्ने अनुभूती पनि भयो । यीनै यीनै चिजहरु भएँ । आफैँलाई गुमाएँ । आफैँलाई पाएँ । दह्रो र कमजोर दुबै भएँ । सायद अर्को बर्ष पनि यसरी आफ्नो बन्न चाहन्छु । बिन्दु र पहाड दुबै म हुँ । सिमितता र असिमितता पनि । जानेहरुलाई रोक्न सकिन । फेरी फर्कनेहरुलाई पनि अपनाएँ । सायद बर्षहरुले मलाई आफ्नै क्षितिजमा रमाउँन सिकाउँदै छ । जे छु र जे भोगे त्यसमा कुनै गुनासो रहनेछेन ।

प्रिय तिमी , 

जाँदै गर्दा धन्यवाद ..................

भेट

कहिलेकाही लाग्दैन आफैँलाई नभेटेको कयौ बर्ष भयो ? लाग्छ नी । अनिदा दिन र अनिदा रातहरुको साक्षी कि त बादल बन्छ । कि त जून । मानिसहरु कहाँ मानिसका साक्षि बन्छन् र ! भेटेर पनि नभेटेझै लाग्ने अनकौ भेटहरुलाई साक्षि बनेर परिचितझै लाग्नेहरु पनि अपरिचित झै बनिदिन्छन् । कतिलाई नभेटेर पनि भेटेझै लाग्छ कति भेटेर पनि नभेटेभैmे लाग्छ । कतिलाई सधैँ भेटेर पनि कहिल्यै नभेटेझै लाग्छ ।

यदाकदा आफू पनि अपरिचितझै लाग्छ । आफैँलाई भेट्न पनि कहाँ सजिलो छ र ! अनेकौ मुखडाहरु बोकेर हामी आफूलाई दावी गछौ । दावी गर्न सजिलो छ तर आफू भएर बाच्न कहाँ सजिलो छ र ! अनेकौ चेहेराहरु साक्षि हामी आफ्नै बन्छौ । जुन चेहेराहरुका नजिक हामी कहिल्यै पुग्न सक्दैनौ । यी शब्दहरु पनि मेरा चेहेराहरु हुन् । केबल चेहेराहरु । आफू हुनु कहाँ चेहेरा मात्र हुनु हो र !

भेट्न सजिलो छैन । भेटेर पनि भेटिराख्न कहाँ सजिलो छ र ! भेटेर पनि छुटेको आफूँ । नभेटेर पनि भेटेझै लागेको आफू । परिचित माझ अपरिचित झै बनको आफूँ । यी नै अपरिचित चेहेराहरु बिच आफैँलाई खोज्न खोजेको पनि कयौ बर्ष भयो । कहाँ चाहदैमा भेटिदो रहेछ र आफू पनि आफैँ जस्तो ।

कहिलेकाही घर घरजस्तो लाग्दैन । परिधिहरुले निस्सासिने बनायजस्तो लाग्छ । छुट्न लागेको प्रेमीझै कहाँ छुट्छ र जीवन त्यसै । कहिलेकाही त आफैँले आफैँलाई पनि नयाँ जुत्ताले गोडालाई घाउँ बनाएजस्तो घाउँ बनाउँछ । त्यो त गोडाको घाउँ मनको घाउँ कहाँ देखिन्छ र !

कहिलेकाही इरेजरले आफैँलाई मेटिदिउँ जस्तो पनि लाग्छ । कहिलेकाही अर्को नयाँ आकृति बनाउँ जस्तो पनि लाग्छ । कहाँ मेट्छु भन्दैमा मेट्न सक्छौ र आफूलाई । कहाँ चाहँदैमा बन्छ र अर्को नयाँ आकृति । हरेक भेटमा आफूँ आफूँ जस्तो लाग्दैन । 

यो भुगोलबाट भागेर पनि भागिँदैन भन्ने थाहा हुँदाहुँदै पनि मन हो भाग्न खोज्छ । थाहा छैन भागेपछि स्मृति बनेर फेरी भुगोल फर्कन सक्छ ।  तर म कयौ दिन निस्सासिन्छु । बिद्रुप आफैँलाई भेट्न कुनै बिद्रुप सहरमा रुमलिन्छु । कहाँ कथा र शब्दहरुभmै छ र जीवन । शब्दमा त अध्यारो पनि उज्यालो झै लाग्छ । अप्रेम पनि प्रेम झै लाग्छ । निराशा पनि आशा झै लाग्छ । तर जीउँदा सबै अध्यारा नै हुन्छन् ।

म हरेक दिन बिद्रुप आफैँलाई भेट्छु । असफल र कुरुपझै लाग्ने आफूलाई भेट्न कहाँ सजिलो छ र । लघुताभाषभित्र आफैँलाई खोजेर कहाँ उड्न सकिन्छ । दुई क्षितिज बिचको दुरी अध्यारो नै हुन्छ । हुनसक्छ म किनाराबाट जीवन मात्र हेर्छु र हरेक दिन जीवनका डोबहरुलाई मात्र गन्ने गर्छु । कहाँ जीवन जीवन जस्तो छ र ! कहाँ बाच्नु बाच्नु जस्तो छ र । हरेक दिन र रात एकै हो भनिदिँदा पनि हुन्छ ।

जीवनका बृत्तहरु मानक बनेर तर्साउँछन् हरेक दिन । मानक भित्र नअटाउनुको पिडा यदाकदा आफ्नै शब्दहरुले पुरेझै लागेपनि म भित्र सधैँ रहनेछ । तर थाहा छ मानक मानक मात्र हो । त्यसभित्र नअट्नु मेरो दोश होइन । तर त्यो भनिदिने पनि त को नै छ । आफैँले आफैँलाई प्रमाणित गरेँझै गर्नुजस्तो झुर काम केही होइन । म त्यो खिएको आफूलाई लुकाउँन अरु कोही बनेझै गरिदिन्छु ।

हो यसरी नै दिन, महिना र रातहरु बित्दैछन् । मैले आफैँलाई नभेटेको कयौ बर्ष भैसक्यो ।

बतास

प्रिय तिमी,

जुन मोडमा आज तिमीलाई यो पत्र लेख्दैछु लागेको थिएन यसरी कहिल्यै लेख्नेछु । म बतासझै जीवनको कुनै अर्को मोडमा आइपुगेको छु । जसरी तिमीले पत्रको जवाफमा मलाई एक चिसो मौनता दियो त्यो मेरो लागि बषौ चलेको हिमपात जस्तै थियो । मलाई लागेन यो हिमपात पश्चात फेरी अर्को पटक मेरो जीवनमा बसन्त आउँनेछ । 

तिमीलाई लाग्ला तिमी भित्र कुरुपता मात्र छ । तर मैले त्यो कुरुपतालाई पनि सुन्दरताझै अपनाउँने बाचा गरेकी थिएँ । म धुलोलाई फोहेर भनेर छोड्ने मानिस होइन मलाई त धुलो पनि जीवनका बिन्दुहरुझै लाग्छ । तर खोइ अब किन आजकल लाग्छ अब म तिमी भित्रको कुरुपतालाई सुन्दरता ठान्न सक्दिन । मेरो भागमा सधैँ चिसो पहाड म हेरीरहन पनि सक्दिन । हो तिमी कुनै मोडमा भेटियौ अझ शब्दहरु मार्फत त्यो सुन्दर थियो । मलाई म कुनै कथा हौ र म कथाकार हुँ । तिमी र ममा कुनै भिन्नता छैन । तर समयसँगै तिमीले आफूलाई यसरी बाधेर राख्यौ म अब तिम्रो चिसो अपरिभाषित बन्धनमा बाधिरहन सक्दिन ।

हुन त तिमीलाई लाग्ला बिना बाचा, बिना कसम र बिना योजनाको कस्तो बन्धन । तर मौन रहनु पनि कसैलाई आफ्नो मौनतामा बाधेर राख्नु हो । शब्दहरु बाचाल हुन्छन् यीनले तिमीलाई चाहेर पनि बाध्न सक्दैनन् । तर शब्दमा भेटिएका तिमी मौनता दिएर बिदा लिनु मेरो लागि सजिलो थिएन । हो तिमीलाई प्रश्नबाट संवादबाट बाहिर निस्कनु परिस्थितिलाई सहज बनाउनु हो । तर किन किन मलाई लाग्छ प्रश्नलाई कसैको आग्रहलाई प्रश्नमै छाडिदिनु उ र उसको भावना माथि गरेको अन्याय पनि हो । मलाई लाग्यो म त सधैँ खुल्ला मानिस थिएँ । म कसरी तिम्रो मौनतामा कस्सिएर बसुँ । केही दिनपछि मैले तिम्रो मौनताबाट आफैँलाई मूक्त गरिदिएँ । त्यो एक निमेसको मौनता थिएन । त्यो एक अभ्यास थियो आज पनि म त्यही अध्यासमै छु ।

आज किन किन जीवनलाई एक बतास ठानेको छु । आज लाग्ने सहि लाग्ने बाटोहरु थाहा हुने रहनछ कुन मोडमा आएर फेरी त्यो खराब हुन्छ भनेर । आफ्नै सत्यताबाट भाग्न तिम्रो चिठी लिएर कुनै पर भुगोलमा आएकी छु । हावा, पानी र रुखहरुले मलाई साथ दिएका छन् । कहिलेकाही सधैँ साथ त प्रकृतिले मात्र दिँदो रहेछ । मसँग आज बाधिन र मूक्त हुनको लागि प्रकृति मात्र साक्षि छ ।

यो शरदको महिना जुन ठाउँमा म बसिरहेछु त्यो ठाउँबाट शरदको बास्ना आउँन थालेको छु । सयपत्रिहरु केही फर्किसकेका छन् । नदी एक तमासले बगेको छ । बिना कुनै लगाव बिना कुनै मोह जीउन सिक्न यीनिहरुको नजिक आउँनु पर्ने रहेछ । यीनिहरुको संगतले मलाई पनि अलिखलि यीनिहरु जस्तै बनाएको छ । सायद म यीनिहरु जस्तै बन्न चाहन्छु । 

तिम्रो जीवनको स्वतन्त्रता तिमीमा छ । म चाहेर पनि तिमीलाई बदल्न र बदिल्ए भन्न सक्दिन । यही हो मैले तिमीलाई अपनाउँन चाहेकी पनि हो । तिम्रो स्विकारोत्तिको आशा गरेकी पनि हुँ । तर अब त्यस्तो केही छैन बताससँग बहकिँदै म जीवनको अर्को मोडमा आइपुगेकी छु । 

