Tuesday, November 17, 2026

प्रिय डायरी,

 प्रिय डायरी,

आज पनि हिजोझै फेरी फर्किएकी छु । केही दिनदेखी सायद सन्चो छैन । देख्दा केही छैन तर पनि सन्चो छैन । सहर उस्तै छ, चिसो । सायद मन पनि चिसो नै छ । फेरी पनि बर्षले बिदा लिन लागिसकेको छ । मलाई लागेको थियो अबको बर्ष म कुनै अर्को सहरमा हुनेछु । तर त्यस्तो भएन । आजकल त मलाई आफैँदेखी नै अत्यास लाग्छ । चिया खाने र आफ्नो मनका कुरा भन्ने साथीहरु पनि यो सहरमा बाकी छैनन् । जे छ अधुरो छ । सायद म सधैँ प्रेम जस्तो केही चाहन्थेँ । यतिका बर्ष मैले गरेको यात्रा प्रेमको खोजिको यात्रा थियो । मैले कसैको मायाको लागि कयौ बिनामतलबका माफिहरु पनि मागेकी छु । अबका बर्षहरुमा म यी सब कुराहरुबाट मुक्ति चाहन्छु । सुकुन भन्छन् ति त्यस्तै । म जे थिएँ टुक्रिएकी थिएँ । मलाई आफ्नै पनि अनेकौ चिजहरु मन पर्दैन । सायद म अब आफैँलााई मन पर्ने चिजमात्र गर्न चाहन्छु । मलाई लाग्छ अब मैले आफ्ना बारेमा लेख्न बाकी केही चिजहरु छैनन् । तर पनि कयौ दिनदेखी म राम्रो महशुस गरिरहेकी छैन । रात पर्दै जाँदा छाती गह्रौ भएभmै पनि हुन्छ । तर मलाई थाहा छ म सधैँ यस्तो महशुस गरिरहने छैन । यी शब्दहरु छन् जसले मलाई बचाएका छन् । सायद मैले गर्ने प्रेमको यात्रा शब्दको यात्रा नै हो । मलाई लाग्छ म बिना कुनै सर्त र मतलब कलम चलाउन सक्छु । म सँग जे थिएन त्यसैको खोजिमा मैले लेख्न थालेकी थिएँ । सायद केही पाएभmै भएको भोलिपल्ट मेरा कललमहरु बन्द हुन पनि सक्नेछन् । जे देखाउँन खोज्छु मनभित्र त्यस्तो छैन । देख्नेको लागि सबै चिज ठिकझै पनि लाग्न सक्छ । एक बिरोधाभाषजस्तो मैले आफैँलाई पनि कहिलेकाही बिरोधाभाषनै ठानेर हेरेकी पनि छु । एक तुच्छर निक्मम्मा मानिस जस्तो पनि महशुस गछुृ । यी शब्दहरुझे सुन्दर कहाँ हुन्छ र जीवन । केही महिनाअघि मैले रंग किने र केही कोरेझै आफैँलाई रंगमा अभिब्यक्त गर्न पनि खोजेँ । तर लाग्यो म रंगमा होइन शब्दमा सजिलै प्रस्तुत हुने रहेछु । सायद म कहि जान चाहन्छु । यो लामो पर्खाइ हो । सायद मैले धेरै पर्खे । अब त पर्खि भन्ने आँट पनि मसँग छैन । एक निस्सारताजस्तो जीवनको एक्लोपनलाई मैले कुनै सुनसान रातमा हेरेको छु ।

Monday, November 16, 2026

यो कुनै आकाश होइन


“यो कुनै आकाश होइन । चाहेर पनि तिमीले अनन्त शान्त खुल्ला मैदान भेट्ने छैनौ । ताराहरु र ताराहर बेगरका शान्त अध्यारा रातहरु केवल एक कल्पना हो । तिमी अन्धकारमा चाहेर पनि शान्ती भेट्ने छैनौ । हामी बन्धनमा छौ । र हाम्रा आफ्नै बन्धनहरु छन् । हामी असिमित बन्धनहरुले सिमित छौ । मानिस केबल सिमितताको पर्याय हो, असिमितता  त केबल एक भ्रम हो ।” ऊ एक फोटोग्राफर हो , ऊ आफ्ना फोटोहरुमा लामा लामा क्याप्सन लेख्ने गर्छ । मलाई उसका फोटाहरु भन्दा उसले लेखेका क्याप्सन मनपर्छ । माथीका अहरफहरु उसको रात्रीकालीन फोटोको एक क्याप्सन हो । उ हरेक दिन यसरी नै फोटो खिच्छ ।  र यसरी नै  राम्रा राम्रा क्यापसन लेख्ने गर्छ । उसका क्यासनहरु उसले खिच्ने फोटाहरु भन्दा सुन्दर र गहिरा हुने गर्छन् । 

