एक मानिस एक कथा

 

“यो अंकको कथा होइन । तर मानिस पनि त अंक नै हो । के मानिसलाई अंक मान्दिँदा हुन्छ ? वा भनिदँदा हुन्छ तिमी अंक होइनौ अरु केही हौ ।” उ भन्छ– “मानिस कथा हो । मात्र कथा । एक मानिस, एक कथा” 

उ सपनामा यस्तै यस्तै भन्छ । म सपनाबाट बिउँझन्छु । सोच्छु मानिस कथा हो वा अंक हो । वा केही होइन । उसले दिएका मानिस र जीवनका प्रतिकहरु बारे म किन सोचौ । तर उ सपनामा आइरहन्छ र यस्तै कुरा गर्छ । उ सपनामा किन आउँछ र किन यस्ता कुरा गर्छ । कयौ पटक सपनामै उसले मलाई तर्साएको पनि छ । म उ देखी डराएकी पनि छु । उ सपनाको मानिस हो । म यस्ता कुरा गने मानिस बिपनामा भेट्दिन । बिपनामा भेटौ भेटौ भन्ने नलागेको पनि होइन । तर भेट्दिन । दुखी छु उ सपनामा मात्र आउँछ ।

आज दिनभर घाम लागेन । कामबाट फर्के । लाग्यो बिना घामको दिनलाई साथ दिनु भन्दा बिना सिमानाको सपनालाई साथ दिउँ । आज दिउसै सपनामा उ आयो र यस्तै यस्तो कुरा गर्यो । किन किन आज मलाई सपनामानै लाग्यो किन तिमी बिपनामा आउँदैनौ । मैले उसलाई बिपनामा आउँन आग्रह गरेँ । उसले मेरो आग्रहलाई नकार्यो र भन्यो “एक सपना एक मानिस, म सपनाको मानिस हुँ “ । यति भनिसकेपछि म बिउँझे तर उ मसँग थिएन । उ त सपनाको मानिस थियो । उ सपनाबाटै बिदा भयो । यसमा किन दुखि हुनु । सपनाहरु कहिले बिपना भएका छन् र ।

फेरी सोचे किन उ सपनामा मात्र आउँछ र यस्तै यस्तै कुरा गर्छ । किन म बिपनामा उ झै अरु भेट्दिन । तर फेरी किन  सोचिबस्छु  उ सपनामा आउँछ भनि । सायद उसले भनेको ठिकै हो । उ कथा हो । उ कथाकै स्वरुपमा आउँछ र कथाकै स्वरुपमा बिदा हुन्छ । तर बिपना किन सपना झै हुँदैन । म  उसलाई बिपनामा नभेटेको मा दुखी छु । दुखी भन्दा बढी बेखुस छु । तर दुखि हुनुपर्ने पनि त छैन । तर म किन दुखि भएँ 

प्रिय सपनाको मानिस, 

सपनामा मात्र होइन बिपनामा पनि तिम्रो पर्खाइमा छु । सायद पर्खनु मेरो नियती हो । सायद पर्खाउँनु तिम्रो नियती हो । हुनसक्छ पर्खाउँनु पर्खिनु हामी दुबैको नियती हो । तिमीझै अरु कोही बिपनामा नभेटेकोमा दुखी छु । तिमीलाई सपनामा भेटेकोमा खुसी छु । म जीवनलाई अंक मान्छु । तिमी जीवनलाई कथा मान्छौ । थाहा छैन कुनै दिन मेरो अंक र तिम्रो कथा जोडियो भने हामी एक कथा बन्नेछौ  कि छैनौँ । म अंकको पर्खाइमा छु । हुनसक्छ तिमी कथाको पर्खाइमा छौ । तर म तिम्रो जीवनको कथा बन्न चाहन्न । म त अंक बनेर जोडिन चाहन्छु । 

 नोट टु बि नोटेड्– यो कथा पनि होइन । उ सपनामा आएको पनि होइन । तर लेखिका चाहन्छीन उ सपनामा आओस् । लेखिका त उ  बिपनामा आएको पनि देख्न चाहन्छीन् । यो लेखिकाको आफैँभित्रको मनोभाव मात्र हो । न जीवन अंक हो । न जीवन कथा हो ..............

भेट

कहिलेकाही लाग्दैन आफैँलाई नभेटेको कयौ बर्ष भयो ? लाग्छ नी । अनिदा दिन र अनिदा रातहरुको साक्षी कि त बादल बन्छ । कि त जून । मानिसहरु कहाँ मानिसका साक्षि बन्छन् र ! भेटेर पनि नभेटेझै लाग्ने अनकौ भेटहरुलाई साक्षि बनेर परिचितझै लाग्नेहरु पनि अपरिचित झै बनिदिन्छन् । कतिलाई नभेटेर पनि भेटेझै लाग्छ कति भेटेर पनि नभेटेभैmे लाग्छ । कतिलाई सधैँ भेटेर पनि कहिल्यै नभेटेझै लाग्छ ।

यदाकदा आफू पनि अपरिचितझै लाग्छ । आफैँलाई भेट्न पनि कहाँ सजिलो छ र ! अनेकौ मुखडाहरु बोकेर हामी आफूलाई दावी गछौ । दावी गर्न सजिलो छ तर आफू भएर बाच्न कहाँ सजिलो छ र ! अनेकौ चेहेराहरु साक्षि हामी आफ्नै बन्छौ । जुन चेहेराहरुका नजिक हामी कहिल्यै पुग्न सक्दैनौ । यी शब्दहरु पनि मेरा चेहेराहरु हुन् । केबल चेहेराहरु । आफू हुनु कहाँ चेहेरा मात्र हुनु हो र !

भेट्न सजिलो छैन । भेटेर पनि भेटिराख्न कहाँ सजिलो छ र ! भेटेर पनि छुटेको आफूँ । नभेटेर पनि भेटेझै लागेको आफू । परिचित माझ अपरिचित झै बनको आफूँ । यी नै अपरिचित चेहेराहरु बिच आफैँलाई खोज्न खोजेको पनि कयौ बर्ष भयो । कहाँ चाहदैमा भेटिदो रहेछ र आफू पनि आफैँ जस्तो ।

कहिलेकाही घर घरजस्तो लाग्दैन । मानिस मानिस जस्तो लाग्दैन । परिधिहरुले निस्सासिएँ जस्तो लाग्छ । छुट्न लागेको प्रेमीझै कहाँ छुट्छ र जीवन त्यसै । कहिलेकाही त हआफैँले आफैँलाई पनि नयाँ जुत्ताले गोडालाई घाउँ बनाएजस्तो घाउँ बनाउँछ । त्यो त गोडाको घाउँ हो , मनको घाउँ कहाँ देखिन्छ र ! मनको घाँउले त चोप्छ मात्र ।

कहिलेकाही इरेजरले आफैँलाई मेटिदिउँ जस्तो पनि लाग्छ । कहिलेकाही अर्को नयाँ आकृति बनाउँ जस्तो पनि लाग्छ । कहाँ मेट्छु भन्दैमा मेट्न सक्छौ र आफूलाई । कहाँ चाहँदैमा बन्छ र अर्को नयाँ आकृति । हरेक भेटमा आफूँ आफूँ जस्तो लाग्दैन । कहिलेकाही त आफ्नो आकृति देखेर आफेँ तर्सिए जस्तो लाग्छ । 