उही 

तिमीलाई चिठी लेख्ने मान्छे 

तिमी खुसी त छौ नि भनन

 

उसले पहिल्यै भनेको थियो म हावा हुँ । मलाई लागेको थियो ऊ हावाको चरम स्वरुप बतास हो । हुन त  निमेसभरमा जीवनमा छिर्ने र निमेसभरमै बाहिरिनेहरु हावाका झोक्काहरु नै हुन् । मलाई पनि लाग्थ्यो ऊ त्यस्तै केही हो ।  उसले गरेको अन्तिम डिजिटल गुडबाइ मलाई लागेको थियो हाम्रो डिजिटल यर्थाथको अन्तिम सत्य हो । 

तर त्यस्तो भएन । ऊ फेरी ट्विटरमा फक्र्याे र भन्यो , “तिमीले लेखेको कथा पढेपछि किनकिन मलाई फर्कूफर्कू लाग्यो । मेरो फर्काइमा तिमी खुसी त छ्याौ नि ? भनन् ?” त्यो मेरो कथाको अन्त्य थियो सायद मैले कल्पना गरेको उसको र मेरो सम्बन्धको पनि । तर उसले भनेझै जीवनको अप्रत्यासितता त्यहा पनि लागु भयो उ फेरी ट्विटरमा फक्र्याे ।

मैले भने, “ म खुसी छु  तिमीले सोचेभन्दा धेरै नै” त्यो दिन उसले हासेको दुइटा इमोजी मात्र पठायो । भोलीपल्ट बिहान ट्विटर खोल्दा हरियो बटन देखेँ । खोलेको उसको डियम रहेछ , डियम उसले लेखेको थियो “ तिमी बारे म के महशुस गर्छु मलाई थाहा छैन तर तिमीले कथामा जसरी हाम्रो सम्बन्ध ब्यक्त गर्यौ त्यो सुन्दर थियो । तिम्रो कथा पढेपछि मलाई लाग्यो म यर्थाथमा भन्दा कथामा रोचक लाग्दोरहेछु ।” उसको प्रतिउत्तरमा मैले भने, “तिमी बास्तबमै रोचक छौ, तिमीमा चाखलाग्दोपना नभएको भए तिम्रो बारे म कहिल्यै लेख्ने थिइन । झन् प्रकाशित त गर्नेनै थिइन । तिमी मेरो डायरीमा मात्र सिमित रहने थियौ ।” उसले “ ओ त्यसो पो ............चाखलाग्दो मान्छे म भनेर” प्रतिउत्तर दियो । यसरी रोकिएको हाम्रो सम्वाद फेरी दोहोरिन थाल्यो ।

“यो डिजिटल सम्वादको यूग हो । तिमी र म चाहेर पनि योबाट  टाढा हुन सक्दैनौ । तर जसरी मैले तिमीलाई कथामा प्रेमील र रोचक पात्र बनाएकी छु  यो मेरो आफ्नै स्वार्थ हो । तिमी आफूलाई कथाको पात्र जस्तै छु भन्ने नसोच । तिमी त्यो पात्र त हौ तर मेरो कल्पनाका,े यर्थाथमा तिमी त्यो भन्दा फरक पनि हुनसक्छौ । मैले बुझ्नै बाकी छ तिम्लाई” एक दिन हाम्रो सम्वादको क्रममा मैले च्वास्स भनिदिएँ । उसले त्यस बखत केही भनेन ठिकै हो मात्र भन्यो । मलाई थाहा छैन उसले त्यो दिन के सोच्यो । भोलीपल्ट सम्वादकै क्रममा उसले  एउटा महत्वपूर्ण कुरा भन्छु ल भन्यो । मैले हस् भने । उ त्यो दिन लगातार बोल्यो , “ जब मैले तिम्रो कथा पढेँ मलाई लागेको थियो तिम्ले मलाई साच्चै मनपराउँन थालेकी छौ । र मलाई लाग्यो लोभिएका मलाई हेर्न चाहने आँखाबाट म यति चाँडै ओजेल पर्नु हुँदैन । बास्तकमा म फेरी ट्विटर तिम्रै लागी फर्किएको थिएँ । सायद तिम्रो त्यो कथा नपढेको भए म फकर्ने पनि थिइन होला । तिम्रा अक्षरहले मलाई लोभ्यायो । वा तिम्रो म प्रतिको हेराइले । तर हिजो तिमीले जे भन्यौ त्यो सुनेपछि थाहा भयो कथा लेख्नु भनेको स्वार्थी हुनु रहेछ । तिमीले जे भन्यौ त्यसमा मैले तिम्रो लेखकीय स्वार्थ मात्र बुझेँ । कथालाई रोचक बनाउँन जसरी तिम्ले हाम्रो सम्बन्धको कृतिम प्रेमिलतालाई रोज्यौ यसले मलाई दुखि बनाएको छ ।”  उसले त्यो दिन गरेको सम्वादले मलाई दुखि मात्र होइन ऊ भन्दा झन् दुखि बनायो । मैले उसलाई म तिम्लाई मन पराउँदिन कहिल्यै भनेकी थिइन तर उसले यसरी बुझ्यो मानौ त्यो कथा झुटको पुलिन्दा थियो । मैले त्यो कथा झुटमाथि झुट थप्नको लागी लेखेकी थिइन ।  त्यो समयको अनुभूति थियो तर अनुभूति जस्तै यर्थाथ पनि पे्रमिल थियो आज पनि  म भन्न सक्दिन ।

यदाकदा लेखेर गर्ने सम्वादहरु अपूर्ण बन्न पुग्छन् । सायद शब्दहरुले बिरलै अनुभूतिलाई ब्यक्त गर्न सक्छन् । मैले चाहेर पनि त्यसपछि  उसलाई मन पराउँछु भन्न सकिन । उसलाई लाग्यो मेरो जीवनमा उ पात्र बन्यो र पात्रमै अन्त्य भयो । मलाई लाग्यो म कथाकार भए र एक सुन्दर सम्बन्धको अन्त्य कथामै गरेँ ।

मैले कथामा गरेको सम्बन्धको अन्त्य सुन्दर बन्यो तर उहि चिज जीवनमा एक अपूर्ण र कुरुप यर्थाथ बन्न गयो । त्यसपछि उ पहिलेझै मसँग कहिल्यै बोलेन । उसका र्यान्डम प्रश्नहरु जसले मलाई उ प्रति कायल बनाएको थियो त्यो मैले चाहेर पनि फेरी महशुस गर्न पाइन । त्यस दिनपछि उसले मलाई पहिलेझै के छ हजुर कहिल्यै भनेन र म उसको प्रिय मान्छेबाट लेखक महोदयमा रुपान्तरित भएँ ।

मलाई जहिले लाग्थ्यो जीवन कथाहरुको सुन्दर संयोजन हो । बिना कथा हामी सबै अपुरा छौ । तर मैले जीवनलाई हेरेको दृष्टिकोण केवल एक स्वप्न चित्र बन्न गयो । यर्थाथमा जीवन कथाभन्दा गयौ गुना कुरुप र कठिन रहेछ । जसरी उसको चित्रण पात्र हुँदा सुन्दर लाग्छ यर्थाथमा त्यो भन्दा कयौ गुना अमिल्दो लाग्दो रहेछ । आजकल म उसको र्यान्डमनेसमा आफूलाई समेट्न खोज्छु तर लेखक चाहेर पनि र्यान्डम बन्न सक्दोरहेनछ अरुझै म पनि कथाको मिथिकल संरचनामा बाधिएकी रहेछु जीवनकोझै ।

यर्थाथमा कथा कहिल्यै जीवन बन्न सक्दो रहेनछ । र जीवन कहिल्यै पूर्ण कथा बन्न सक्दो रहेनछ । हामी अकथाभित्र कथा मात्र खोज्दा रहेछौ । र कथालाई सुहाउँने बनाउँन बास्तबिकतालाई बदल्दा रहेछौ वा भनौ एकल यर्थाथलाई पूर्ण सत्य बनाउँन प्रयास गर्दा रहेछौ । मैले त्यही गरेँ मैले कल्पना गर्ने प्रेमिलतालाई उसको र मेरो सम्बन्धको प्रेमिलतामा बदल्न खोजेँ र नराम्ररी पछारिएँ । आज म कथाकार भएँ तर किनकिन सम्बन्धको बागडोरमा बाहिरनै रहन पुगेँ । सायद यो कथाकारहरुको समस्या हो । हामी जीवनलाई दोहोरीरहने बिम्बझै कथा भनिदिन्छौ तर जीवन कथा हुँदै होइन । जसले बनाउँन खोज्छ उ जीवनका पात्रहरु माथी खेलवाड मात्र गर्छ ।

यर्थाथमा मैले कथा मेरो आफ्नो लागि लेखेकी थिएँ उसले बुझ्यो त्यो उसको लागि थियो । कथा लेख्नु आफैँमा एक इतिहासलाई आफ्नै नजरले केरमेट गर्नु हो । र केरमेट माथि प्रश्न गर्नु जायज पनि थियो उसले त्यहि गर्यो । उ कथाकार थिएन उ जीवनको नायक थियो त्यसैले यर्थाथताको खोजी गर्यो । म कथाकार भए र यर्थाथलाई मोड्न खाजेँ । के यो सामान्य हो वा मानिसको रुपमा मेरो कमजोरी हो म अझै बुझ्दै छु । तर एउटा त्यस्तो ब्यक्ति जसलाई चाहेर पनि गुमाए त्यसले मानिसको रुपमा मलाई सधै पिडा दिनेछ ।

बिस्तारै बिनाकारण उसको र मेरो सम्वाद पातलिँदै थियो । म चाहन्थे मेरो कथाले लेखेको इतिहास पुनरावृत्ति नहोस् । तर त्यहि दोहोरीएको छ जुन म नदोहोरीयोस् भन्ने चाहन्थे । करिब एक महिना भयो उससँग म बोलेकी छैन । उसले बोलाएको पनि छैन । उसको र मेरो सम्बन्ध वा भनौ डिजिटल सम्बन्ध अब पात्र र लेखकको रुपमा टुङ्गिएको छ । र जीवन आफैमा एक कथा बनेको छ एक अपूर्ण कथा । उ पात्र भएर खुसी छैन । म जीवनलाई केरमेट गरेर कथा बनाएकोमा पनि खुसी छैन । 