उसका फोटाहरुमा म बिरलै उज्याला दिनहरु भेट्छु । किन ऊ अध्यारोलाई यति धेरै प्रेम गर्छ मलाई थाहा छैन । मेरो नाम सन्ध्या भएपनि मलाई उज्याला दिनहरु मनपर्छ । तर किनकिन मलाई ऊ पनि मनपर्छ र उसले लेख्ने क्याप्सनहरु पनि ।  उसका क्याप्सन झै ऊ अनौठो छैन । उसलाई देख्दा मलाई कहिल्यै लाग्दैन ऊ कुनै फोटोग्राफर हो र ऊ यति सुन्दर क्याप्सन लेख्छ । उ देख्दा तपाई हामी जस्तै लाग्छ । बस् उ म जस्तो धेरै बोल्दैन ।

मैले उसलाई कुनै फोटोग्राफरको रुपमा चिनेको पनि होइन । उसले मलाई मेरा फोटाहरु कस्तो लाग्छ भनेर सोध्दा पनि सोध्दैन । र सोधेको पनि छैन । सोध्ला भन्ने पनि लाग्दैन । म उस्लाई “गोपी” भन्छु । तर उसको नाम गोपाल हो । ऊ मलाई सन्ध्या नै भन्छ । ऊ मेरो डेराबाला छिमेकी हो । जब म गोर्वाको बाट चावहिल बस्न पुगेँ ऊ अनायासै  मेरो छिमेकी बन्न पुग्यो । यदाकदा चावहिलको गणेस्थान वरपर क्यामरा बोकेको देखेपछि मात्र मलाई ऊ फोटोग्राफर हो भन्ने थाहा भएको हो ।

मैले उसलाई खासै कोठामा देख्दैनथेँ । एक दिन क्यामरासहित देखेपछि प्वाक्क सोधेकी थिएँ , “तिमी फोटो पनि खिच्छौ हो” उसले हास्दै हो भनेको थियो । म फोटोप्रति त्यतिधेरै जिज्ञासु नभएको कारण मैले थप केही भनिन । एक दिन अचानक केही कारणबस उसको कोठामा छिर्दा बल्ल थाहा पाएँ की ऊ कुनै मामुली फोटोग्राफर होइन रहेछ ऊ सुन्दर क्याप्सन लेख्ने लेखकीय फोटोग्राफर रहेछ । उसको क्यापसन देखेर म पहिलोपटक नै उसका शब्दहरुलाई प्रेम गर्न थालेँ ।

उसका प्रत्येक फोटाकोे क्याप्सनले मलाई अनौठो महसुस गराउँछ । मैले अहिलेसम्म यति लामो र सुन्दर क्याप्सन लेख्ने फाटोग्राफर भेटेकी  छैन त्यसैले पनि ऊ मलाई चाखलाग्दो लाग्छ । उसका प्रत्येक फोटो तल लामा लामा क्याप्सन हुनेगर्छ जसले मलाई क्याप्सन सुन्दर कि फोटो भन्ने कुरामा सधैँ झुक्याउँछ । यदाकदा किन तिमी यति लामा क्याप्सन लेख्छौ भन्दा ऊ सधै भन्छ, “ कलाले दिने परिणाम सधै एकोहोरो हुँदैन , म एकमाध्यमले मात्र आफ्ना कुरा भन्न सक्दिन । यो मेरो कमजोरी हो सन्ध्या ।” मलाई किन किन  उसले प्रयोग गर्ने दुई माध्यम उसको कमजोरी हो जस्तो कहिल्यै लाग्दैन ।