यो भुगोलबाट भागेर पनि भागिँदैन भन्ने थाहा हुँदाहुँदै पनि मन हो भाग्न खोज्छ । थाहा छैन भागेपछि स्मृति बनेर फेरी भुगोल फर्कन सक्छ ।  तर म कयौ दिन निस्सासिन्छु । बिद्रुप आफैँलाई भेट्न कुनै बिद्रुप सहरमा रुमलिन्छु । कहाँ कथा र शब्दहरुभmै छ र जीवन । शब्दमा त अध्यारो पनि उज्यालो झै लाग्छ । अप्रेम पनि प्रेम झै लाग्छ । निराशा पनि आशा झै लाग्छ । अजीवन पनि जीवनझै लाग्छ । तर जीउँदा सबै अध्यारा नै हुन्छन् । सबै निस्सार । धुमिल । अनुत्तरित्त । अपरिभाषित ।

म हरेक दिन बिद्रुप आफैँलाई भेट्छु । असफल र कुरुपझै लाग्ने आफूलाई भेट्न कहाँ सजिलो छ र । लघुताभाषभित्र आफैँलाई खोजेर कहाँ उड्न सकिन्छ र । दुई क्षितिज बिचको दुरी अध्यारो नै हुन्छ । हुनसक्छ म किनाराबाट मात्र जीवन हेर्छु । र हरेक दिन जीवनका डोबहरुलाई मात्र गन्ने गर्छु । कहाँ जीवन जीवन जस्तो छ र ! कहाँ बाच्नु बाच्नु जस्तो छ र । हरेक दिन र रात एकै हो भनिदिँदा पनि हुन्छ ।

जीवनका बृत्तहरु मानक बनेर तर्साउँछन् हरेक दिन । मानक भित्र नअटाउनुको पिडा यदाकदा आफ्नै शब्दहरुले पुरेझै लागेपनि म भित्र सधैँ रहनेछ । तर थाहा छ मानक मानक मात्र हो । त्यसभित्र नअट्नु मेरो दोष होइन । तर त्यो भनिदिने पनि त को नै छ र । कोही भैदिएको मान्ने पनि थिएँ होला ।  आफैँले आफैँलाई प्रमाणित गरेँझै गर्नुजस्तो झुर काम केही होइन । म त्यो खिएको आफूलाई लुकाउँन अरु कोही बनेझै गरिदिन्छु । शब्दहरुले आफूलाई छोप्छु । 

हो यसरी नै दिन, महिना र रातहरु बित्दैछन् । मैले आफैँलाई नभेटेको कयौ बर्ष भैसक्यो । यी अनिद्रा बर्षहरु हुन् । जसरी हरेक दिन सुन्दर हुँदैनन् । त्यसरी नै आफूँलाई कुरुप भेट्नु पनि कहाँ सुन्दर हुँन्छन् । सायद सडकको कुनै कोलाहलमा म हराएँ भने मैले आफैँलाई चिन्ने छैन । एैना हेर्दैमा कहाँ आफैँलाई चिनिन्छ । 

यस्तै कुरुप शब्दहरुको ठेली म हरेक दिन आफ्नो डायरीमा कोर्ने गर्छु । कुनै बाटोमा छुटेको बिरक्तीझै म भित्रको बिरक्तिलाई म यसरी नै पोख्ने गर्छु । भेट पनि अनौठो हुन्छ । कुनै भेट सुन्दर । कुनै भेट कुरुप । हो आफूले आफैँलाई कुरुप भेट्न सजिलो छैन ।

चिठी...... एक सम्झना

 

प्रिय चिठीका पाठकहरु,

यो पत्र तपाईहरुको लागि नै हो । बर्षौ पहिले सायद जब म पढ्न लेख्न भर्खर सुरै गर्दै थिएँ त्यही बेला हजुरबाले बुवाहरुको चिठी पढेको सम्झन्छु । चिढीमा लेखिएका सम्झनाहरु सुमधुर हुने गर्थे । चिढी पढ्दै गर्दा हजुरबाका आँखा मलिन र हजुरआमाका आँखा रसाएका हुन्थे । आमाहरुको आँखामा चन्चलता हुन्थ्यो । समयसँगै फोन भित्रियो । फोन पछि सामाजिक सञ्जाल । गाउँ, शहरबाट चिठीहरु लापत्ता भएँ । कुनै हराएर नभेटिएको छोरोझै चिठीहरु कुनै पौराणिक कथाहरुझै कालन्तरमा किंन्दन्ती बन्न पुगेँ ।

आजकल कहिलेकाही घर पुगेको बेला पुराना तस्विरहरु भएका बाकस पल्टाउँछु । काका, फुपु , हजुरबा, हजुरआमाका तस्विर भेटिने बाकसभित्र चिठीहरु भेटिँदैनन् । चिठीको कथा त्यही मात्र अन्त्य हुँदैन । स्कुले जीवनमा आफ्ना मायालुका चिठिहरु कुर्ने मेरा सहपाठीहरु पनि सम्झन्छु । लाहुरमा पुगेको कुनै प्रेमीले आफ्नो स्कुले प्रेमिकालाई लेखेका त्यी चिठीहरु पनि सायद मेरा घरका चिठिहरुझै कुनै कथानक बनेर मस्र्याङ्दीको पानीझै कहाँ पुगे थाहा छैन ।

चिठीको कथा मलाई कुनै परिकथाझै लाग्छ । किशोर अवस्थामा मलाई कुनै बेर्ला  मेरो जीवनमा पनि कोही माया गर्ने आउँनेछ र मेरा स्कुले सहपाठीहरुलाईझै हातका पसिनाले भिजेका सुमधुर चिठीहरु लेख्नेछ भन्ने नलागेको होइन । त्यो सायद मेरो आफ्नो भर्सनको परिकथा थियो । कुनै अपुरो सपनाझै करिब एक बर्ष अघि कुनै प्रेमीलाई झै मैले आफैँले आफैँलाई चिठीहरु लेखेँ । त्यो चिठी मात्र थिएन मेरो जीवनबाट हराएको र नभेटिएको कुनै कथानक थियो ।

कहिलेकाही हजुरबा सपनामा आउँनुहुन्छ । कहिलेकाही हजुरआमा । हजुरआमा जानुभएको पनि एक बर्ष भयो । बाचुन्जेल मैले उहाँहरुलाई त्यी हराएका चिठीबारे कहिल्यै सोधिन । हजुरआमा हँुदासम्म लाग्थ्यो एक इतिहास अझै जिउँदै छ । जाँदै गर्दा , करिब दश बर्ष हजुरआमालाई सबैले छोडेँ , आफैँले जन्माएका दुई छोरीहरुले तर डिमेन्सीयाले छोडेन । आमा बालिकाझै हुनुभयो । म उहाँकी दिदी भएँ । जे सोध्न सकिन्थ्यो त्यो अपुरो नै रह्यो । “हुँदै गर्ला भेट, खाँदै रहुँला चुरोट” बाहेक उहाँको स्मृतिबाट सबैकुरा हराए । आमाको समय बालखकालमै अड्कियो ।

हजुरआमा गुमाएपछि ति नभेटिएका चिठीबारे प्रश्न मैले कसैलाई गरिन । मलाई लाग्यो स्मृतिहरु छोटा हुँदा रहेछन् । सायद चिठीहरुले थिएँ जसले केही बचाएका थिएँ । अब त लेखेर गर्ने सम्वाद एक कृत्रिम वार्तालापझै भएको छ । भावनाहरुलाई सजिलै इमोजिले प्रतिस्थापन गरेको छ । थाहा छैन, अबको दश बर्षपछि मानिसहरुले बिना एआइको सहारा आफ्ना अनुभुतीहरु लेख्न सक्ने छन् वा छैनन् । भावनालाई सुन्दर भाषामा प्रस्तुत गर्नेहरु चिठीझै कथानक बनेर हराउँन पनि सक्नेछन् । तर म जस्ता जसलाई लाग्छ लेखेर गरिने संवाद संवादको सबैभन्दा सुन्दर प्रतिबिम्ब हो, उनीहरु सायद रहनेछन् वा छैनन् ।