उ कता गयो के गर्दै छ न पहिले थाहा थियो न अहिले थाहा छ । उसको र मेरो विच जहिले पनि अर्ध सत्यहरु साक्षि थिएँ आज पनि त्यहि छ । उसलाई तिमी कथामाझै त्यति प्रेमिल चाखलाग्दो नभएर पनि प्रेमिल छौ किनकी मैले कथाको तिमी भन्दा पनि बास्तबिक तिमीलाई मनपराउँछु भन्न कहिल्यै सकिँन । कथाकारको रुपमा मलाई यी बाक्यहरु अपूर्ण लागे । तर मानिसको रुपमा मैले उसलाई हेर्ने नजर यहि हो । तर उ आफ्नो यात्राको लागि म बाट बिनाकारण टाढा भएको भए पनि म खुसि हुन्थे तर उ मेरो कथाको कारण म बाट टाढा भएको छ जसले मलाई सधै पोल्नेछ । कृपया यो कथा कहि कतैबाट पढ्दैछौ भने “तिमी खुसी त छौ नि भन्दै फेरी आइदिनु” म तिमीले सोचेभन्दा बढी खुसी हुनेछु ।

मेरो कथा

 

सायद यो कथा मैले भनिन  भने अरु कसैले भन्ने छैन । वा अरु कसैले भने पनि यहि रुपमा भन्ने छैन । मैले अहिलेसम्म मेरो आफ्नै कथा आफ्नै हो भनेर भन्ने आट गरेकी छैन । यो साहस म भित्र बर्षौ सम्म मलाई विथोलेका तमाम बिरोधाभासको उपज हो । वा ति तमाम दुर्घटनाहरु जसका कारण आज पनि म बथोलिन्छु । यो मेरो निर्तान्त ब्यक्तिगत कथा हो तर म यसलाई ब्यक्तिगत मात्र भनेर अघुताभाषमा अन्त्य गर्न चाहन्न । यो कथा जति ब्यक्तिगत छ त्यतिनै राजनैतिक पनि छ । मेरा तमाम आफन्त र परिवारलाई नभनेको भए हुन्थ्यो भन्ने लाग्न सक्छ  वा यो पढेपछि दुखी पनि हुन सक्नुहुन्छ । मलाई अहिले पनि लाग्छ मेरो परिवारले यो नपढोस् ।

यो कागजझै कच्याकुचुक भएर डल्लो परेर म भित्र बर्षौ बाचिरहेको एक अध्यारो कथा हो । यो एक बिष्मृतिको संगालो हो जो आज पनि म सँगै छ । म यस्लाई एक सग्लो पाना बनाएर प्रस्तुत गर्न सक्दिन । लेख्दा खेरी यो लयमा नलेखिन पनि सक्छ । यो भन्दै गर्दा तपाईलाई म अल्लि बढी संकुचित, कुण्ठित र निराश लाग्न पनि सक्छ । तर यसलाई समुच्चतामा नबुझिदिनु होला । यो मसँगै बाचेका तमाम म मध्धेकोे एउटा म हो । सायद सबैभन्दा बिथोलिएको म ।

यो कथाको सुरुवात म जन्मेसँगै हुन्छ । छोरी जन्मदैगर्दा थाहा छैन आजका बाआमाले कस्ती छोरी चाहन्छन् । मैले मेरा बाआमालाई पनि अहिलेसम्म सोधेकी छैन उहाँहरुले कस्तो म चाहनुहुन्थ्यो । मेरी आमाको अनुसार म महिना नपुगी जन्मेकी हुँ रे अहिलेको भाषामा भन्दा म एक प्रिम्याचियोर बेबी रहेछु । सबैले भन्छन् म जन्मदै सानि थिएँ । एक हातमा बोकेर नुहाउँन सकिने । सानि र मेरो छालाको रंग धेरैले छोरीको नहोस् भन्ने चाहने अल्लि बढी धुमिल छ । छोरी जन्मदैगर्दा धेरैले भन्छन् छोरी उन्याली होस् म उज्याली थिइन । मेरा बाआमाका लागि त्यो उज्यालो जस्तो लागे पनि अरुको लागि त्यो पक्कै थिएन ।  – तिमी किन यस्तो, छोरीलाई अल्लि खुवाउँने गर्नुस्, यो त कस्ती भै, कसकी छोरी हो यस्ती – मेरो  हास्नेखेल्ने उमेर यी यस्तै प्रश्नहरु बेगरको कहिल्यै रहेन । जसले मलाई आज पनि म अरुजस्तै संग्लो मानिस हुँ भन्न कठिन लाग्छ ।

केटाकेटि उमेर अल्लि सजिलो थियो  कसैले मलाई तँ किन यस्ती भनिहाल्दा पनि लाग्थ्यो म पछि ठूली हुनेछ । त्यो समयमा ठूलीको मतलब थियो मोटी र अग्लि । मलाई लाग्थ्यो म पछि त्यस्तै बन्नेछु त्यसपछि कसैले भने भने पनि काली मात्र भन्नेछन् । तर मैले सोचेझै  म अग्लि पनि भैन मोटी पनि भैन । म सदाझै फुच्चि नै भै राखेँ । जब तपाई समाजले कल्पना गर्ने छोरीझै एक सग्लो र राम्री देखिने छोरीमान्छे रहनुहुन्न तब मानिसहरुले तपाईलाई सबै भएर पनि एक अपूर्ण मानिस झै सोच्ने बनाउँछन् । थाहा छैन रंगको कथा नेपाली समाजमा कसरी आयो । तर यसरी आएको छ तपाई को रंग अल्लि कालो हुनेबित्तिकै यदि तपाई छोरी हुनुहुन्छ भने सबैले तपाईलाई समस्याग्रस्त देख्न थाल्छन् । धेरैले एउटा खाले मात्र बिभेद कि रंगको कि शारिरिक बनावटको भोग्ने गर्छन् तर मेरो केसमा ती सबै  बिभेदहरु मेरा लागि बनिदिए ।  आजको भाषामा भन्दा म एक भन्दा धेरै बिभेदको सिकार बनेँ ।

मलाई आज पनि आफन्तको ठूलो जमघटमा नजानुनै बेस लाग्छ । जाँनै परेमा नजाउँझै लाग्छ । गैहालेमा पनि म गएका बिहे बर्तबन्ध र चाडबाड कुनै त्यस्ता छैनन् जसमा मेरो छालाको रंग र मेरो शारिरिक बनावट बारे प्रश्न नगरिएको । प्रश्न गर्नु एउटा कुरा तर उत्तर बिनाका प्रश्नहरु मानिसहरु किन सोध्छन् म आज पनि बुझ्दिन । थाहा छैन किन एक छोरी बढ्दै गर्दा आफ्नो शरीर र रंगले मात्र त्यति धेरै जाँचिन्छे । किन शरिर नै उ बिक्ने पहिलो आधार बन्छ ? वा ऊ हुर्कदै गर्दा ऊ सँग किन समाज यति धेरै कठोर बनिदिन्छ ।

सरसर्ति हेर्दा यस्ता कथाहरु सामान्य झै लाग्छन् । तर भोग्दा यि सामान्य कहिल्यै बन्दैनन् । यात्रामा बटुलेका  तिता अनुभवहरु सायद मसँगै सिद्घिनेछन् वा यो केही होइन भनेर एक अघु आवाज बन्नेछन् ।  सपना देख्ने उमेरमा कसैले तपाईलाई हेरेरै केही हुदिनस् भन्दिन्छ भने त्यो भन्दा कुरुप केही बन्दैन । कसैलाई प्रेम गर्दै गर्दा तँ उसको प्रेमको लायक छैनस् भन्ने आवाज जब आफैँ भित्रबाट आउँछ त्यो भन्दा कठोर केही नहुन सक्छ । वा बषौ कसैलाई प्रेम गरेर पनि उसले गर्दिन भन्दा म अरुझै नभएर हो की भन्ने आवाज आफैँ भित्रबाट आउँछ त्यो सबैभन्दा बिद्रोही आवाज बन्दो रहेछ । मेरो लागि त्यो त्यस्तै आवाज बन्यो । सायद कसैले कसैलाई मन नपराउँनु, प्रेम नगर्न सक्नु उसको स्वतन्त्रता थियो, वा उसको भागको जीवन । तर बषौ सम्म मलाई सधै लाग्यो म जस्तो देखिन्छु त्यसको कारण मान्छेले मलाई सजिलै प्रेम गर्न सक्दैन, मनपराउँन सक्दैन । यी हेर्दा सामान्य लाग्ने बिभेदको एक जटिल परिणाम हो ।

जब एक छोरीमान्छे चौबिस पच्च्सिकी हुन्छे तब उसको शरिर र रंगलाई अझ बढी गम्भिरताका साथ लिइन्छ । बिहे त्यस्तो संस्था हो जसले यी यस्ता समस्याको खुलेर वकालत गर्छ । छोरीका बाआमालाई सबैभन्दा ठूलो चिन्ता आज पनि उसको बिहेकै लाग्दो रहेछ । जब तपाई समाजले सोचेको बिहेको उमेरको पुग्नुहुन्छ  र तपाई समाजले हेर्न खोज्ने टाइपको छोरीमान्छे हुनुहुन्न भने त्यही तपाईलाई रिजेक्ट गर्ने कारण बन्न सक्छ । वा धेरैले तपाईलाई तँ यस्ती छस् त्यसैले जस्तोले हुन्छ भन्छ त्यसैेलाई हस् भन भन्न सक्छन् । वा अरु छोरीहरुलाई झै तपाइलाई आफ्नो जीवनसाथी आफ्नो ढङ्गले छान्ने स्वतन्त्रता छैन भनेर समाजले सजिलै भनिदिन्छ । वा तैले यस्तो भन्दा वढी कल्पना नगर भनेर समाजले एउटा दायरा तोकिन्छ जो तपाईभन्दा उज्याला र समाजले मानेका राम्रा देखिनेका लागि कहिल्यै नबन्न सक्छ । यी सबै सबै तपाई.....  भनेर सम्बोधन गरे पनि मेरा कथाहरु हुन् । मसँगै बाचेका र मजस्तै देखिने तमाम छोरीहरुका कथा हुन् ।