ऊ शान्त देखिन्छ । ऊ भित्रको हलचल मैले उसको अनुहारमा कहिल्यै देखेको छैन । ऊ सामान्य लाग्छ । बस् उ रातमा कैद गरेका दृष्यहरुमा अनौठा क्याप्सन लेख्छ । “ अध्यारामा दुरीहरु देखिँदैनन् । देखिन्छन् त केबल क्षितिज नाघेर आएका प्रकाशका कथाहरु । देख्नेहरुले त केबल नाघिआएका प्रकाशहरु मात्र देख्छन् । नाघ्नेहरुको सिंगो संसार कहि कति तिनै दुरीहरुमा अड्किरहन्छ । र बन्छ एक अकल्पनिय अध्यारो नजिर ।” रातमा परबाट आएको प्रकाशलाई उसले कैद गरेको यो पछिल्लो फोटोको क्याप्सन हो । जसले मलाई फेरी अर्कोपटक उथलपुथल बनाएको छ । तर ऊ शान्त लाग्छ । ऊ आफ्नै क्यामराका कामहरुमा मग्न हुन्छ । अर्को फोटोमा उ लेख्छ, “अध्यारोको छाँयामा उज्यालो पनि अध्यारो नै बन्छ । उज्यालो पनि कहाँ अध्यारो बिनाको छ र । म हरेक चम्किलो चिजमा नपत्याउँदो अन्धकार देख्छु ।”

म भन्छु “थाहा छ गोपी, तिमी जति सरल देखिन्छौ त्यति नै तिम्रा क्याप्सनहरु मलाई सरल लाग्दैनन् । मलाई थाहा छैन तिमी कसरी र किन फोटोग्राफर बन्न पुग्यौ ? तर तिम्रो सरलता भित्र लुकेको यो अनौठोपनले यदाकदा मलाई अचम्मित बनाउँछ” उसले केही प्रतिक्रिया दिँदैन र भन्छ, “ आज पनि म राती फोटो खिच्न जाँदैछु राती फोन गर्छु गेट खोल्देउ ल ।” म हुन्छ भन्छु र उ सरासर आफ्नो बाटो लाग्छ । 

  राती एक बज्दै गर्दा उसको फोन रिङले मलाई बिउँझाउँछ । , “ए तिमी आयौ भनेपछि , अँ भन्दै ऊ आफ्नो कोठाभित्र छिर्छ ।  मलाई लागेको थियो उसले त्यस दिन कैद गरेका दृश्यहरुबारे ऊ केही भन्छ । भोलीपल्ट कतिबेला उसले कोठाको ठोका खोल्छ  र म उसका फोटाहरु र क्पापसन पढ्न पाउँछु भनेर म हतारिन्छु । तर बा्रह बजीसक्दा पनि उ कोठा खोल्दैन । बिरामी पो भएको छ की भनेर, ठोका ठक्ठक्काउँदा थाहा पाउँछु ऊ बिउँझिसकेको रहेछ ।  “तिमी किन अहिलेसम्म बाहिर ननिस्केको भन्दा ऊ त्यसै भनेर फेरी ठोका लगाउँछ ।

यी यस्तै उसका बानीहरुले मलाई ऊ  बारे निराश बनाउँछ । म चाहेर पनि उसँग नजिकिन सक्दिन । उसका फोटाहरु हेर्न र क्पाप्सन पढ्न पनि मैले धेरै नै कष्ट गर्नुपर्ने हुन्छ । किनकिन अघिल्लो रात उसले खिचेका फोटाहरु भन्दा मलाई उसका फोटाका क्पाप्सनहरु पढ्न हतार हुन्छ ।  त्यस दिन पनि करिब चार बजेतिर हतारिदै के छ गोपी, हिजोको फोटो देखाउँन भन्दै म उसको कोठाभित्र छिर्छु । उ डेक्सटपमा फोटोहरुमा क्पापसन लेख्दै रहेछ । रातको समयमा नदिमा बग्दै गरेका छालहरुलाई कैद गरेको फोटो तल ऊ लेख्छ, “बगेर जानेँहरुको कथा सायद यात्राको कथा हो । तर  नबगेका हलचलबारे किन कोही बोल्दैन । चाहेर पनि बग्न नसक्नु कम पिडादायक हुँदैन । यात्राझै तरलता र बगाइका कथामात्र किन मान्छे लेख्छ ।  यो अनौठो बिष्मयको कथानक हो । चाहेर पनि यात्रा गर्न नसकेको अयात्राको कथा । आफ्नै परिधिमा कष्टपद लोपहुन पर्ने किल्लाको कथा । यो नदिहरुमा हराएका छालहरुको कथा हो ।” उसको क्याप्सनले फेरी अर्कोपटक मलाई हुरुक्क बनाउँछ । उ अर्को फोटोमा लेख्छ, “हरेक दिन बगेझै सायद मेरो नियती हो । तर म नबगेको कयौ बर्ष भै सकेको । मेरो स्थिरताको कथा त किनारालाई मात्र थाहा छ ।” म भन्छु, “कसरी तिमी यति सुन्दर क्याप्सन लेख्छौ गोपी ?”  “ ऊ हास्छ र बिस्तारै मलाई थाहा छैन सन्ध्या । सायद म दृष्यहरुमा बग्छु भावनामा जस्तै ।” मैले सोधेका प्रश्नहरुमा उसका उत्तरहरु जहिले छोटा हुन्छन् । म चाहेर पनि अरु थप केही भनन् भन्न सक्दिन ।