यो एक बर्षमा मैले चिठीका स्वरुपमा जे लेखेँ ति मेरा अत्यन्त भित्री भावनाहरु थिएँ । यो एक बर्षमा मलाई लाग्यो मेरो सबैभन्दा भित्री अन्त्र्यका कुरा चिठीमा मात्र प्रस्तुत गर्ने सक्ने रहेछु । चिठीलाई यति सुन्दर तबरले मैले यही एक बर्षमा हेरेँ । यहि एक बर्षमा मैले लेखेका चिठीहरु पढेर कसैले मलाई प्रतिउत्तरमा केही लेख्नेछ कि भन्ने आशा नलागेको पनि होइन । प्रिय चिठीका पाठकहरु, तपाईको जन्मदिनमा वा अरु कुनै समयमा कसैले मलाई चिठी लेखेर पठाओस् भन्ने लाग्यो भने मलाई सम्झनुहोला । 

मलाई लाग्छ , हामी नरहेपनि चिठीहरु सधैँ रहिरहुन् । 

उही 

चिठी प्रेमी 

अनुत्तरित

हिजो उसको अगाडि नाङ्गिएकी थिएँ  । आज उ कहाँ छ थाहा छैन । म कसैको अगाडिएको नाङगिएको पहिलो पटक हो । कसैको अगाडि म बिना प्रेम नाङ्गिन सक्दिन भन्ने कुरा उसलाई पहिले नै थाहा थियो । मेरो लागि त्यो प्रेम थियो । सायद उसका लागि अरु केही नै ।

बिहानै नुहाएकी छु । म भित्र जे थियो त्यो पखाल्न चाहन्छु । मिल्छ भने म भित्र उसका लागि रहेको प्रेम र स्नेह पनि पखाल्न चाहन्छु । पानीले आफ्नो ज्यानलाई यति धेरै पटक पखालेँ कि उसले छोएको केही पनि मेरो ज्यानमा बाकी नरहोस् । खोइ किन आँखाबाट आशु राकिएको छैन । मुटु दुखेझै गरेको छ । चाहेर पनि म पहलेकोझै हुन सकेकी छैन ।

उसलाई मैले डेटिङ एपमा भेटेकी थिएँ । मेले बायोमा लेखेककी थिएँ बिहे गर्ने कोही मानिसको खोजिमा छु नट फर क्याजुखल रेलेसनसिप । म्याच भएपछि पहिलोपटक उसले मलाई म्यासेज पठाएको थियो । बिस्तारै ह्वाट्स एपमा गफ हुन थाल्यो । म उमेरले कसैको लागि सजिलै मरिहत्ते गर्ने उमेरमा पनि थिइन । मैले पहिलो सुरुवाती गफमा नै भनेकी नो क्याजुअल हुकअपस्स । म यहाँ बिहेको लागि नै आएकी हु । नभए यो उमेरमा डेटिङ एपमा छिर्ने मलाई कुनै रहन थिएन ।

म तिस कटिसकेकी थिएँ । समाजका लागि मेरो उमेर भनेको बिहेको लागि अल्लि पाको उमेर थियो । उमेरमै हुँदा पनि बिहे मेरो लागि सजिलो बिषय कहिल्यै भएन । किनकी म जस्तो देखिन्छु समाजको परिभाषा अनुसार सुन्दर छैन । केटी मान्छेका लागि सबैचिज भएर पनि समाजको परिभाषा अनुसार सुन्दर नहुनु सबैचिज नहुनु हो । यस्को लागि कस्तो मान्छे आउँला भनेर आफन्तहरु हाँसेको आज पनि सम्झन्छु । सम्झन त के के सम्झन्छु के के । स्कुलमा मलाई हेरेर हाँस्ने मानिसहरु । बाटोमा कस्ती केटी फर्कि फर्कि हेर्ने मानिसहरु । क्लासमा अरुलाई के के भनेर मलाई पसले बन्छे भन्ने सर । सायद यस्तै चिजले मलाई आफू बन्न दिराखेको छैन । 

सायद यिनै कारणहरु थिएँ जसले मलाई सधैँ लागिराख्यो म अरुजस्तो छैन , कसैले मलाई मनपराउँन सक्दैन । बाआमालाई सधैँ मेरो बिहे बोझ जस्तो बनिराख्यो । म भन्दा साना बैनि भाइको पनि भएपछि झन् घरमा तनाव थपिन थाल्यो । बाआमाको त्यही तनाब कम गर्नलाई म डेटिङ याप छिरेकी थिएँ । आशा थियो त्यहाँ कोही भेट्ने ।

उसलाई पनि त्यसरी नै भेटेकी थिएँ  । मलाई थाहा थिएन मानिसहरु एकअर्काको अगाडी बिना प्रेम पनि नाङ्गिन सक्नेछन् । मेरो संसार साघुरो थियो । मैले देखेको दुनियाभित्र त्यस्ता मानिसहरु थिएनन् । मलाई लाग्यो उ जसरी मसँग बोल्छ, त्यो उसको प्रेम हो । दुनिया यती फरक भैसकेको छ भन्ने कुरा मलाई महशुस नै थिएँन ।

पहिलोपटक गफको क्रममा जब उसले मलाई सेल्फ पेल्जरको बारेमा सोध्यो । म तर्सिएँ । मलाई कोही लोग्ने मानिसले त्यसरी कहिल्यै सोधेको थिएँन । म लजाएँ । उसले आफ्ना अनुभवहरु मज्जाले बतायो । मलाई लाग्यो म साघुरो रहेछ । संसारमा यस्ता कुरा लोग्नेमान्छे र छोरीमान्छे बिच हुनु सामान्य रहेछ । मैले उसका कथाहरु एक पाठकको तबरले सुनेँ । मलाई लाग्यो यस्ता गोप्य कुराहरु कोही लोग्ने मानिसले कोही स्त्रिलाई भन्छ भने त्यो आफ्नो जीवनभरीको पार्टनरलाई भन्न सक्छ । 

सायख धेरै चिज नदेख्नु राम्रो हो । कमसेकम हामी आफ्नो अगाडी भएपनि इमानदार बन्न सक्छौ । मेरो लागि कसैले आफ्नो इतिहास सबै भन्नु भनेको इमान्दार हुनु थियो । उसको त्यही इमान्दारीतालाई मैले प्रेम गरेँ । त्यही इमान्दारीतालाई मैले मन पराएँ । तर उसको लागि इमान्दारीतामात्र थियो या थिएन मलाई थाहा छैन ।

यसरी कुराकानीहरु दिनदिनभर रातरातभर हुन थाल्यो । उसका लागि यौन प्रेम झै थियो प्रेम नै थियो । मलाई पनि लाग्यो बिना यौन कसरी हुनेवाला लोग्ने स्वास्नीको प्रेम हुनसक्छ । उसले जे भन्छ त्यो ठिकै होला भन्ने मलाई लाग्यो । बिना अनुभवको मान्छेलाई सबै पहिला कुराहरु नौलाझै लाग्छन् । अनौठा झै लाग्छन् । मेरा लागि उसले बेलाबेलामा निकाल्ने प्लेजरका कुराहरु तिनै हुन् झै लाग्थ्यो ।

यसरी डेटिङ यपबाट सुरुभएको हाम्रो कुराकानी अब फोन सम्म पुगिसकेको थियो  । बिस्तारै भेट्ने रहर पनि लाग्न थाल्यो । हामीले भेट्ने निर्णय गर्यौ । पहिलोभेट अनामनगरको कुनै क्याफेमा भएको थियो । क्याफेको नाम मलाई याद छैन । अनुमानस्थान नजिककै जस्तो लाग्छ । पहिलोभेटमा उसले मलाई अँगाल्यो र चुमेझै गर्यो मलाई लाग्यो त्यो प्रेम हो । स्नेह हो । जीवन बिताउने आशाले भेटेको मानिसको लागि देखाएको सम्मान थियो । पहिलो भेट त्यसरीनै सिद्धियो ।