महिलाको शरिर बर्षौ देखि कि शारीरीक र यौन शोषणको शिकार बन्यो वा तँ अरुजस्तै छैनस् भनेर त्यहि चिज बिभेदको कारण बन्यो । आज पनि मजस्ता युवतिहरु कि राम्रीको उपमा पाएर शोषित भएका छन् वा कुरुपको उपमा पाएर बिभेदको सिकार भएका छन् । वा कतिको केसमा दुबैखाले समस्यासँग ठोकिएका छन् । अझै पनि महिलाको रंग र शरिरको कथा कसैले भन्छ भने सामान्य नमान्नु होला त्यो समाजले बर्षौदेखि सम्बोधन गर्न नसकेको राजनैतिक कथा हो । अब पनि हामी यसलाई स–साना अनुभवका कथा ठानेर सुन्न छोड्यौ भने तपाई हाम्रा वरिपरिका महिला शरिरहरु शरिरभन्दा माथि कहिल्यै उठ्न सक्नेछैनन् । यो मैले भनेको मेरो ब्यक्तिगत तर पूर्ण राजनैतिक कथा हो ।  सायद मैले नभनेको भए मेरो कथा कसैले भन्ने थिएन वा यहि रुपमा  मानिने थिएन । हामीसँग यी यस्ता धेरै शरिरका कथाहरु छन् । आशा छ अब हामीले सदाझै शरिरका कथालाई झिना ठानेर सुन्न छोड्नेछैनौ ।

अस्तित्वबाट उडेको प्वाँँख

 

मान्छेहरु 

यसकारण 

बोलिरहन्छन् कि,

कसैले 

उनीहरुको मौनता नसुनोस् 

सायद हामी सबै अधुरा छौ । रिक्तता र शून्यताको एक सिंगो क्षितिज हामी सबैसँग छ । शब्दमा  जीवनको खालीपनलाई सम्बोधन गर्नु, बन्धनभन्दा  पर अनुभूतीका आयामहरुलाई बोलिदिनु, अन्तरहृदयको आवाजलाई सबैभन्दा सुन्दर भाषामा ब्यक्त गर्नु सायद कवि हुनु हो । कवि बन्न सजिलो छैन, न कविझै अनुभूत गर्न सजिलो छ । कवि भनेर चिनिएका तर कवि कवि झै नलाग्ने, कविता कविता झै नलाग्ने समयमा नवीन प्राचीन यस्तो नाम हो जसले बिना हल्ला, बिना नाम कविताको सुनसान यात्रा छाडेका छैनन्  । पछिल्लो समय आफ्नो कृति प्वाँख लिएर काब्यको यात्रामा अघि बढेका छन् ।

जब कवि शब्दभन्दा पर भावमा बोल्छ तब कविताले गर्ने यात्रा अनुभूतिको यात्रा बन्न पुग्छ । नवीन  प्राचीनको पछिल्लो कविता कृति प्वाँखमा तिनै अनुभूतिका तंरगहरु भ्ोटिन्छन् । ब्याख्याभन्दा पर, शब्दभन्दा माथि जब कविताले हामीलाई लग्छ तब त्यो यात्रा जैविक यात्रा होइन अस्तित्वको यात्रा बन्न पुग्छ  । उनका कविताले अस्तित्वको अर्को मैफिलमा हामीलाई पुर्याउँछ ।

नवीन प्राचीन कविताको क्षेत्रमा नयाँ नाम होइन तर नवीन नाम अवस्य हो । उनका कविता उनको नाम झै नौला लाग्छन् । आकारले उनका कविताले बोल्ने बिषयको गहनतालाई प्रतिनिधित्व गदैनन् । कम शब्दमा उनी धेरै कुरा बोल्छन् ।  छोटा र चसक्क बिझाउँने उनको शैलीले उनका कवितालाई अझ सुन्दर बनाउँछ ।

नामझै प्वाँख शब्द र आकारको हिसाबले हलुका लाग्छ तर बुझाई र बोधका हिसाबले उनको यो ओजीलो कृति हो । कवि आफूले बाचेको समयभन्दा पर र अझ गहिराइमा पुग्न सक्छ् भन्ने कुरा उनका कविता पढेपछि पत्यारिलो लाग्छ । बर्षौको अनुभबले जीवनलाई बुझेझै प्वाँखमा जीवनका कठिनाई र कठिनाई प्रश्चात त्यसले ल्याएको जीवनको बोध दुबै भेटिन्छ । 

शब्दमा अस्तित्व र अनुभूतिलाई बोल्न सजिलो छैन । तर उनका कविताले त्यो दुबै गरेका छन् । भोगाईका तहहरुमा अति कठिन लाग्ने यी कुरालाई उनले बिम्बमा सजिलै उतारीदिएका छन् । उनी लेख्छन् 

के तिमीलाई पनि 

कहिलेकाहीँ

कसैले सोधिदिए

संसारकै सबैभन्दा भारी चीज

जवाफमा

मन भनिदिन्थे

जस्तो हुन्छ ?

अन्तरहृदयको अनुभूतीलाई उनी सजिलै कवितामा बोलिदिन्छन् यस्तो लाग्छ उनी भोगाइले निचोर्रिएका छन्, शब्दभन्दा पर अनुभूतीमा बिश्वास गर्छन् । उनका कविता चर्का छैनन्, नाराझै यीनले भिडलाई सम्बोधन गदैनन् तर हृदयका ठूलाठूला उथलपुथललाई सुन्दर शैलीमा कहन्छन् । शब्दमार्फत उनले गरेको यो शालिन बिद्रोहले उनको यो कृतिलाई अझ भिन्न र पृथक बनाएको छ ।

उनी संवेदना र भावनालाई नाजुकताकासाथ प्रस्तुत गर्छन् ।  सायद कविता अनुभूतिको त्यही नाजुकताबाट जन्मन्छ । सायद यो कविको सफलता हो । हुनसक्छ राम्रो कवि हुन इमान्दार मानिस हुन आवश्यक छ । उनको यो कृति पढ्दा यस्तो लाग्छ उनका कविताले उनको अनुभूतिको इमान्दारितालाई  बोल्छन् । उनी लेख्छन्–

जिन्दगीलाई भने 

मलाई तँसँग केही गुनासो छैन 

जिन्दगीले भन्यो –

माफ गर् यार्

म तँजति 

महान हुन सकिनँ 

माथिको कविताझै पुस्तकभरीनै उनले आफैसँग संवाद गरेझै लाग्छ । जीवनको रित्ततालाई नजिकबाट देखेझै उनका कविताले जीवनका तिता यर्थाथलाई बोल्छन् । 

नवीन प्राचीनले प्वाँखमा शब्द र शिल्पको नविन  यात्रा मात्र गरेका छैनन्, शब्दभन्दा पर भाव र भाव भन्दा पर मोक्षको यात्रा पनि गरेका छन् । पढ्दा यो ध्यानको अलौकिक यात्रा झै लाग्छ । दुख, पिडा र क्रोध भन्दा पर उनका कविताले जीवनका असिमित आमायहरुलाई कहन्छन् । सिमितता भन्दा पर असिमितितका यात्रामा हिडेका उनका कविता भिडको कोलाहाल होइन भिडभन्दा पर उठेर जीवनको रिक्ततालाई कहने प्रतिछायाका रेखाहरु हुन्, जीवनका धुनहरु हुन् ।  उनलाई पढिरहँदा यदाकदा उनका कविताले जीवनको अब्यक्त दर्शनलाई ब्यक्त गरेझै लाग्छ ।

सतहमा बगेको आवाजले हल्ला मात्र गर्छ । उनी हल्ला गर्दैनन्, सुनसान गोरेटोमा यात्रा गरेझै आफ्नो उपस्थितिको गहनलाई प्रतिनिधित्व गर्छन् । सायद उनको यो कृति कविले आफ्नै हृदयसँग गरेको संवाद हो । कविता पढिरहदा यस्तो लाग्छ उनी आफैसँगको गहिरो सम्बादमा  छन् 

आकाशमा उड्छन्

सपना

जमिनमा अड्किएका छन्

पैताला

थाहा छ 

आफ्ना पखेटा मैले 

पैतालासँग कहिले साटेँ 

यसरी आफ्नै उपस्थितिसँग सम्वाद गरेझै लाग्ने उनका कविताले मानिस भएर जीवीकाका लागि सपनासँग गरिएका सौदाबाजीका कुरा गर्छन्, बजारमा बिकेको मानिसको अस्तित्वको आवाज बोल्छन् , छोडिजानेका पैतालाले बनाएका डोबका कुरा गर्छन् र आफ्नै माटोबाट बिस्थापित भएर परपर उडेर यायावर बनेका भूईमानिसहरुका कुरा उठाउँछन् । साथै प्रेममा चुलुम्म डुबेर उठ्न खोजीरहेका प्रेमिल हृदयहरुका उथलपुथलका संवेदनाहरुलाई कहन्छन् । उनले गर्हौ हृदयका भारहरुलाई भावनाको प्वाँख बनाएर बिम्बको आकाशमा छाडिदिएका छन् ।

उनी हल्ला गदैनन्, सायद उनी कविताको ध्यानमा छन् । बिना प्रचार, बिना उत्तेजना, शब्दको र बिम्बको मधुर धुनमा कविताको यात्रा गर्नु सायद कवित्वमा बाच्नु हो । उनका कविता हेर्दा उनी कवितामा जीएझै लाग्छ । बिना शिर्षकका साना झिल्काझै लाग्ने उनका कविताले हामीभित्र बर्षौ जमेर रहेका भावना, संवेदनालाई पगाल्छ । उनले कवितामार्फत गरेको यो संवाद सायद हामी सबैले आफैँसँग गर्न नसकेको वा गर्न छुटेको वा गर्न लजाएको संवाद हो ।

उसले 

मेरो  खुसीको हिमालबाट 

एक मूठी हिउँ उठाएर

अचम्म मान्दै भनी–

अरे ! न्यानो हिउँ ?

अनि थोरै मुखमा राख्दै सोधी–

कसरी नुनिलो 

कसरी भनूँ ?