आज किन किन म उस्लाई केही प्रश्न सोध्ने मूडमा छु तर किन किन सोध्न सक्दिन । उसले किबोडमा चलाएका अक्षरहरुमा मेरा आँखा पर्न जान्छन् । ऊ लेख्छ, “यो सन्ध्याको उज्यालो हो । उज्यालोका आफ्नै परिभाषाभित्र पर्न नसकेको अध्यारोको उज्यालो । यो जुनेनी रात होइन र पनि दिन झै उज्यालो छ । यो निराशामा फूलेको आशाको कथा हो । अध्यारोको निमेशतालाई बुझेको यो उज्यालोको अर्को पाना हो । त्यस्तो पाना जहाँ बिना किरण फूल फुल्न सक्छ, ।  घाम लाग्न साक्छ र मानिसहरु सदाझै प्रेमका गीतहरु गाउँन सक्छन् ।”  रातमा देखिएको चकमन्न जुनलाई कैद गरीएको उक्त फोटोको यो आशावादी क्याप्सन देखेर मलाई ऊ खुसी रहेछकी भन्ने महशुस हुन्छ । अर्को फोटो तल उ लेख्छ, “उज्योलोलाई कहिलेकाही म पनि उज्यालो कै हुँ । नर्कादैमा कहाँ नर्कान सकिन्छ । हुनसक्छ अध्यारोको एक कथाबोकेर म उज्यालोकै खोजिमा म हरेक दिन निस्कन्छु । नर्कादैमा सबै चिज आफ्ना चिज अर्काका हुने पनि त होइनन् । म बिस्तारै सोध्छु, “ के तिमी खुसी छौ हो आज ? किन ? ऊ भन्छ ।” “किनकिन तिम्रो क्याप्सन पढ्दा यस्तै लाग्छ ।” केही प्रतिक्रिया नदिई ऊ भन्छ, “अब म फोटो खिच्न जान्छु ल म राती नआउँन पनि सक्छु।” म केही भन्दिन । ऊ क्यामरा बोकेर सरासर निस्कन्छ ।

मलाई लाग्छ ऊ राती हिजोझै फर्कन्छ र म केही उसका बारे सोध्न सक्छु । तर आज रातीको दुई बझ्दा सम्म पनि ऊ फर्केको छैन । म लामा लामा क्याप्सन लेख्ने फोटोग्राफरको पर्खाइमा अत्तालिएकी छु । प्रश्न त मैले आफैलाई सोध्नुपर्ने भएको छ किन म उसको पर्खाइमा उत्तालिदैँ छु ? बाहीर हेर्छु चकमन्न अध्यारो छ यस्तो लाग्छ कसरी त्यो सरल देखिनेँ गोपी यति असामान्य लाग्ने अध्यारोमा फोटो खिच्दै हिड्छ । किन ऊ रातदेखि डराउँदैन ? थाहा छैन किन ऊ त्यस्तो गर्छ । तर मैले ऊ बारे सोचिरहनुँ आवश्यक छैन । 