कुराकानी पहिलो भेट पछि पनि त्यसरीनै चल्दै थियो । घण्टौ कि फोन कलमा कि म्यासेजमा । फेरी उसले दोस्रो पटक भेट्ने रहर गर्न थाल्यो । रहर त मलाई पनि नलागेको होइन तर म सँग त्यसरी खुल्मखुल्ला फेरी भेटौँ भन्न सक्ने आट थिएन । हिजो हाम्रो दोस्रो भेट थियो । पहिलो भेट जस्ते दोस्रो भेटको लागि पनि म त्यती नै उत्साही थिएँ । उसले दोस्रो भेट आफ्नै फ्ल्याटमा गरौँ भन्यो । मलाई त्यसरी उ बस्ने ठाउँमा गैहाल्ने रहर थिएन । तर उसले त्यही भेटौँ भनेपछि मैले आफूलाई रोक्न सकिन । 

दोस्रो भेट अनौठो बन्न पुग्यो । उनी एक्लै बस्ने भएकाले मलाई उसको घरमा पुग्न त्यति गाह्रो त थिएन । तर मलाई कम्फरटेबल फिल पनि भएको थिएन । मलाई लागेको थियो उसले त्यसै आफू बस्ने ठाउँ देखाउन बोलाएको होला । मैले त्यो भन्दा बढी केही सोचेकी पनि थिइन । त्यस दिन म आफ्नो स्कुटरमा नभइ क्याब बुक गरेर गएकी थिएँ । खोइ किन म त्यस्तो नभर्स कहिल्यै महसुस भएकी थिइन । उ बस्ने घरको रंग खैर थियो । मलाई लिन उ तल चोकसम्म आएको । हिजो शनिबार थियो । मानिसहरु सायद आफ्नै काममा ब्यस्त थिएँ ।

म उ बस्ने घरमा पुग्दा सायद बिहानको एघार बजेको थियो । मलाई लागेको थियो उसले खाना बनाएर राखेको होला । तर पुग्दा त्यस्तो केही थिएन । उसले मलाई लिभिङ रुममा बस भन्यो । अन्कम्फरटेबल हुनु पर्दैन पनि भन्यो । तर खोइ किन म कम्फरटेबल भने थिइन । म कोही छोरामान्छे बस्ने ठाउँमा पहिलोपटक गएकी थिएँ ।  सायद छोरीमान्छेको रुपमा मैले नाघेको पहिलो पर्खाल त्यही थियो ।

सुरुमा उसले मलाई पानी अफर गर्यो । मैले खाँदिन भनेँ । उसले मलाई त्यसपछि कफि अफर गर्यो मैले हुन्छ भने । यताउता गफ चल्न थाल्यो । त्यसरी भेट्दा खोइ किन म अल्लि लजाएकी पनि थिएँ । लिभिङ रुममा एउटा टिभी र सोफ सेट बाहेक अरु केही थिएन । सायद उ कुनै इङ्लिस् सिरिज हेरिरहेको थियो । घर सायद एक्लै बस्ने भएकाले त्यस्तो सफा थिएन । किचन झन् फोहोर थियो । सामानहरु अर्सल्ल एताउता फैलिएका थिएँ । उसको बेड रुम हेर्न भने म गैन ।

गफ गर्न थालेको केही समयपछि उसले मलाई आज बिदा पनि छ म बिएर खान्छु तिमी बिएर नभए वाइन खाउ भन्यो । मैले सुरुमा नाइ भने । पछि उसले नै केही हुन्न मलाई कम्पनी मात्र देउ भन्यो । मैले अरु बेलामा कहिलेकाही साथीहरुलाई साथ दिन पिउँने गथेँ । उसले केही बेर कर गरेपछि हुन्छ भनेँ । उसले आफ्नो लागि फुल ग्लास बिएर लिएर आयो मेरो लागि हाफ ग्लास वाइन । मेरो ग्लासमा मैले कहिलेकाही पिउँनेभन्दा बढी नै वाइन थियो ।

उसले साथमा चिस्स पनि ल्याएको थियो । मैले कल्पनामा पनि साचेकी थिइन हामी पहिलोभेटमै त्यसरी पिउँनेछु भनेर । बिस्तारै बाइन ले गर्दा कम्फरटेबल हुँदै गएँ । उसले थप दुई ग्लास बिएर खायो । म त्यतिकैमा उ भन्दा बढी टिप्सी भएझै भएकी थिएँ । बिस्तारै गफ नर्मल कुराकानी भन्दा अल्लि इन्टिमेट हुन थाल्यो । उसले मलाई , “इफ यू आर कम्फरटेबल क्यान आइ किस् यू भन्यो “ । मैले हुन्छ पनि हुन्न पनि भन्न सकिन ।  उ  अगाडि बढ्दै गयो । बिस्तारै जे को लागि कम्फरटेबल भएकै थिइन त्यही भयो एकछिनमा मेरा कपडाहरु उसको सोफा भन्दा तल लत्रिएका थिए । म निवस्त्र थिएँ । कम्फरटेबल भै नसके पनि उसलाई मैले नाइ भन्न सकिन ।  उ म भन्दा अल्लि मातेको थिएँ । उसले अन्त्यमा मलाई हेर्यो मलाई लाग्यो ति मायालू आँखा थिएनन् । मैले उ भित्र त्यो दिन प्यास मात्र देखेँ । मैले जे लाई माया ठान्थेँ त्यो माया रहेनछ भन्ने मैले पहिलोपटक महशुस गरेँ ।

उ वासरुम गएको बेलामा मैले कपडा लगाएँ  । खोइ त्यसपछि मैले केही भन्न सकिन । खुसी भने म पट्क्कै थिइन । उसले पठाउबाट क्याब बुक गरिदियो । म घर फर्के ।

फर्केपछि मलाई लागेको थियो उसले फोन गर्नेछ । हाउ यू फिलिङ भनेर सोध्नेछ भन्ने लागेको थियो । तर फोन आएन । राती मैले नै म्यासेज गरेँ । “मलाई राम्रो फिल भैराछैन । इज इट अल फर म्यारिज अर नट भनेर मैले प्रश्न गरेँ” । उत्तरमा “हाहा .. लोल.... डन्ट थिङ्क टु मच , इट्इज जस्ट क्याजुअल थियो ................त्यसपछि ैले पठाएका प्रश्हरु  अनुत्तरीत भए ।

भोजन

मोटे, काले र म आज मानिसको हुलबाट टाढा भएका छौँ । जसले हामीलाई माया गरेझै गर्थे उनीहरुबाट नै टाढा भएका छौ । उनीहरुले हामीलाई आज भेटे भने बाकी राख्ने छैनन् । हामी पुलको एउटा कुनामा कसैले नदेख्ने गरेर बोराले छोपिएर बसेको छौँ । मुटु ढुकढुक भएको छ । मनभरी उदासी छ । 

मोटे ,काले, म पुन्टे एउटै टोलका कुकुरहरु हौँ । मोटे र म एउटै आमाका सन्तानहरु हौँ । उसलाई म जन्मेदेखी नै चिन्छु । हामी कंलकीको पुलमुनी नै जन्मिएका हौँ । हामीलाई जन्माएको केही महिना पछि हाम्री आमा कता गैन हामीलाई थाहा छैन । 

कंलकीको पुलमुनी जन्मे पनि हामीलाई त्यहा नजिकका पसलबाला र होटलवालाहरुले माया नै गर्थे । हामीले नखाइकन बसेका दिनहरु सारै कम छन् । तर मासु भने जन्मेदेखी नै कम नै खान पाउँथ्यौ । हामीलाई सबैले हड्डीमात्र दिने गर्थे । 