मैले यो खुसीको हिमाल 

आँसुको सिङ्गो सागर जमाई 

उभ्याएको हुँ 

दुख र पिडाको गहिरो सागर बोकेर हामी मानिस बाँचेका छौ । उनका कविताले तिनै असम्बोधित पिडा र दुखलाई कहन्छन् । दिनदिनैका दुख, कहर त हामी कहौला तर बर्षौ आफैँसँग सम्हालेर राखेका चोड र पिडालाई प्राचीन यस कृतिमा प्रस्तुत गर्छन् । पढ्दै गर्दा यस्तो लाग्छ उनी भित्र भावना र सम्बेदनाको कहिल्यै नरित्तिने घडा छ । 

उनको यो कृतिले अस्तित्वको आवाजहरुलाई बोल्छ ।  त्यसैले यस पुस्तकलाई हामी भित्र सधै एकान्तमा गुन्जने अस्तित्वको कोलाहल मान्दा हुन्छ । यसले संवादको आशा गर्छ तर अरु कोहीसँग होइन आफैँसँग ।

हृदयको भार पन्छाइ

पानाहरुमा राखिदिन्छु

तिमी छौ एक 

शब्दप्रेमी

तिनलाई 

कविता भनिदिन्छौ 

यसरी 

प्रेमले

पत्थरलाई 

कवितामा बदलिदिन्छ ।

सायद उनले भनेझै हृदयको भारलाई हलुका बनाएकाले यो कविताझै लाग्छ । तर पुस्तक पढिरहँदा यस्तो लाग्छ कविले आफ्नो हृदयको भार साझा बनाएर हामीमाझ पस्केका छन् । र त्यो हृदयको भार हामी सबैसँग छ ।

मैले उसलाई 

मेरो हत्याको

सजाय माफ दिए

र आफू थूनामूक्त भएँ ।

उनका कविता कोमल छन् । सायद कविताले गराउने यात्रा कोमलताको यात्रा नै हो ।  उनी कठोर बनेर कवितामा प्रस्तुत भएका छैनन् । बिना शिर्षक, बिना कुनै बिभाजन प्राचीनको यस कृति हृदयका असिमित आवाज झै लाग्छ । सतहमा देखिने कुरालाई कवितामा उर्तान सजिलो छ तर उनी सतहबाट पर गहिराइमा पुगेका छन् । बिशेषतः मानिसका हृदयको गहिराइमा । यसले कवितालाई अझ पठनिय र अझ मधुर बनाएको छ ।

अन्तयमा नवीन प्राचीनको यस कृति कविताको यात्रा भएपनि कविताझै लाग्ने अस्तित्वको यात्रा हो । सुन्दर, सटिक शिल्प र शैलीमा उनले हामीलाई मानिसका हृदयका उतारजडाब र कठिनाइसम्म पुर्याएका छन् । यसले हामीलाई संवेदना र भावनाको चरम अनुभुतीसम्म पुर्याउँछ । आफैसँग संवाद गर्न बाध्य बनाउँछ । प्वाँखले हामीलाई बिम्बको यात्रामा मात्र लग्दैन जीवनमा छुटेका असिमित आयामसँग साक्षात्कार पनि गराउँछ । सायद यो कविको हातबाट पाठकको हृदयसम्म पुगेको अस्तित्वको प्वाँख हो ।

अन्तराल

 

प्रिय तिमी,

लामो समयपछि तिमीलाई लेख्दैछु । आशा छ तिमीलाई मैले जस्तो छोडेको थिएँ त्यस्तै छौ । हुरी, बतास र बादलहरुले तिमीलाई केही गर्दैन भन्ने मेरो भित्रि आशा छ । तर मैले भनेझै वा भनौ मैले चाहेझै सबै नहुन पनि सक्छ । हुनसक्छ तिमी कुनै ठूलो बतासले पर पुगिसकेको पनि हुनसक्छ । हुनसक्छ यी मेरा शब्दहरुले कुनै अर्थ राख्दैनन् । तथापी मेरो मनले भन्छ तिमीलाई जस्तो भेटेको थिएँ तिमी त्यस्तो नै छौ । सायद यो भ्रम हो र तर भ्रम नै सहि म यसैमा अडिन चाहन्छु ।

तिमीले अघिल्लो पत्रमा नयाँ सुरुवातको जिकिर गरेकी थियौ । तर सुरुवात गर्न कहाँ त्यती सजिलो छ र ! अक्षरमाझै जीवनमा पनि सुरुवात गर्न कहाँ त्यती सजिलो छ र । थाहा छ तिमी मसँग रिसाएकी हौली । वा भनौ अनुत्तरीत हुनुको क्रोध पनि होला । तर कति प्रश्नलाई प्रश्नमै छोडिदिदा ठिक होलाकी भन्ने नलागेको पनि होइन । हो म यस्तै यस्तै प्रश्नले उल्झिएको थिएँ । पुरुष मन हो तिमीले पोखिन चाहन्छु भन्नेबित्तिकै हाम्फालेर तिमी माझ आइहालौ झै नलागेको पनि होइन । तर त्यो आबेश पछि गएर ग्लानीमा परिवर्तन नहोस् भन्ने मलाई लाग्यो । मैले चाहेर नै तिमीलाई यतिका समय लेखिन । हो म स्वार्थि छु । म भित्र स्वार्थले तिमीलाई बिना कुनै अर्थ वा उद्घेश्य प्रेम गरेझै देखाएको पनि हो । तर जब तिमी पनि त्यो नयाँ यात्राको लागि अघि बढ्ने सपना देख्न थाल्यौ यो मन डराएको पनि हो ।

तिमी अघिल्लो पत्र पाएपछि मैले आफैँलाई फर्केर हेरेँ । आफ्ना दोष र गुणहरु केलाएर पनि हेरेँ । ऐनामा आफैँले आफैँलाई हेर्न सकिन । आफ्नो कुरुपतालाई नहेरी बस्न सकिन । यति कुरुप मनले लेखेको पत्रले कसैको मनलाई कसरी पगाल्न सक्छ भन्ने नलागेको पनि होइन । त्यसैपछि आफैँलाई छल्न पर पर भागिरहेँ । यति भागिरहेँकी मैले आफैँलाई भेट्ने बाटो भेटिन । यसरी बरालिएको मनले तिमीलाई अपनाउँन खोज्नु एक दिवा सपना मात्र हो । म भित्रका दुख र कुरुपताको साक्षि म तिमीलाई बनाइराख्न सक्दिन ।

तिमीले नयाँ सुरुवात गरौ भनेपछि म तर्सिय । आफैँसँग भागेर हिड्नेले कसरी अरु कोहीसँग नयाँ सुरुवात गर्न सक्छ । केही थान कथाहरु पनि पढेँ । पढ्दा पढ्दै मैले आफैँलाई कुनै खलनायक झै भेटेँ । हुनसक्छ म भित्र मानिस हुनुको नाउँमा भोक मात्र हुनसक्छ । हुनसक्छ तिमीलाई पनि मैले तिमीले थाहा नपाउँने तरिकाले भोकको आँखाले मात्र हेरेको हुनसक्छु । म भित्र क्रोध छ । म भित्र बासना छ । म भित्र असफलता छ । यीनै बिषहरुलाई हुनसक्छ म अरु कसैलाई माया गरेझैँ गर्छु । तर यो शब्द मार्फत देखाएको माया माया होइन । म त शब्दहरुले आफैँलाई छोप्ने काम मात्र गर्छु । 

हो यो अन्तरालमा मैले म भित्रको एक कुरुप मानिसलाई भेटेँ जो सधै म सँग थियो ।  थाहा छैन यो कुरुपता बोकेर म के सुरुवात गरौँ । कस्तो सुरुवात गरौँ ।

उही 

तिम्रो चिठी पुग्ने ठेगाना

नग्नता

 

ओछ्यानमा नाङ्गो पल्टिएको छु । जीउँका कपडाहरु लथालिङ्ग कोठाभरी छरीएका छन् । एकछिनअघि आगोझै तातेको शरीर सेलाएर चिसो...... भएको छ । शरीर शिथिल छ र मन पनि । एक खाले ग्लानी मनभरी फैलीएको छ । तृप्त भएर पनि नभएझै आँखाभरी अनौठो सान्नाटाँ छाएको छ । तृप्ती पछिको ग्लानी र सान्नाटाले भित्रभित्र पोल्दैछ ।

उ गैसकेकी छ । शरीरमा अब रोमाञ्चकता बाकी छैन । छ त केवल  एक गाल्नी । शरीर नाङ्गो छ । नग्नता कुरुप हो वा सुन्दर मलाई थाहा छैन । तर किनकिन आफैलाई नियाल्दा आफै तर्सिदैछु । लाग्दैछ आजबाट म जो थिएँ त्यो रहिन । हिजोसम्म जसलाई म खराब ठान्थेँ आज म त्यहि खराब मानिस भएको छु ।

भोली आइतबार हो...... बिहानै उठेर गर्नुपर्ने कामको अर्को चाङ छ । र पनि आफैले आफैलाई सम्झाउँन सकेको छैन । कसरी केही मिनेटको सुखको लागि म आफ्ना पुराना मानकहरुलाई एकाएक भत्काइदिन सक्छु । के सबै मानिसले शरीरको सुखको लागि सिद्वान्तको बोरा ओड्दैनन् । वा म त्यहि मानिसको जमात हँु,जसको सिद्वान्त बन्द कोठाभित्र पस्ने बित्तिकै एकाएक मलिन हुन्छ ।

मैले कहिल्यै सोचेको थिइन, मैले पहिलोपटक कसैले चुम्ने काम शरीरको लागि मात्र गर्नेछु । हिजोसम्म मेरा लागि प्रेमको कसि पहिलो  र शरीरको  सुख दोस्रो थियो । तर आज दोस्रो नै पहिलो भैदिएको छ । कसरी म बिना प्रेम, कसैको नगन्नतामा रमाउँन सक्छु वा कसैका अगाडि नाङ्गो भैदिन सक्छु ? मैले बाचेका २७ बर्षहरुमा त म यस्तो थिइन । यतिका बर्ष नबलेको प्यासको लागो एकाएक अहिले बलेको छ म भित्र । किन बल्दैछ ? किन चाहेर पनि म सम्यम बन्न सकेको छैन ?