सोच्दासोच्दै म निदाएछु बिहान ठोका खोलेर हेर्दा उसको ठोका बन्द नै छ । थाहा छैन ऊ आएपछि सन्धयाकालीन कस्ता दृष्यहरु र तिमाथी कोरीएका कस्ता अक्षरहरु बोकेर आउँछ । थाहा छैन फोटो र क्यापसनमा अध्यारो बोकी हिड्न उसले  उज्यालोलाई कसरी लिन्छ , प्रेमलाई कसरी लिन्छ । म सोध्न चाहन्छु तर उसको र मेरो सम्बन्धको आकाश खुल्ला छ  । म चाहन्न म प्रश्न गरेर असिमितताको आकाशलाई सिमिततामा बदलुँ ।

Beautiful and Cruel

           “You are an ugly daughter. You are the one nobody comes for. ” Someone said to me when I was too tiny. Very tiny to be tiny. I was just like a small dot in between the sentences.

          My mom always says, " You have beautiful feet like your grandmom. You are a replica of my mom. My grandmom was a tiny lady. Tiny like me. You know, I am as tiny as her. She had big, beautiful eyes. But she was tiny, although she had given her name after the name of the Himalaya, Annapurna. She had a beautiful name. Not tiny like her.

          She was tiny. She got married when she was too tiny. Although she had seven children, she remained tiny. But you know, I never wanted to be tiny.

          Yesterday, my mom again said, " You have beautiful feet like my mom.  I know it is a compliment. It is the love of a mother to her kid. But I don’t want to remain a girl who has tiny, beautiful feet.

          In the movies, I never saw a beautiful, tiny woman.  I never find those who are beautiful and cruel.

          You know, I hate colouring my lips. I think it makes me cruel. In movies, those who are cruel have colourful lips. So, I don’t colour myself. I don’t want to be cruel and ugly. 

Sunday, November 15, 2026

चिसो सहर


यो कुनै कथा होइन । यो कुनै डायरी पनि होइन । सायद यो जे हुनुपर्ने हो त्यो होइन तर सबैथोक हो । कुनै हराएको कथानकझै फर्किएक िछु । फेरी उस्तै । केही थुमिल । केही चिसो । सायद कुनै नलेखिनुपर्ने कथाझै म फर्किएकी छु । केही अपुरो छ । केही धुमिल छ । केह िटुर्किएको आफूभित्र सग्लो सहर खोजिरहेछु ।

Sunday, October 4, 2026

.. धुमिलता


बाहिर कतै घर बन्दैछ । अब शहरमा बन्नको लागि घर मात्र त छ । घर भित्र सायद घर बाकी छ वा छैन कसैलाई थाहा छैन । मानिस मानिस जस्ता छैनन् । फूलहरुको बास्ना अब सहरमा चाहेर पनि भेटिँदैन । भएका नदीहरु नदी होइन नाला जस्ता लाग्छन् । केही हुनेको अंहम पर बाट देखिन्छ । संजाल र्छिनुस् हुनेले नहुनेलाई भन्छ तँ जस्तो होइन भाइ म । नहुने चुप लाग्छ । अब त कागहरु पनि देखिन छोडेका छन् । चराहरुमा केबल परेवा र भगेरा भेटिन्छन् । 

शरद ऋतु शहर छिरेको छ । बजार छिर्नुस् सयको माल दशमा पनि भेटिन सक्नेछ । तर सहर भित्र छ त, यीनै चिज छ । गत महिना साथी गैइन । गएपछि मात्र थाहा भयो उनलाई नभेटेको त दश बर्ष भएछ । गएपछि पछुतो लाग्यो । सायद सम्झने सबैले गएपछि नै हो । हुदा छ भन्ने  हुँने रहेछ गएपछि लाग्दो रहेछ नहुनुको खालिपन । गत हप्ता त्यही गुनासोलाई जम्मा गर्दै हामी भेट्यौ । 