तर एक बर्षदेखी यो कंलकी ऐरीयामा कुकुरहरुको संख्या बढ्दो छ । हाम्रै वरीपरी सात वटा अरु कुकुरहरु आएका छन् । उनीहरु मोटा, हामी भन्दा कम उमेरका र बलिया भएकाले केही समयदेखी हाम्रो लागि राखिदिएको खाना उनीहरुले नै खान खाइदिन थालेका छन् । 

अघिल्लो हप्ता, एक रात, मोटे र मेरो लागि केही खाना थिएन । हामी पुलमूनी भोको पेट सुतिरहेका थियौ । एक्कासी गोडा लडबडाउँदै एउटा मानिस आयो हामीलाई सुमसुमायो र हामी दुबैलाई एक एक पुरी बिस्कुट किनिदियो । त्यो मानिस हिड्न सकिरहेको थिएन । त्यस दिन उ पनि हामीसँगै सुत्यो र रातभरी हामीलाई मायाले सुमसुमायो । हामीलाई त्यस्ता मातेका तर हामीलाई माया गर्ने मानिसहरु एकदमै मनपर्छ । 

मोटे र मलाई त्यस्ता मानिसहरु असाद्धै मनपर्छ । उनीहरु पनि हामीलाई हामीजस्तै लाग्छ । तर यस कंलकी वरीपरी केही गन्धा मानिसहरु पनि छन् । केही मानिसहरु पुसको चिसो समयमा पनि हामीलाई पानी छ्यापिदिन्छन् । कोहीले बिना गल्ती हामीलाई पिट्छन् । कसैले गाडीले किचिदिन्छन् । त्यस्तै एउटा बुढो छ । कंलकी मन्दिरको नजिकै चियापसल चलाउँछ । कहिलेकाही त हामीलाई त्यस बुढालाई टोकिदिउँ जस्तो पनि लाग्छ ।

तर उसको छोरा र श्रीमती सारै दयालु छन् । उसकी श्रीमतीले उ नभएको बेलामा हामीलाई बिस्कुट दिन्छिन् । उसले त्यो कुरा थाहा पायो उनलाई पनि बाकी राख्दैन । उसको श्रीमती र छोराकै कारणले त्यस बुढालाई हामीले कहिल्यै टोकेनौ । कहिलेकाही त टोकिदिउँ भन्ने पनि लागेको हो तर पनि श्रीमतीको माया र गुन सम्झेर टोकेनौ । हामी उजस्तो गुनकारा छैनौँ ।

नजिकै अर्को फूल ब्यापारी त्यस्तै गन्धा छ । उसलाई लाग्छ हामी उसको फूल वरीपरी गयौ भने फूलनै गन्धा पारीदिन्छौ । तर हामीलाई पनि फूलको सुगन्ध मनपर्छ । तर उसलाई हामीले उसको फूलको सुगन्ध सुँघेको पनि मन पर्दैन । हामी उसको पसल वरिपरि जाने बित्तिकै हामलिाई लौरोले हान्छ । एकपटक त हामीले उसलाई टोकिदियौँ । तर त्यसपछि पनि उ सुर्धेन । आजकल झन यी भुसेहा भनेर गालि गर्न थालेको छ । हामीलाई त्यसरी भुसेहा भनेर गाली गरेको कत्ति पनि मन पर्दैन । त्यस्तो सुन्दा हाम्रो मन दुख्छ ।

तर कंलकी वरिपरिका  केही मानिसहरु असाद्घै दयालु र मायालु छन् । एक चिया बेच्ने आमा हुनुहुन्थ्यो । जसले हामीलाई प्रत्येक दिन केही खानेकुरा घरबाट ल्याइदिनुहुन्थ्यो । जाडो बेलामा हामीलाई चिसो हुन्छ भनेर तातो कुखुराको झोल बनाएर दिनुहुन्थ्यो । तिमीहरुको पनि त हाड छालाको ज्यान हो चिसो लाग्छ भन्नुहुनुहुन्थ्यो । हामीलाई उहाँ असाद्धै मनपथ्र्यो । तिमीहरु पनि मेरा छोराछोरी त हौ नि भन्नुहुन्थ्यो ।  हामीलाई पनि उहाँ हाम्री आमाजस्तै लाग्थ्यो । तर हिजो राति एक खराब चिज भएको छ । एकदमै खराब चिज ।

राती ब्राह बजे आमा चिया बेच्दै हुनुहुन्थ्यो । हामी आमाको छेउछाउ बसिराखेका थियौ । हामीलाई आमा आएपछि सधैँ रमाइलो र आमा चिया बेच्न नआएको दिन सधैँ नरमाइलो लाग्थ्यो । तर हिजो राती ब्राह बजे आमालाई एउटा ब्रेप्रबाह आएको बाइकले पछाडीबाट हानिदियो । आमा लड्नुभयो । एकैछिन पछि आमाको शरीर चिसो भयो ।

त्यसपछि हामीलाई औडाहा भयो । जसको बाइकले आमालाई हानेको थियो उ पनि आमा भन्दा अल्लि वर लडिरहेको  थियो । ब्राह बजिसकेकाले वरीपरी खासै मानिसहरु थिएनन् ।उसको हातबाट रगत बगेको थियो । उ नसाले झुम्म थियो । चेतमा थिएन । खोइ हामीलाई के लाग्यो हामीले पहिलोपटक कोही मानिसको शरीरलाई बेप्रबाह टोक्यौ । उसको शरीरबाट चौटा चौटा मासु  निकालेर खाइदियौ । भोको पेटमा भोजन परेझै केही छिन हामीलाई राहत महशुस भयो । तर पछि त्यस्तो भएन । हामीलाई आफ्नो हर्कत देखेर आफैँलाई घृणा लाग्न थाल्यो ।

एकछिनमा हामी तिनैजना काम्न थाल्यौ । हामीलाई थप डर लाग्न थाल्यो । अल्लि पर आमा हुनुहुन्यो । अल्लि वर उसको शरीर लडेको थियो । कालेले भन्यो अरु कोही मानिसले हामीलाई देखे भने मार्छन् । हामी हतारहतार आमालाई पनि राम्रोस्ाँग नहेरी भाग्यौ । पुलमुनी बोराले छोपिएर बस्यौ ।

पहिलोपटक हामीले त्यसरी मानिसको मासु खाएका हौँ । सबै चिज रिसको झोकमा भयो । म भन्दा पनि मोटे र कालेलाई बढी रिस उठेको थियो । उनीहरुले नै मलाई खाइदिउँ भनेका थिएँ । एकछिनमा मानिसहरु जम्मा भए होलान् । हामीले आमालाई कुरेर बस्न सकेनौ । हामीलाई डर लाग्यो ।

  मनिसहरुले हामीले उनीहरुलाई पनि रिसको झोकमा खान थालेको थाहा पाएँ भने उनीहरुले हामीलाई बाच्न दिने छैनन् । त्यसैले हिजोदेखी यही बोराले छोपीएर बसेका छौ । मनमनमा मानिसलाई त्यसरी खाएकोमा ग्लानी महशुस भैराखेको छ । तर आमाको मृत्यूले अझ दुखी छौ ।