उ गैसकेकी छ । थाहा छैन उ मसँगको सामिप्यतामा कसरी सन्तुष्ट हुन्छे । वा म कसरी सन्तुष्ट बनाउँछु । भन्दा पनि अनौठो लाग्छ, उ कसैकी श्रीमती हो । उ अरु कसैलाई माया गर्छे । तर शरीरको सुखको लागि मेरो साथ रोज्छे । थाहा छैन, उसले ममा के देखी, काममा भेटेको केही दिनमै, शारीरीक सम्बन्धको लागि प्रस्ताव राखी । मेरो लागि त्यो अनौठो र रोमाञ्चक दुबै थियो । यसअघि मलाई कुनै छोरी मान्छेले यसरी प्रस्ताव गरेको थिएन । मलाई छोरीमान्छेले यसरी प्रस्ताव गलार्न भन्ने पनि लाग्थेन । तर मैले उसको प्रस्तावलाई नर्कान सकिन । सायद म भित्र लुकेको त्यो आगोलाई म पनि बुजाउँन चाहन्थेँ । 

सम्बन्धको नाउँमा हामी बिच अरु कुनै सम्बन्ध छैन । दिनभरीका कामलाई समेटेर केही घण्टाका लागि हामी भेट्छौ । एकअर्कालाई अगाल्छौ, लुटपुटिछौ,  चुम्छौ र केही नभएझै आ–आफ्नो बाटो लाग्छौ । कहिलेकाही बाटोमा भेटेर पनि नभेटेझै गर्छौ । र एकान्तमा यसरी एकअर्काभित्र समाहित हुन्छौ । लाग्छ हामी बर्षौ पछि भेटिएका प्रेमीहरु हौ । ऊ सधै भन्छे, “तिमीले मलाई त्यस्तो सुख दिएका छौ जुन मलाई मेरो लोग्नेले कहिल्यै दिन सकेन । म उसलाई प्रेम गर्छु तर उबाट सन्तुष्ट हुन सक्दिन । म प्रेमको मात्र होइन शरीरको पनि भोकी रहिछु ।” मलाई लाग्छ प्रेमले दिन नसकेको कुरा शरीरले मात्र कसरी दिन सक्छ । तर म यो उसलाई भन्न सक्दिन ।

यतिका बर्ष मलाई लागेको थियो यौन भन्दा प्रेम शक्तिशाली हुन्छ । तर पहिलोपटक मलाई लाग्दैछ यौनको अगाडी प्रेम केही हुँदै होइन । हामीले जे देखाउँछौ त्यो हुँदै होइनौ । हामी सबै भित्रैभित्र खोक्रा छौ । आदर्शको खोल त समाजको लागि मात्र हो । भित्रभित्र हामी सबै त्यहि कम्पनको खोजीमा छौ जसले एकअर्कालाई पूर्ण बनाएझै लाग्छ । हामी प्रेमको लागि होइन प्यासको लागि तड्पदा रहेछौ । 

उ हरेक दिन थाहा छैन ठिक सुन्नुअघि  मलाई आफ्नो नग्न तस्विर पठाउँछे । त्यो तस्विर पाएपछि म यसरी उसको शरीरसँग खेल्न तड्पिन्छु लाग्छ म पहिलोपटक कुनै नग्न छोरीमान्छेको तस्विर हेर्दैछु । हामी कुनै भावनात्मक सम्बन्धमा छैनौ । वा छौ की । मलाई आफै देखेर अनौठो लाग्छ । आफ्नै सम्बन्ध देखेर अनौठो लाग्छ । आफैभित्रको बिरोधाभाष देखेर अनौठो लाग्छ । कहिलेकाही आफैँले आफैलाई देखेर निस्सासिन्छु ।

आजकाल कहिलेकाही आफ्नै नाम देख्दा पनि तर्सिन्छु । नाम आदर्श भएपनि मैले मेरो नामको आदर्शलाई जोगाउँन सकेको छैन  । आदर्श को यो बोझ म कसरी बोकेर हिडौ । ...................... 

उसलाई म नाई भन्न सक्दिन । म भित्रको प्यासले हरेक पल उस्लाई खोज्छ । हरेक दिन म उस्लाई चुम्छु । हरेक दिन उ मलाई चुम्छे । हामी दुबैले आ–आफ्ना प्यासको आगोलाई बुजाउँछौ । तर हरेक रात जब म एक्लो हुन्छु त्यति बुझाएको आगोले आफै दन्किन्छु । लाग्छ म भित्र प्याँसको राफमात्र बाकी छ ।

उ मसँग सरम नमानि नाङ्गी भैदिन्छे । मैले एकपटक उसलाई सोधेको थिएँ, “ के तिमी तिम्रो प्रेमी, अहिलेको लोग्नेको अगागि पनि यसरी नै नाङ्गिएकी थियौ ?” उसले मलाई भनेकी थिई, “ प्रेममा लज्जा हुन्छ प्यासमा प्यास मात्र हुन्छ । प्यासले त हामीलाई निलज्ज बनाउँछ । तिमी यस्तो कुरा बुझ्दैनौ” । त्यो समय मैले उसलाई यो कुरा बुझ्छु भन्न पनि सकिन । तर हरेक पटक मैले उसलाई कपडामा देख्दा पनि नाङ्गो देख्छु । सायद उसले पनि मलाई नाङ्गो नै देख्छे । सायद हामीले एकअर्कालाई प्यासको आँखाले मात्र हेर्छौ ।  र एकअकासँग नाङ्गो मात्र भैदिन सक्छौ ।

मैले बिताएका २७ बर्षहरुमा मेरो शरीरसँग मज्जाले खेल्ने नाङ्गो छोरीमान्छेको कल्पना गरेको थिइन । मैले त कल्पनामा पनि प्रेम सहितका अर्धनग्न छोरीमान्छेको मात्र कल्पना गर्थे । पहिलोपटक उ मछेउ नाङ्गो भएर आएको दिन  म लाज र रोमाञ्चकता दुबैले रातो भएको थिएँ । सायद बर्षौ संगालेको प्यासको आगो हामीसँग थियो जसमा उ र म दुबै जल्यौ । 

हरेक दिन उ मलाई तिर्खालाई मेट्ने पाठहरु पठाउँछे । मलाई कहिलेकाही  लाग्छ उ मेरो शारीरीक सम्बन्ध राख्ने पार्टनर कम शिक्षिका बढी हो । उसका पाठले अझ म उद्देलित हुन्छु । सायद उ मलाई त्यसरीनै सुखको लागि हर क्षण तयार भएको देख्न चाहन्छे । वा उ मलाई असल विधार्थी भएर उसका पाठहरुलाई अपनाएको देख्न चाहन्छे । जे पनि हुनसक्छ । तर जब उ हुदिन एकान्तमा यी सबै कुराहरुले पोल्छ । अनौठो तरिकाले पोल्छ । समाजको आँखाले जब आफैले आफैलाई हेर्छु अनौठो लज्जाबोध हुन्छ ।

मैले ज–जसलाई मन पराएँ उनीहरुलाई यौनको आँखाले कमै हेरे । उनीहरु मेरा लागि आकर्षक त थिए तर त्यसमा शारिरिक सुख मात्र जोडिएको थिएन । उनीहरु भावनाले भरिएका अर्का सग्ला मानिस थिए । तर अहिले जोसँग शारिरिक रुपमा नजिक भाछु उ मेरो लागि कपडा पसलमा देखिने डमि जस्तै हो ।  यति हो उसको शरिरले मलाई तान्छ । जब म शारिरिक सुखको उत्कर्षमा पुग्छु तब  उ मेरा लागि कुनै अपरिचित मानिस भैदिन्छे । म उसको शरीरलाई चिन्छु तर उसलाई चिन्दिन । हामी सँगै अनेक अनेक गर्छु । र पनि उ मेरो सपनामा आउँने राजकुमारी होइन । उ त बस् तिर्खाएको बेलामा भेटिने पानीको मूल जस्तै हो ।

एक दिन उस्ले मलाई सोधेकी थिई , “के तिमी म जस्र्तै अर्कि स्वास्नी मानिसलाई प्रेम गर्न सक्छौ ?” त्यो  प्रश्न सजिलो थिएन  । दुबै नाड्गो भएको बेलामा मैले उसलाई गर्न सक्दिन भन्न पनि सकिन । तर यर्थाथ त्यहि हो । म उसलाई चुम्न सक्छु, उसँग लुटपुटिन सक्छु, उसका हरेक अंगलाई खेलाउँन सक्छु तर प्रेम गर्न सक्दिन । सायद उसले मेरो मौनतालाई स्विकार्योति बुझीँ । तर म भित्र बिरोधाभाषको अग्लो पर्खाल छ । जसले अझै पनि भन्छ उ प्रेमको लागि होइन शरीरको लागि मात्र हो ।

सम्बन्धलाई अधि बढाउँन न उसलाई सजिलो छ न मलाई । हामी दुबै समाजलाई छलेर एक अर्कालाई भेट्ने गर्छौ । तर एकान्तमा आफैँलाई छल्न सक्दैनौ । थाहा छैन, उ कसरी आफ्नो श्रीमान अघि केही नभएझै फेरी अर्कोपटक नाङ्गो उभिन्छे । थाहा छैन कुनै दिन आफ्नै विगतलाई कोट्याउन परे म कसरी कोट्टयाउनेछु । तर अहिलेलाई मात्र मूल्याङ्कन गर्दा हामी दुबै एक अनौठो सम्बन्धको झिल्कामा मस्त छौ । थाहा छैन कुन बतासले यो सब तहसनहस पार्नेछ  । वा हामी दुवै त्यहि झिल्कासँगै जल्नेछौ ।

विगत  दुई दिनदेखी हामीले एकअर्कालाई भेटेका छैर्नाै । मलाई लाग्दैछ उ कुन बाध्यतामा अल्झिएकी छ । फोन अफ छ, सोसल मिडिया डियाक्टीभ छन् । म चाहेर पनि उ बारे बेखबर छु । एक्कासी कुनै अज्ञात खाताबाट इन्स्टामा म्यासेज आउँछ,

प्रिय आदर्श

आज पहिलोपटक तिमीलाई प्रिय भनेर सम्बोधन गर्दैछु सायद अन्तिमपटक पनि । तिमीसँग बेखबर भएर पर हुन मन थियो तर त्यो गर्न सकिन । जीवनको जुन मोडमा तिमी भेटियौ त्यो सायद हामी दुबैको लागि सहि समय थियो । सायद समयभन्दा सही अरु कोही हुन सक्दैन । आफ्नो लोग्नेबाट कहिल्यै सन्तुष्ट हुन नसकेकी म पहिलो पटक तिम्रो सामिप्यताले पूर्ण भएझै महसुस गरेँ । मैले आफैँभित्रको शान्ति र सन्तुष्टी तिमीबाटै पाएँ । त्यो मेरो लागि सदा अविस्मरणीय बन्नेछ । तर जीवनको यो मोडमा अब तिमीसँग भेटिरहनु तिमी र म दुबैका लागि खराव नियति बन्न सक्नेछ । तिमीसँग भेटेको अन्तिम दिननै मैले जागिरबाट पनि राजिनामा दिईसकेकी छु । अबको दुई दिनपछि म कतै पर अर्कै भूगोलमा हुनेछु । आफ्नै शरीरले आफैलाई भेट्नको लागि पनि कोही कसैको सामिप्यता चाहिने रहेछ त्यो तिमीले दियौ जुन मेरा लागि सम्झनलायक कुरा बन्नेछ । आशा छ  तिमीले सजिलै मलाई बिर्सनेछौ । र कोही तिमीलाई पूर्ण रुपमा माया गर्ने अर्को मानिस चाडै भेट्नेछौ ।