हिजो मात्र त हो कसैलाई मैले भने तिमी आएनौ । केही समयको लागि भएनी आएको भए हुने । त्यो केही थिएन आत्मियता थियो । अब सहरमा आत्मियता पनि दूलर्भ भैसक्यो । उसले भन्यो अब तेरो बिहेको दिन भेटौला । मैले उसलाई म बिहे गर्दैछु भनेकी पनि थिइन । आफ्नो बिहेको दसौ दिनमा उसले फोन गरेर मेरो लागि चिना मागेको थियो । त्यो अनौठो थियो । कुनै समय मायाझै लागेर उसलाई मैले बिहे गर्छस् त मसँग भनेकी पनि थिएँ । उसले मलाई म उसको टाइपको नभएको बताएकोे थियो । र आफ्नो बिहेको दसौ दिनमा अनायास मेरो फोनमा उसले मेरो लागि अरु खोजेको थियो । त्यो सबै अनौठो थियो । जे थियो सुन्दर थिएन । करिब एक सवा बर्षपछि मैले त्यसरी नै पहिलेझै किन आइनस् भनेर सोधेकी थिएँ । बदलामा उसले बर्षौ देखी समाजले लगाएको कुनै रंगको अर्को निख्खर भर्सन मलाई लगाइदिएको थियो । मेरो लागि बिहे भन्ने शब्द कुनै ट्रिगर ओड जस्तै हो । मलाई डोलिमा रातो रंगमा सजिएर हिडेकाहरु कोही खुसी र सुन्दर लाग्दैनन् । बिहेमा बज्ने बाजाले मेरो मुटुको चाल सधैँ बढ्छ । सुन्नेको लागि यो अचम्म लाग्ला तर मेरो भर्सनको सत्य यही हो ।

समाजका कसैका लागि पनि सजिलो पक्कै छैन झन् त्यसका लागि जो समाजको मानकभित्र पर्न सक्दैन । जो जीवनको हरेक तहमा अन्यको भुमिकामा रह्यो उसको लागि जीवन अझ फरक हो । जसलाई अरु कसैले सजिलै आएर त किन यस्तो भैनस भनेर भन्दिन सक्छ । प्रतिउत्तरमा उसले केही नभन्न पनि सक्नेछ । सायद मेरा लागि यी सबै सबै चिजहरु म जे भए त्यसका सुस्म स्वरुपहरु हुन् ।

जन्मदा सानु हुनु । हुर्कदै गर्दा यो त कस्ति भै भदिदिनु । बढ्दै गर्दा तँ कसैको लायक छैनस् भनेर समाजले सुनाउनु । हरेक दिन स–साना चिजहरुले टिर्गर हुनु । लेख्न खोज्दा म जे लेख्न चाहन्छु त्यो लेख्न सक्दिन । सायद अफ्ठ्यारा कथाहरु हामी लेख्न मात्र खोज्छौ तर कहिल्यै लेख्न सक्दैनौ । म जे होइन त्यो लेख्न सक्दिन । जे हुँ त्यो पनि लेख्न सक्दिन । आज जे महशुस गरेँ त्यो लेख्न चाहन्थे तर मलाइृ थाहा छ म अरुलाई म जे महशुस गर्छु त्यो बुझाउँन सक्दिन । सायद मेरो भर्षनको कथा म मात्र लेख्न सक्छु ।

जसको बाल्यकाल सजिलो थिएन उसको यूवाअवस्था पनि सजिलो पक्कै हुँदैन । मिल्ने भए म मेरो बाल्यकाल मेटाइदिने थिएँ । मेरो किशोरअवस्था फेरी बाच्ने थिएँ तर मलाई थाहा छ त्यो सम्भव छैन । आज पनि अरुझै नहुनुले मलाई यदाकदा दुखी बनाउँछ । मानिसलाई लाग्छ जे उनीहरुको भागमा पर्यो त्यो मात्र सत्य हो । तर कतिपय सत्यहरु ब्यक्तिगत हुन्छ । तिम्रो सत्य मेरो भ्रम पनि हुन सक्छ । कुनै दिन तँ मेरो टाइपको होइनस् भनेको मानिसले किन अरु कसैको जीवनबारे त्यती धेरै चासो गर्नु । म चाहेर पनि उसलाई माफि दिन सक्दिन । सायद आफैँलाई पनि ।