हिजो राती त्यो मानिसको मासु खाएर आएपछि हामी तिनै जना आवाज ननिकाली रोयौँ । त्यो तुच्छ मानिसको मासु हामीलाई मिठो लागेन त्यो मासु खाएको एकैछिनमा हामीले उल्टी गर्यौ । हामीलाई थाहा छ हामी रोएको मानिसहरुलाई मनपर्दैन । कतिले त हामीलाई हामी रोएकै कारण पनि पिटेका छन् । त्यसैले आजकल हामी आवाज ननिकालीकन रुन्छौ । तर आज हाम्रो आमाको अन्तिम दिन हो । हामी उहाँको बिदाइमा आवाज निकालेर नै रुन चाहन्छौ । तर आमाको बिदाइमा पनि हामी आवाज निकालेर रुन सकेका छैनौ । हाम्री आमा असाद्धै दयालु हुनुन्थ्यो । उहाँले हामीलाई कुकुर सम्झेर गाली र हेला कहिल्यै गर्नुभएन । उहाँले हामीलाई सधैँ तिमीहरु पनि मेरा सन्तान हौँ भन्नुहुन्थ्यो । हाम्रो लागि पनि उहाँ आमा नै हो ।

अन्त्य

एक कथा बनेर उ गैसकेकी छ । जाँदै गर्दा उसको हातको न्यानोपनले मलाई छोड्न सकेको छैन । जाँदै छ भन्ने लाग्नु र जानु..... एक हुँदै होइन । डायरी पल्टाउँछु । उसलाई पहिलोपटक देखेको दिन लेखेको रहेछु , “ पहिलोपटक कसैलाई देखेँ, लाग्यो उ आफ्नो हो ।” अहिले पनि मनले त भन्छ उ आफ्नै हो । तर मनले मात्र भनेर नहुँदो रहेछ ।

जाँदै गर्दा उसले अँगाली,  मैले पनि अँगाले । त्यो अन्तिम अँगालो अन्त्यको अँगालो थियो । उ गएपछि उसका हातहरुले, उसको शरीरले छोएको सम्झे, उसको शरीरको न्यानोपन पनि सम्झे । फेरी अर्कोपटक हातमा काँडाहरु उर्मे । शरीर लुलो भयो । आँखाबाट पानीझै केही बग्यो । 

त्यो न्यानोपन, म अब चाहेर पनि महसुस गर्न सक्दिन । हो अन्त्य जरुरी थियो । जम्नु भन्दा बग्नु नै ठिक । बिष्मृति बन्नुभन्दा कथा बन्नुनै ठिक । मनले मनलाई सम्झाउँन मैले यही कुरा दोहोर्याइराखेँ ।

उ अरु कसैको हो मनले मान्न सक्दैन । तर सत्य त्यही हो । करिब एक महिना अघि, उ अरु कसैकी भै । मलाई अँगाल्दा पनि उसको सिउँदोमा अरु कसैको सिँदुर थियो । मेरो सटमा अहिले अरु कसैले उसको सिँउदोमा रंगाएको स्ािँदुर सरेको छ । मैले झै कयौ पटक अरु कसैले उसलाई चुमिसकेको छ । अँगाली सकेको पनि छ । मेरो हो भनेर दाबी पनि गरिसकेको छ । तर किन मन अझै मान्दैन उ अरु कसैको हो भनेर । 

उसले सजिलै म कसैको बन्छु भनेकी पनि होइन । मलाई तिम्रो बनाउ, भनेकी पनि हो । म काँतर थिएँ, मैले बनाउँन सकिन । म उसलाई आफ्नो भन्न सक्दिन भने अरु कसैको हो भन्दा किन दुखी भएँ वा छु । उ अरु कसैको भएको दिन उसलाई भेट्न गएको पनि हो । उसलाई कसैले सिन्दुर हालेको देख्न नसकेर भागेको पनि हो । त्यस दिन रातभर निदाउँन नसकेको पनि हो । तर किनकिन उ गएपछि उसँगै म आफैँ भित्र केही चिज छोडेझै भएको छु ।

उ भन्ने गर्थि, “ थाहा छ कविर, म तिम्रो अँगालोमा सबैभन्दा सुरक्षित महसुस गर्छुृ । मेरा तिमीअघि अरु पनि प्रेमीहरु थिएँ तर तिमीलेजस्तो आफ्नोपनको आवास कसैले दिन सकेको थिएन” उसको कुराले म मख्ख पर्थे ।

तर कथा यतिमात्र होइन । मलाई मेरो भएको भए हुने भन्ने नलागेको पनि होइन । तर किन किन लाग्यो, म उसलाई खुसी बनाउँन सक्दिन । मैले आट्न सकिन । कथा निर्दोपनको पनि हो । म सँग आट छैन । म एक निर्दो छोरामान्छे हुँ । उ त आटिली हो । मलाई आफ्नो बनाउ भनेकी पनि हो । नमानेपछि पर गएकी पनि हो । 

मैले उसलाई प्रेमझै केही गरेको हो । प्रेम गर्छु भनेर चुमेको र उसको लागि आँसु झारेको पनि हो । तर प्रेमझै केही गरेको भएर नै मैले उसलाई अरु कसैको बन भनेको पनि हुनसक्छ । तर मन हो यदाकदा छटपटि हुन्छ । उ झै अरु अब भेट्दिन भन्ने पनि हुन्छ । उसको अनुपस्थितिको अनुभूती पनि हुन्छ ।

रात रात भर बोलेको सम्झन्छु । ति रातहरु सम्झदा अहिलेपनि बहकिन्छु । म कस्तो बेबकुफ उससँग रात पनि सुन्दर लाग्थ्यो भने दिनमा किन अपनाउँन सकिन । किन उसलाई कुनै दुखद् कथाझै बनाएर मैले छोडिदिए ? किन उसँग सँगै हिड्ने बाचाहरु गरेँ र बिच बाटोमै छोडिदिएँ ?

त्यो दिन सम्झन्छु– झम्सिखेलको कुनै क्याफेमा मैले पहिलोपटक उसका  हातहरु समाएको । आज झै त्यस दिन पनि उसका हातहरु न्याना थिएँ । त्यस दिन मलाई उसका हातहरु छोड्ने रहर थिएन । रहर त आज पनि थिएन । तर त्यस दिन उसका हातहरु सधैँ मेरा हुनेछन् भन्ने आशा थियो । तर आज छैन ।

अर्को दिन पनि सम्झन्छु– जब उसको पुरै शरीर मेरा आफ्नो झै बनेको दिन । उसका आँखाहरु, उसका हातहरु, उसको सबै सबै शरीर त्यो दिनझै सुन्दर कहिल्यै लागेको थिएन । उसले मलाई मिठा कथाहरु दिएर गएकी छ । सम्झदा ति सबै सबै प्यारा लाग्छन् । सायद म नै हो जसले उसलाई बिष्मृति मात्र दिएको छु ।

उसले मलाई आफ्नो बनाउँ , तिमीले बनाएनौ भने घरकाले अरु कसैको बनाइदिन्छन् भनेको पनि सम्झन्छु । त्यो दिन उसका आँखामा आसु र क्रोध दुबै थियो । उसले मलाई एक दुई थप्पड बाआमालेझै हानेकी पनि थिई । फेरी ओभाएका परेलाले मायालु आँखाले हेरेकी पनि थिइ । घर गएपछि खोइ के लाग्यो उसलाई फेसबुक र इन्स्टा दुबैमा बल्क गरेकी पनि थिइ । तर मायालुको मन न हो केही महिनापछि मैले बोलाउँने आट नगदौनर्गदै, फेरी बोल्न आएकी पनि हो । त्यसकै एक हप्तापछि अरु कसैसँग मेरो बिहे हुँदैछ भनेकी पनि हो । मैले राम्रै भयो , बधाइ छ भनेको पनि हो । उसले भन्दाभन्दै आँशु झारेकी पनि हो ।