उहि अदिति

उसको म्यासेजले मलाई एक हिसाबले शान्ति दिएको छ तर अर्को हिसाबले बेचैन पनि बनाएको छ । उ मसँग नरहनुलाई सामान्य मान्न सक्दिन तर रहिरहनुमा पनि खुल्ला हुन सक्दिन । अब उ मसँग सदाझै नाङ्गो भएर आउनेछैन । सायद उजस्तै अरु कोहीसँग फेरी म त्यसरीनै नजिक हुन सक्नेछैन ।  उ जसरी मेरो जीवनमा आई त्यसलाई असल र खराब दुबै मान्न म सक्दिन । हामी दुबै भोकाएका थियौ बस् हामी बिचको शारीरीक सामिप्यताले त्यो भोकलाई शान्त पार्यो । यदि समाजले देख्यो भने त्यो नैतिकताको खराब बिन्दु बन्नेछ । हामी बिचको नग्नतालाई अबैध ठह्याउँनेछ । र हामीलाई चारित्रिकताको अर्को प्रमाणपत्र दिनेछ । तर के समाज हामीले सोचेझै सपाट नग्नताले मात्र अडिएको होला ? वा के हामीले सोचेका सम्बन्धहरुमा सन्तुष्टिका सार्वभौम परिधिहरु मात्र होलान् । वा हामी सबै कुनै पर्दाभित्र नग्न छौ तर समाजले खोजेझै पर्दाबाहिर नैतिकताको अर्को कठोर धरातलमा आफैलाई सपाट मात्र देखाउँदैछौ । म लेख्छु........................

प्रिय अदिती,

सबैसबैका लागि धन्यबाद । तिमीसँग कृतज्ञ हुनुपर्ने धेरै कुराहरु छन् तथापी तिमी जसरी मबाट पर जाँदैछौ त्यसमा कुनै गुनासो छैन । मलाई लाग्छ, तिमी म भन्दा धेरै राम्रो मान्छे हौ । तिमीले जे रोज्यौ  त्यो तिम्रो भागको खुसी थियो । मलाई लाग्छ तिम्रो भागको खुसी कसैले नखोसोस् । जाँदैगर्दा यही भन्न चाहन्छु म तिमीले सोचेझै राम्रो मानिस होइन । मलाई लाग्दैन म तिमीजस्तै अर्को छोरीमान्छेलाई प्रेम गर्नसक्नेछु.......................................................................................................................................

यति लेखिभ्याउँदा मेरा हातहरु कापेका छन् । आफेँलाई ऐनामा हेर्छु लाग्छ आफैँलाई चिन्दिन । जसरी पहिलोपटक उसको अगाडी नाङ्गो हुँदा एक खाली रित्तो मानिस आफूलाई भेटेको थिएँ फेरी अर्को पटक त्यस्तै रित्तो भेटेको छु । थाहा छ अब उसले मेरो म्यासेजको रिप्लाई उसले दिने छैन । तर पनि उसको रिप्लाई बारे सोच्दा मन अत्तालिन्छ । थाहा छैन मैले कसरी कसैको शरिरलाई मात्र प्रेम गरेँ । कसरी उ मेरा लागि एउटा शरीर मात्र भएर बिदा लिई ।

बाटोमा एक्लै हिड्दैछु । मोबाइलको डाटा अन गर्न सकेको छैन । हिड्दा पनि हात कापि रहेछ । थाहा छैन उसले मलाई कसरी लिनेछ । भोली मेरो जीवन कोही आयो भने फेरी अर्कोपटक यस कथालाई कसरी बुझ्नेछ । म एक भोको मानिस थिएँ तृप्तीको लागि शरीर मात्र बनिदिँए । तर मन शरीर मात्र केही होइन भनिदिन्छ । तर भोकोपन त्यस्तो नभन्दो रहेछ । भोको मान्छेको  लागि तृप्तीनै संसार लाग्दो रहेछ । मन त हो आफूले आफैँलाई यस्तै यस्तै भन्छ । बाटोमा हिड्ने हरेक छोरामान्छे मेरै प्रतिबिम्ब हो कि भन्ने पनि लाग्छ । गोजिमा राखेको माक्स झिक्छु फेरी अर्कोपटक आफैँलाई नचिनेझै गरिदिन्छु । एक अपरिचित मानिसको छाँया बोकेर म हिडिरहेछु । 

बाटोमा फेरी कोही अर्को चिनेको मानिस भेटिन्छ । सजिलै भनिदिन्छ तिमी आदर्श होइनौ ? म फेरी अर्कोपटक आफ्नै नामले तर्सिन्छु । नामको आदर्शले फेरी अर्कोपटक मलाई गालामा हानेझै लाग्छ । फेरी अर्कोपटक उसले, “के तिमीले अर्कोपटक  मजस्तै अर्की छोरीमान्छैलाई अर्की छोरीमान्छेलाई प्रेम गर्न  सक्छौ भनेको सम्झन्छु । मनले फेरी भन्छ  सक्दिन । त्यसरीनै बरालिन्छु घर फर्कन्छु । फेरी अर्को पटक इन्स्टा खोल्छु । उसको म्यासेज भेट्दिन । एकछिन मन शान्त भएझै हुन्छ । 

मनभरी म नाङ्गो नै छु । परिचितभाझ आदर्शको  खोल ओड्छु । तर आफैँभित्र ति आदर्शहरु केही बाकी छैनन् । म जो हु त्यो एक शरिरको प्रििबम्ब मात्र हो । त्यसभित्र भोक मात्र छ । तर समाजको अगाडि त्यो भोकलाई यसर िछा्पेर हिड्रछु लाग्छ म अतृप्त भएर पनि तृप्त छु । अदितिलाई सम्झन्छु लाग्छ उसले पनि त्यही भोकको बाटो रोजी । मैले पनि त्यही रोजेँ । तर म उसलाई भोगको आँखाले मात्र हेर्नेछु । यो कुराले अनौठो चस्का दिन्छ । तर म उसलाई हेर्ने नजर बदल्न सक्दिन ।

आधा रात भैसकेको छ । म उसको नग्न शरीरलाई फेरी सम्झन्छु । उ फेरी म माझ नाङ्गो भएर आउँनेछैन  त्यो पनि सम्झन्छु ।  मैले देखेको र भोगेको नग्न शरीर उसको मात्र हो । फेरी अर्कोपटक उसलाई सम्झेर आफैँमा लिप्त हुन्छु । तर मनमनै आफैँलाई माफ गर्न सक्दिन । फेरी मनले अर्कोपटक भन्छ उजस्तै अर्की छोरीमान्छेलाई  प्रेम गर्न सक्दिन ।

चुरा

हुन त छोरीमान्छेले चुराको कुरा गर्नु नौलो कुरा होला । तर मेरा लागि चुरा नौलो चिज हो । मैले चुरा कहिल्यै लगाएको थिइन । लगाउँन मन नलागेर वा लगाउँन नचाहेर पनि होइन । हुन त त्यस्तो समय पनि थियो जब म चुरालाई हेट पनि गर्थे । तर अब त्यो समय गुर्जि‘सकेको छ । कुनै समय बंगालि लेखक तसलिमा नर्सिनको ठूलो फ्यान बन्न पुगेकी मैले, उनलाई नै साक्षि राखेर सोच्ने गर्थे चुरा पोते श्रृगारले हामी सबैलाई बाध्न गर्छ । अर्को मनले भन्थ्यो अब म त्यसरी बाधिन चाहन्न । त्यस्तै त्यस्तै कुराले श्रृगार पनि आकर्षित कहिल्यै भैन ।

तर कता कता मनले कहिलेकाही अरुजस्तै छोरीमान्छे बन्न नचाहेको पनि होइन । तर चुरा नलगाउँनुमा यो सब कारण भन्दा पनि मेरो साइजको चुरा नपाउँनु प्रमुख थियो । चाहेर पनि मैले मेरो उमेरअनुसारको आफ्नो साइजको चिज कहिल्यै पाइन । आज पनि म जुत्ता क्ड्स् िसेक्सनबाट किन्छु । नर्मल पसलबाट कपडा र जुत्ता किन्न छोडेको बर्षौ भयो । म पसलेले कति साना गोडा कति पातलि तपाइको साइजको कहाँ हुँन्छ भनेको सुन्न सक्दिन । मलमा गएपछि मेरो साइजको छ वा छैन भन्ने झन्झटबाट मूक्त भैन्छ । चुराको केस पनि त्यही हो । मलाई कहिलेकाही अरुले लगाउँदा लगाउँन मन नलागेको पनि होइन । तर आफ्ना हात नर्मल मानिसका भन्दा साना भएकाले मेरो साइजको नपाउँनु प्रमुख कुरा थियो ।

यो महिना अनायासै एक पसलमा पुग्दा मैले मलाई मिल्ने चुरा भेटेँ । मलाई लगाउ लगाउ भयो । मैले एक दर्जन रातो चुरा हातमा लगाएर हिड्दा अनौठो अनुभूती भयो । मैले पहिलोपटक छोरीमान्छे मात्र भएझै महशुस गरेँ । बजार बजार हातभरी रातो चुरा लगाएर हिड्दा सबैले मलाई नै हेर्दैछन् कि भन्ने पनि लाग्यो । लाज पनि लाग्यो तर मन फूरुङ्ङ पनि भयो । बजारभरिका मानिसले आफैँलाई हेरेझैँ भयो । तर दुई दिन भन्दा बढी लगाउँन सकिँन ।

पतझर

मुड ठिक छैन । कसलाई भनुँ । सायद आफैँलाई ।  भन्नलाई पनि त कोही छैन । पिरियड हुन एक हप्ता बाकी छ । के यो पियमयस हो । अरुले परै जाओस् मुडले पनि मलाई साथ दिन छोडेको छ । इन्स्टा खोल्छु लेख्छु, “ भिडभन्दा पर एकान्तमा” साथमा फोटो याट्याच गर्छु भूइमा झरेका पातहरुको । कहिलेकाही लाग्छ म आफैँ पतझर हुँ । सायद म कसैको प्रभावमा पनि बहकिन सक्छु । वा हाँवासँगै उछिटिएर कतै झर्न सक्छु । वा कसैको पैतालाले नराम्ररी किच्चिन सक्छु । हुनसक्छ म यस्तै नै हुँ ।