धेरैले सधैँ भन्छन् त किन अध्यारो लेख्छेस् । जसले जीवनमा अध्यारोबाट मात्र उठेको छ उसको संसारको आधि भाग अध्यारो नै हुन्छ । म शब्दमा पनि दोहोरिन्छु । किनकी ट्रमाहरु सधैँ त्यस्तै त्यस्तै स्वरुपमा दोहोरीन्छन् ।  सायद अध्यारोबाट उज्यालोको खोजोमा छु । हुनसक्छ जीवनमा म झै अरु पनि अलमलिएका छन् । वा त्यही धुमिलाभित्र केही उज्यालो खोजिरहेछन् । कहिलेकाही अनुभुतिहरुले बिरोल्छ । मलाई राम्रोस्ाँग थाहा छ मैले जे महशुस गरेँ त्यो सत्य होइन । तथापी हरेक पटक म त्यही नै अनुभूत गर्छु । 

यो बुझ्न  सजिलो कुरा होइन र म बुझाउँन पनि चाहन्न । मलाई लाग्छ म जे हुँ त्यो भन्दा पर उठ्न सकुँ र अरुलाई भन्न सकुँ अरुझै नहुनु आफू नहुनु होइन ।

Thursday, October 1, 2026

.... एक मुस्लो बादल


झ्यालबाट आकाश हेर्छु । छ त केबल बादल । तर बादलमात्र कहाँ छ र त्यहा, त्यहाँ त आकृतिहरु छन् । कुनै कलाकारले कोरेका छाँया र प्रतिछाँयाझै,  रेखाहरु कतै गुजुल्टिएका छन् । कतै फिजारिएका छन् । र कतै कलाकारको आफ्नै मनझै,  अमिलो भएर एउटा सानो डल्लो भएर बसेका छन् । कहिलेकाही त लाग्छ यो आकाश पनि, यो बादल पनि तिमी नै पो हौ कि ।  

हिजो दिनभर सहर डुलेँ । सायद तिम्रो जस्तै कुनै कथाको खोजीमा । थाहा छ आजकल कथा खोज्दा पनि सहरमा कथा भेटिँदैन । मान्छेहरु बाधिएका छन् । बाधिएका मान्छेले कहाँ कथा भन्न सक्छन् र । दिनभर सहर डुलेर पनि बिना कुनै कथानक म घर फर्के । र आफैँलाई फेरी अर्कोपटक जसरी बिहान निस्किनुअघि हेरेकी थिएँ त्यसरीनै ऐनामा हेरेँ । लाग्यो सहरको सुनसान बािधएको चित्रभित्र मेरो चित्र पनि रहनेछ । सहर हुनु र कथा हुनु फरक हो । तर बिना कथाको सहर के सहर । बिना कथाको मानिस के मानिस । 

म फेरी बादल हेर्छुृ । बादलभित्र अझै धेरै चित्रहरु छन् जो कथा बन्न सक्छन् । चित्र त सहर भित्र पनि छन् । थाहा छ, आज बिहानै मेरो झ्याल छेउ एक जोर परेवाहरु आए । परेवाको जोडिले केही भनेझै गरेँ अनि फर्के । परेवाहरुले मानिसलाई केही भन्न खोज्नु तर मानिसले मानिसलाई नै केही भन्न नखोज्नु अचम्म होइन । तर थाहा छैन, आजकल मानिसहरु मानिस देखेर खै किन हो लुक्न खोज्छन् । हो सहरमा कथा खोज्न निस्किए पनि म मानिस भेट्छु तर कथा भेट्दिन । हो आजपनि कुनै मूर्दाघरमा पुगेझै दिनभर सहर डुले पनि मैले मानिसभित्रको मौनता र निस्सारता बाहेक केही बाकेर आएकी छैन । 

हिजो सपनामा तिमी आयौ । कुनै बादलझै । एक्कासी । अचानक । म सपनामै अर्को पटक खुसी भएँ । तर खै किन सपनामा तिमी झुल्किनु र म कथाको खोजीमा सहर डुल्नु उस्तै उस्तै भयो । तिमी सपनामा त आयौ तर केही नभनी फक्यौ । थाहा छैन आजकल किन सबै मानिस जब म छेउँ आइपुग्छन् केही नभनी झर्कन्छन् ।