  ति आशुहरु, न्याना हातहरु मेरा लागि थिए अब रहेनन् । माया गर्ने आँखाहरुलाई अब नगरेकोझै हेर्नुपर्नेछ । हुन त सायद म भन्दा दुखी उ भएकी थिइ । मैले त दुखी भएँ भन्ने अधिकार पनि छैन । भिजेका आँखा देखाउँने अधिकार पनि छैन । तैँले मलाई धोका दिस् भनेर कराउँने अधिकार पनि छैन । तर सबै सबै भएर पनि उसले त्यो पनि भनिन । जाँदै गर्दा किन अँगाली मात्र हाली । उसले मलाई गाली दिएर गएको भए पनि म सजिलै स्विकार्थे । सायद म उसलाई सजिलै जाउँ अब तिम्रो बाटो तिम्रो, मेरो बाटो मेरो भन्न सक्ने पनि थिएँ ।

उसका आँखा, उसको न्यानोपन, उसले दिएको खुशी अब छैन । यो स्विकारोक्ती हो । तर कहिलेकाही स्विकारोक्ती गर्न खोजेर पनि गर्न नखोजेको झै बन्दो रहेछ । थाहा छैन यो कस्तो मन हो । अपनाउँन चाहेर पनि किन किन डराएको हो । किन सम्बन्ध देखी डराएँ । सम्बन्धको दिगोपनदेखी डराएँ । सधैँ सधैँ बनाउँन देखी डराएँ । फेरी जाँदैगर्दा पनि खुसी हुन सकिन । रमाउन त परको कुरा । उसलाई जाउँ, सधैँ खुसी हौँ भन्न पनि सकिन ।

मैले यो रोजेको अन्त्य हो । तर पनि अन्त्य अन्त्य नै रहेछ । अब उ पहिलेझै मेरो होइन भन्ने पनि छ । त्यो मैले रोजेको पनि हो । चाहेको भए प्रयास गरेको भए अहिले उ मसँगै हुने थिई  । वा उ सधैको लागि मेरो होइन भन्ने कुराले पनि प्रिय बनेकी हुनसक्छे । तर उ सधैँ प्रिय बनिरहनेछे ।

सायद उ कथा बनेर गएकी छ । कथामा गर्ने अन्त्य आफूले चाहेको अन्त्य हो । तथापी कथामा नै पनि अन्त्य गर्न सजिलो छैन । कहिलेकाही चाहेरै गरेको अन्त्य भए पनि दुखी बनाउँछ । सायद मैले गरेको पनि यही हो । अन्त्यको कल्पना गरेको पनि हो । यो रोजाइको अन्त्य पनि हो । तर अन्त्य नै अन्त्य नै हो – अन्त्यझै यो धुमिल नै  बनेको छ ।

काठको पुतली

 

“अब तिमी ठूली भयौ यस्तो खेल्नु हुन्न । पुतलीसँग खेली राख्यौ भने तिमी कहिल्यै ठूली हुनेछैनौ” आमाले मेरो हातको काठको पुतली फालीदिँदै भन्नुभयो । “ तिमी त अप्सरा हौ, तिम्रो नाम पनि त अप्सरा हो । अप्सराहरु आफैँ पुतली हुन्छन् पुतली खेलाउँदैनन् ।” फेरी आमाले थप्नुभयो ।

म कक्षा सातको परीक्षा दिएर घरमा बसेकी थिएँ । म सँग बर्षौ देखी एउटा काठको पुतली थियो । साथमा उसका  लागि .....आमाका साडीका टुक्राहरु .......... साथमा अंगार..... कमेरो र रातो माटो  पनि थियो । उ मेरी सखी थिइ । म उसँग कसैले नदेख्ने गरेर गफ गर्थे । उ मेरो लागि सबै थिइ । कहिलेकाही बैनी ठानेर सिँगार पटार गरिदिन मिल्ने । कहिलेकाही साथी ठानेर गफ गरिदिन मिल्ने । कहिलेकाही आफैँ ठानेर आफैँ बनिदिन मिल्ने ।

आमालाई केही बर्षदेखी मैले पुतली खेलाएको मन पर्दैनथ्यो । म नछुनी हुन थालेपछि झन् मनपर्न छोडेको थियो । पहिलेपहिले म जाँतो पछाडिको सानो कोठीमा बसेर खेल्ने गर्थे । तर आमाको गालि खान थालेपछि काठको पुतलीलाई मैले मेरै खाट मुनी राख्न थालेँ । आमा मेलामा गएको बेलामा मलाई रमाइलो लाग्थ्यो । म उसँग खेल्न पाउँथे । आमाको आँखा छलीछली पुतलीसँग खेल्ने मेरो बानी गएको थिएन ।

आमाले पहिलेपहिले त खेलेको देखेर पनि नदेखेझै गर्नुहुन्थ्यो । तर खै किन किन  सात कक्षाको परीक्षा दिएपछि आमालाई मेरो पुतली देख्दै रिस उठ्न थाल्यो । खै किन त्यसपछि आमा सधैँ रिसाउँन थाल्नुभयो ।  आमालाई सबै देखेर रिस उठ्थ्यो मेरो पुतली देखेर मात्र पनि होइन । बासँग पनि आमा झनै रिसाउँन थाल्नुभएको थियो । कहिलेकाही आधा रातमा म बिउँझदा आमा र बा ठूलोठूलो स्वरमा कराएको सुन्थेँ । 

एकपटक निद्राबाट बिउँझेको बेला बाले भनेको सम्झन्छु, “ तेरै कारणले मेरो मन बिथोलिएको हो, यस्तै गरिस् भन,े म पनि कुन दिन घर छाड्छु मैलाई थाहा छैन ।” पहिलेझै बाआमा गफ गर्न छोड्नुभएको थियो । घरमा पहिलेझै बाआमाको हाँसिखुसी अनुहार त्यसपछि मैले कहिल्यै देखिन ।

बाआमाको झगडाले म झन् एक्ली भएकी थिएँ । बासँग केही भनु बा झर्किने । आमासँग केही भनु आमा झर्किने । बरीपरी अरु घर थिएनन् । एउटा भएको पुतली पनि आमाले फालिदिइ सक्नुभएको थियो । पारी पाखा पात बजाउँनेको बाहेक मैले अरु कसैको सुरीलो स्वर घरमा सुन्दैनथेँ । एउटा भएको दाइ पनि  एसएलसी दिएपछि काठमाडौँ गैसकेको थियो । कहिलेकाही आएको बेलामा पनि मसँग धेरै बोल्दैनथ्यो  ।

स्कुलमा पनि मेरा धेरै साथी थिएनन् । म मोटी भएकाले मलाई अप्सरा भनेर कोहीकोही ले मात्र बोलाउँथेँ । प्राय साथीहरुले मात्र होइन सरहरुले पनि मलाई मोटी नै भन्नुहुन्थ्यो ।  म पढ्न जान्नेनै थिएँ । मलाई गणित र बिज्ञान बिशेष मनपथ्र्यो ।  त्यसमा पनि अल्जेबरा अझै मनपथ्र्याे । थाहा छैन किनकिन मलाई अरुले मन नपराउँने मन नपराउँने चिज मनपथ्र्यो । अरुलाई नेपालीका कविताहरु मनपथ्र्यो । देबकोटाको यात्री कविता ठूलो ठूलो स्वरमा सुनाउँथे । तर मलाई नेपालीका कविता कहिल्यै मनपरेन । मलाई गणितका सुत्रहरु मनपथ्र्यो । मलाई गणितका सुत्रहरु कविताभन्दा बढी मनपर्थे । 