हातमा ह्यान क्यानको “भेजिटेरिएन” छ । उपन्यासकी पात्र एकाएक साकाहारी भएपछि उसको लोग्ने एकाएक चिन्तित भएको छ । हुन त उ चिन्तित हुनुपर्ने कुनै कारण देख्दिन । मलाई लाग्दैन उसले कहिल्यै आफ्नी स्वास्नीलाई प्रेम गर्यो । उपन्यासले झन् मलाई रिसाहा बनाएको छ । लाग्दैछ किन छोरामान्छेहरु यति धेरै अप्रेमिल हुन्छन् ?  किन यति धेरै अमायालु हुन्छन् ? किन छोराीमान्छेको मिलेको शरीरलेमात्र उनीहरुलाई पगाल्छ । किन उसले बिनाप्रेम केही सिमित फाइदा हेरेर उसलाई बिहे गर्यो ? के उपन्यासकी नायिका प्रेमको हकदार थिइँन । के प्रेमको हकदार बन्न पनि तपाई अरुले सोचेझै भैदिनुपर्छ । मलाई किन किन लाग्दैछ म पनि त्यही नायिकाझै हुँ ।  

आफैँ देखेर रिस उठ्दैछ । भएभरका पुराना कथाहरुले फेरी पिरोल्दैछ । कहिलेकाही लाग्छ यी सबै बिर्सिदिउँ । बिर्सन सजिलो छैन । बिर्सिन्छु भन्दैमा बिर्सने हो र !  उसले मलाई प्रेम नगरेकोमा पछुतो छैन  ।  तर उसले मेरो बिनम्रतालाई नबुझेकोमा छ ।  मलाई आफू हुनुपर्नेभन्दा बढी अपोलोजेटिक भएकोमा पनि छ । उसले तँलाई कहिल्यै प्रेम गर्न सक्दिन भनेको दिन पनि मैले किन उसलाई सरी भने भनेर माफी मागेँ त्यसमा पछुतो छ । के मैले उसलाई प्रेम गर्नु पाप थियो ? सँगै यात्रा गर्न चाहनु पाप थियो ? थिएन, भने मैले किन माफी मागेँ ? के माफी मेरा लागि मात्र बनेको हो ? मलाई कहिलेकाही यी सबै कुराहरुले पोल्छ , जस्तोकि आज । लाग्दैछ म किन चाहिनेभन्दा बिनम्र हुन्छु ? के म अरुझै भैदिँदा हुँदैन ?

कथाको पाण्डुलिपि डेक्समा बसेको दुई बर्ष भैसकेको छ । तर प्रकाशकलाई पठाउँन सकेको छैन ।  यदाकदा त्यो कथाको पाण्डुलिपिले कतै उसलाई दुखी त बनाउँदैन भनेर सोच्छु पठाउँन सक्दिन  । मैले उसको खुसीलाई सम्झेर पाण्डुलीपी डेक्सटपमे राखिराखेको छु । तर म किन सधै उसको खुसीको बारेमा सोचुँ जसले मेरो खुसीको बारेमा कहिल्यै सोचेन भने । म पनि त उसले अस्विकार गरेपछिका कयौ रातहरु रोएर बिताएकी थिएँ । के उसले कहिल्यै ठिक छस् भनेर सोध्यो । के उसले मैले भनेका कुराहरुले तँ दुखी त छैनस् भनेर सोध्यो ? तर म किन उ बारे सोचिबसौ । हो मेरा कथाहरुमा उ पनि छ । तर मैले  तैँ मेरो पात्र होस् भनेर भनेको पनि त छैन ।  तर म उ झै बन्न सक्दिन त्यसैले दुखी छु ।

कहिलेकाही आफ्नै उदारताले दुखी बनाउँदो रहेछ । यूट्यूबमा केही भिडियोहरु हेर्छु सबैको एउटै सुझाब छ “गिब रेस्पेक्ट टु योर डिक्निटि” । के म आफ्नो आत्मासम्मान जोगाउँनको लागि अरु कोही झै बन्नुपर्ने हो । यदाकदा लाग्छ सबैझै नहुनुको ऋण तिर्दैछु । आमा चाहानुहुन्थ्यो छोरी आफूझै सरकारी जागिरे बनोस् । केटाकेटी बेलामा आफैँलाई पनि नलागेको होइन । तर जबदेखी अक्षरको प्रेममा परेँ मलाई कामका लागि गरिकएका कामहरु सब बेर्थ लाग्न थाल ेँ। सबैको नजरमा लहडी बनेँ । सोलोटार्भल भन्दै बनारस सम्म पुगेँ  । तर बाआमाले खोजेझै परिपक्क बनिँन । आज पनि मेरा किताब ठेलीहरुले परिवारलाई सुखी भन्दा दुखी बनाउँछ । मैले पढेकोमा लेखेकोमा उहाँलाई खुसी भन्दा दुखी बनाउँछ ।

कहिलेकाही  लाग्छ छोरी हुनुको अनौठा मूल्यहरु चुकाउँदैछु । त्यो भन्दा बढी आफूजस्तै हुनुको मूल्य चुकाउँदैछु । यदाकदा लाग्छ बेप्रवाह कुनै बिरानो मुलुकमा छिरिदिउँ । तर डेक्सटपमा रुमलिएका पाण्डुलिपिहरुले रोक्छन् । जति नै बिरक्तिएपनि म कथाका पाण्डुलिपिहरुलाई बेप्रबाह मिल्काउँन सक्दिन ।  इन्स्टाको भर्खरको पोस्ट हेरेर कोही नयाँ मानिसको म्यासेज आएको छ । तर किनकिन म रिप्लाई गर्ने मूडमा छैन । दुईचार दिन अचम्मै गरेझै गर्नेहरु केही समयपछि परपर भागेको दुष्टान्तहरु छन् । आजकल लाग्छ नजिकिनु ब्यर्थ हो । म यूफोरियाले पुलकित हुन चाहन्न । किनकिन एक्लोपनले मलाई धेरै दिएको छ ।  धेरै  साहस दिएको छ । आफूजस्ते बन्ने स्वतन्त्रता दिएको छ । म खुसी भएको समयमा लेख्न सक्दिन । बिना पिडा लेख्न गाह्रो छ । त्यसैले मलाई म दुखी भएको त्यस्तो केही लाग्दैन । वा भनौ म आफ्नो भागको निराशासँग सन्तुष्ट छु ।

केही दिनका लागि पर कहि जान चाहन्छु एक्लै । एक्लोपनले अनौठो साहस दिन्छ । यस्तो लाग्छ,  आफ्नै पदचापहरुले आफैलाई बोलाउँदैछन् । मलाई यदाकदा लाग्छ मेरा कथाहरुले यिनै यात्राहरु हुन् । शब्दले गरेका यात्राहरु । शब्दमा यात्रा गर्न सजिलो छ पनि छैन पनि । कहिलेकाही पात्रहरुले आफ्नै यात्रा रोज्छन् जस्तो कि आज । म चाहन्नथेँ उ आफ्नो मरिसकेको अप्रेमिल लोग्नेलाई सम्झेर नरोओस् तर उ रुन्छे । म शब्दहरुलाई रोक्न सक्दिन । म पनि उसँगै  रोइदिन्छु । सायद ह्यान क्यानबाट पनि  त्यही भयो । उसले अप्रेमील लोग्नेलाई प्रेम गर्नबाट रोक्न सकिन । सायँद यो हामी महिलाहरुको समस्या हो हामी कठोरतामा पनि कोमलता खोज्छौ । म बाट कयौ पटक त्यस्ता गल्तिहरु भएका छन् ।

कथाको पाण्डुलिपिलाई बोकेर हिड्नु गह्रौ छाती बोकेर हिड्नु हो । अप्रकाशित कथाहरुले कहिलेकाही रुवाउँछन् । यदाकदा मलाई  लाग्छ मैले कथाहरुमा  मझै लाग्ने अनेकौलाई बोकेर हिडेकी छु । छोडिजानेको खोपलाई बोक्नुभन्दा गाह्रो त लेख्नेहरुको पिडालाई बोक्नु रहेछ । म चाहेर पनि प्रेमिल कथाहरु लेख्न सक्दिन । मेरा कथाका नायक नायिकाहरु  बिरलै एक हुन्छन् । छोडिजाने बेलामा नायक रुदेँन । नायिका नरोएझै गरेँपनि रुन्छे । यस्तो लाग्छ मैले आफैँलाई लेख्दैछु ।

हुन त प्रेमको कथा लेख्न पनि प्रेमलाई भोग्नुपर्ने रहेछ । बर्षौ अस्विकृति र एकाङ्कीका पानाहरु छिचोलेर यहासम्म त आइपुगेँ तर अघि बढ्ने बाटो पनि अध्यारै देख्छु । मैले शब्दमा बियोग मात्र लेख्ने रहेछु । वा यो मेरो रोजाई हो । सायद म यस्तै चाहन्छु । मैले हिडेको बाटो मेरो आफ्नो हो । के म आफ्नो भोगाइलाई सर्बमान्य हो भन्न सक्छु कदापी सक्दिन । तर पनि यो मेरो भोगाइ हो म यस्लाई खेस्रा पानाझै फाल्न सक्दिन ।

यी सब सोच्दा सोच्दै अघिको इन्स्टाको म्यासेज खोल्छु, 

हाइ,

लेख्नेहरुले फोटो पनि सँगै पोस्ट गर्दा अनौठो लाग्दो रहेछ । तर तपाईको फोटोले तपाईको लेखाईलाई दोहोरिरहने क्लिसेझै बनाइदिएको छ । कृपया  सक्नुहुन्छ भने केही प्रेमिल लेख्नुस् । 

– धुमिलता मननपराउँने मान्छे .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

कृपया तलको बाकी स्पेस आफैँले भर्नुहाला ......पूर्ण कथाको खोजीमा । कथाकारको भोली जन्मदिन भएकाले उसको अपूर्ण जन्मदिनको लागि अपूर्ण कथा लेखेकी हो । कथालाई पूर्णता दिनेकोहीसँग कथाकार कफिडेटमा जान पनि सक्नेछ .....

उही पतझर