प्रिय डायरी, यो हिजोको दैनिकी थियो । सायद आजको दैनिकी पनि यस्तै हुनेछ । तिमीलाई लाग्ला हरेक दिन म किन डायरी पल्टाउँछु र केही नलेखी फर्कन्छु । सायद यो सहरको चित्र मेरो चित्र हो । मसँग अब तिमीलाई हरेक दिन सुनाउँनका लागि कथाहरु बाकी छैनन् । जसरी उ सपनामा नबोली फर्कयो यो सायद हामी सबैले बोल्ने साझा कथा हो । हामी शब्द बिहिन भएका छौ । मैले हरेक दिन तिम्रा पानाहरुमा भर्ने कथाका लम्बाइहरु प्नि छोटिँदै गएका छन् । सायद अब कथा लेख्ने पालो बादलको हो । हुनसक्छ परेवाका जोडिहरुको हो ।

डायरी पल्टाउनु पनि अब कुनै कामझै बनेको छ । मलाई लाग्छ तिमीलाई मनपर्ने चिज काममा रुपान्तरण हुनु राम्रो होइन । यसले कुनै अर्थ पनि राख्दैन । तथापी मन शून्य छ । म सहरभित्र केही चलेको भेट्दिन । थाहा छैन कुनै दिन आशुहरु जमेर ठिक्का बन्ने छन् वा छैनन् । मानिस नबोल्नु उसले बोल्न छाडिदिनु मात्र होइन मानिस मानिस नरहनु पनि हो । हुनसक्छ अब कसैले बसन्तपुरलाई कुनै क्यानभाषमा पोख्यो भने पनि त्यहाँका परेवाहरु एड्न छोड्नेछन् । म निराश कथाहरु बोकेर सधैँ डायरी भर्न चाहन्न । सायद त्यसैले उ सपनामा आएर पनि केही नभनी फर्कन्छ ।

यो एक अमूक डायरीको शब्द चित्र हो । यो कुनै सहरको चित्र पनि हो । यो तिम्रो र मेरो चित्र पनि हो । हिजो रातभर तिमीलाई कुरेँ तिमी यसरी आयौ मानौ मैले काम जसरी डायरी लेखिरहेछु । अहँ मलाई मनपर्ने चिजलाई म काम भन्न सक्दिन । तिमी त कुनै मन्दिरमा छिरेझै प्रफूल्ल भएर आएको भए तिमी आएको मान्न सकिन्थ्यो । तिमी आयनौ जसरी दिनभर सहर डुलेर पनि मेरो छेउ कथाहरु आइपुगेनन् । 

प्रिय डायरी,  म तिम्रा पानाहरु भर्न मात्र मेरा कथाहरु भन्न चाहन्न । यो सहरमा म शब्दबिहिन भएकी छु । केही भन्न लागि पनि तिमी रित्तो हुनु हुँदैन । रित्तो मानिसले कथा लिएर घर फर्कन सक्दैन । हो यो सहरझै म पनि रित्तिएकी छु ।

Thursday, September 17, 2026

Goodbye.....


Dear Sangita,

It is not easy to say goodbye. Goodbye to anyone close. But saying a final goodbye is more difficult. It has been ten years since I last met you. Not even once. But friends are friends. Even though we haven’t met in years, you stayed with me somewhere. This Sunday, when I heard the bad news, I thought-  how you exist within me is no longer with me. I lost your existence. It is sad. And this sadness will always remain with me.

I believe, and I hope, you are there somewhere and listening to me. We haven’t met with you for years, but there was no gathering where we didn’t remember you. In the last gathering, Upendra said something about you that still haunts me. He said that Sangita was sad and depressed, but we never tried to talk with her. I had a huge regret today. We talked about you and concluded with our regret. Maybe this goodbye is also another regret.

Dear Sangita, when I heard the bad news, I wasn’t sad because you lived a short life, but I am sad because, while you were living, you lived a sad life. Living a sad life is not easy. I don’t know how you lived and how you survived all the things. Maybe you wanted to say goodbye, so you didn’t try to live. Maybe I am contemplating all the bad things. But I always saw you sad and depressed.

Dear Sangita, I pray to the Almighty that you stay happy there. Maybe you will meet your beloved father. I wish you happiness. If death is your happiness, best wishes for the journey. Lots of love............

प्रिय डायरी,

 प्रिय डायरी, आज पनि हिजोझै फेरी फर्किएकी छु । केही दिनदेखी सायद सन्चो छैन । देख्दा केही छैन तर पनि सन्चो छैन । सहर उस्तै छ, चिसो । सायद मन ...