तर त्यो भन्दा बढी मलाई मेरो काठको पुतली मनपथ्र्यो ।  त्यो मसँग मैले थाहा पाएदेखी थियो । मलाई कहिल्यै लागेको थिएन कुनै दिन त्यस्तो आउँनेछ जुन दिनदेखी मैले आफ्नो पुतली पनि फाल्नुपर्नेछ । पुतली फालेका केही दिनहरु मेरा लागि रमाइला थिएनन् ।  म सँग मैलाई सुनिदिने उ बाहेक अरु कोही थिएन । म उस्लाई गुमाउँन चाहदैनथे । तर मैले चाहेझै केही भएन । केही पटक सम्झाउँदा पनि नलागेपछि एक दिन मेरो त्यो काठको पुतली आमाले अँगेनामा हालीदिनुभयो । पुतली एकैछिनमा खरानी भयो ।  सायद त्यो उसको अन्तेष्टी थियो मान्छेको जस्तै । र आमाले मतिर नहेरी भन्नुभयो , “अब देखी फेरी यस्तै खेलेको देखँ भने मैले जानेको छु । छोराछोरी खेलाउँने उमेर भैसक्यो पुतली खेलाउँछे ।” 

त्यसपछिे अर्को पुतली बनाउँन चाहिन । मलाई अरु कुनै काठको टुक्रा फेरी उ जस्तै अर्को पुतली बन्न सक्छ जस्तो कहिल्यै लागेन ।े पुतली जलेपनि त्यसले मात्र मेरी आमाको रिस शान्त पार्न सकेन । किनकिन बाआमाको सम्बन्ध पहिलेझै कहिल्यै भएन । बा र आमा बुढाबुढी झै त्यसपछि मलाई कहिल्यै लागेन । बिस्तारै उहाँहरुको ओछ्यान फरक हुन थाल्यो । अल्लि पछि कोठा पनि । दाइ आएको बेला अलिअलि मिलेझै गरेपनि अरु बेला उहाँहरु राम्रोसँग बोलेको हाँसेको मैले कहिल्यै भेटिन ।

बाआमाको सम्बन्ध त्यसरीनै चल्दैथ्यो । थाहा छैन के भयो एक दिन बा बेलुका घर फर्किनुभएन । गाईबस्तु लिएर गोठालो जानुभएको बा बेलुका गाइबस्तु मात्र फर्के बा फर्कनुभएन । कतिले भने तेरो बाउ तेरी आमाको कचकच सहन नसकेर चितौनको गाडी चढेर गएको छ । कतिले भनेँ नजिकै मस्याङ्दीको बगरतिर गाइबस्तु लगेको थियो हाम्फाल्यो होला । त्यस दिन रातभर आमाले र मैले  बालाई कुर्यौ र तर बा आउनुभएन । “मसँग रिसाएर गएका हुन् तेरा बा दुईचार दिनमा फर्कन्छन्” आमाले भन्नुभयो । भोलीपल्ट दाई आयो, पुलिस रिपोट लेख्यो, आफन्तलाई खबर गर्यो । तर हराएका बा फर्केनन् । आमा निराश भएझै त गर्नुभयो तर जति हुनुपर्ने थियो हुनुभएन ।

बा नफर्केपछि झन् घर निराश भयो । झन् म एक्ली भएँ । दाई काठमाडौँ तिरै जागिर खान थाल्यो । आमालाई घर धन्दाले फूर्सद हुन छाड्यो । तर बा नभएकोमा आमालाई कुनै गुनासो थिएन । एक तमासले काम गनुहुन्थ्यो । स्कुलका साथीहरुले मलाई साथी ठान्दैनथे । उनीहरुको लागि म अप्सरा होइन मोटी थिएँ । उनीहरु मुखै भन्थे “यस्ती मोटीलाई साथी भन्नेकी हात्ती भन्ने” । मैले जाँचमा सिकाइदिन भने उनीहरु  मलाई हात्ती भनेर बोलाउँथे । त्यसैले मलाई किताबको पानाहरुमा भेटिने हात्ती पनि मन पदैनथ्यो । म देख्ने बित्तिकै अर्को पाना पल्टाइहाल्थेँ ।

बा नभएपछि आमाको आफ्नै सुर थियो । मेलापाता गर्ने साथी थिएँ । कहिलेकाही गाउँको एसटिडी फोनमा गएर बोल्ने सानीमाहरु थिएँ । घर भएका बेलामा गाली गर्ने र थर्काउने गाइबस्तु र म थिएँ । तर मेरा कोही त्यस्ता थिएनन् । साथीहरुले साथी मान्दैनथेँ वा साथी लायक ठान्दैनथेँ । आमाले केटाकेटी ठानेर सुखदुख साट्नुहुन्थ्यो । 

बिस्तारै बर्खा लाग्यो । फेरी हिउँद लाग्यो । बर्खामा नफर्केपनि हिउँदमा बा फर्कनुहुन्छ कि भन्ने थियो । तर बाको अत्तोपत्तो भएन । आमाको एकसुरको जिन्दगी चलिराख्यो । बेलाबेलामा खोइ किन हो अल्लि बढी सुस्केरा हालेको हो कि भन्ने लाग्थ्यो । तर बाआमाको सम्बन्धमा के समस्या थियो आमाले कहिल्यै भन्नुभएन । मैले सोध्न सकिन । दाइ आएको बेला अल्लि घरमा चहलपहल बढ्थ्यो । तर उ पनि धेरै बस्न पाउँदैनथ्यो । भर्खरै १२ कक्षा भ्याएर बोडिङको मास्टर भएको थियो । बिदा कम पाउँथ्यो ।

यसरी नै कक्षा नौ सिद्वियो । यसरी नै कक्षा दश सिद्वियो । बा फर्कनुभएन । आमालाई फूर्सद भएन ।  दाई काठमाडौतिरै हरायो । साथीहरुले र सरहरुले हात्ती र मोटी बन्न छाडेनन् । 

बा हराएको पनि दुई बर्ष भैसकेछ  । एसएलसी मा फ्रस्ट डिभिजनमा पास भएकी छु । थाहा छैन अब म कहा पढ्ने हो के पढ्ने हो । आमालाई सोधौ केही थाहा छैन । बा भएको भए केही भन्नुहुन्थ्यो होला बा हुनुहुन्न । दाई भन्छ त्यहि स्कुलमा पढँ । एजुकेसन पढेपछि जागिर पाउँन सजिलो हुन्छ ।

मलाई मास्टर बन्न मन छैन । मलाई सेतो एप्रोन लगाएर ल्याबमा जान मन छ । तर म जिद्वि गर्न सक्दिन । आमालाई तपाईसँग बस्न मन छैन भन्न सक्दिन । मलाई पुराना साथीहरुसँग फेरी साथी हुन मन छैन । त्यही मस्र्याङ्दीका सुस्केराहरु फेरी सुन्न मन छैन । सायद त्यही काठको पुतली भएको भएको भए पनि म उसँलाई यो कुरा भन्ने थिएँ । उ पनि मसँग छैन ।

आमा मेरो एसएलसीको नतिजाले खुसी त हुनुहुन्छ तर मलाई स्याबास् भन्नुहुन्न । उहाँ मलाई रुखी लाग्छ । कहिलेकाही लाग्छ, त्यही रुखोपनका कारण बाले घर छोड्नुभयो । त्यही रुखोपनले मेरो पुतली जल्यो । त्यही रुखोपनको कारण बाको अभिभाकत्व गुम्यो । तर आमाको अगाडि मेरो सात्तो जान्छ । आमासँग मेरो धेरै गुनासो छ । सबैभन्दा धेरै गुनासो मेरो पुतलीलाई जलाइदिएकोमा छ । तर म उहाँसँग यो कुरा भन्न सक्दिन । 

पुतलीलाई फाल्नुअघि आमाले भन्नुभएको थियो तिमी पनि पुतली हुनेछ्यौ । आजकाल  मलाई पनि कहिलेकाही म पनि काठको पुतली नै  हो कि जस्तो लाग्छ । न उ स्वतन्त्र थिइ । न म छु । अप्सरा, पुतली आमाले भनेका शब्दहरु सम्झन्छु  । सायद आमाले भनेझै हामी सबै मेरो काठको पुतली नै पो हौ की ?