हुनु .......नहुनु

बिहानै उठ्नु । उही जुठा भाडा । उही नमिलेको ओछ्यान । उही घाम । उही फुलहरु र चराहरु । उही रित्तिएका चियाका कपहरु । उही हिडनुपर्ने समय । उही सडक र उस्तै मानिसहरु । उही गाडीका आवाजहरु । उस्तै कोलाहल । उस्तै सान्नाटा ।

म केही हुनु र नहुनुलाई यीनै दैनिक घिसिपिटिहरुमा दाँजेर हेर्छु । कहिलेकाही केही भएझै लाग्छ । जस्तो कि आज । कहिलेकाही केही नभएझै लाग्छ । जस्तो कि हिजो । कहिलेकाही केही भएर पनि नभएझै लाग्छ । जस्तो कि अहिले । म हरेक दिन केही हुनु र नहुनुलाई आफैँसँग दाजेर हेर्छु ।

कहिलेकाही भन्छु केही भएन । फेरी कहिलेकाही भन्छु केही नभएर पनि केही त भएको छ नि । जस्तो कि अहिले । केही नभएर पनि मेरा औलाहरु कि प्याड थिचिरहेछन् र केही लेखिरहेछन् । सायद आफैँलाई अर्काइभ गरिरहेछन् । यसलाई म केही नभएको कसरी मान्नु । बर्षौ देखी केही नहुनुलाई साक्षी राखेर म केही हुनुझै ठानेर केही लेखिरहेछु ।

प्रिय डायरी , 

यो कुनै डायरी थियो । सायद यस्तै कुनै दिनको । सायद म अब केही हुनु र नहुनुलाई निरपेक्ष भएर हेर्न थालीसकेकी छु । केही नभएर नै त हो हरेक दिन म किबोड केही भएझै बनाउँछु । मलाई केही भएझै लागेको भए म केही नभएझै लाग्ने कथाहरु लेखेर किन बस्ने थिएँ ।

हिजो कसैले भन्यो जे हुन्छ  राम्रो हुन्छ । अब त म हुनुको अस्तित्वलाई पनि अस्विकार गर्न थालिसकेकी छु । केही छ केही छैन । अब म यसरी नै निस्सार भएर आदी जीवन बिताइदिन पनि सक्नेछु । अब त लाग्छ सारमा केही छैन । सब बेअर्थ छ । बेअर्थ छ र त केही हुनु र नहुनु बिच अर्थ खोजिरहेछु ।

खानु, बस्नु हिड्नुमा अर्थ खोज्ने हो भने सबै अर्थपूर्ण नै छ । हरेक पल हरेक क्षण । तर दैनिकी सबैको हुन्छ । दैनिकीलाई कसरी  केही हुनु ठान्नु । मलाई त लाग्छ म हरेक दिन जे लेखेझै गर्छु त्यो पनि केही होइन । सायद म केही खोजिरेहछु र पाइरहेको छैन । पाएको दिन म केही नपाएझै महसुस गर्न पनि सक्नेछु । सायद यो पर्खाइ हो । केही हुनुको पर्खाइ । केही नहुनुको पर्खाइ ।

हिजो राती लाग्यो मलाई जीवन भनेकै केही नहुनु हो ठानेर मैले आफैँलाई आठ बजे नै मृत घोषणा गरिदिएँ । फेरी आज बिहान केही भएझै ठानेर यी औलाहरु केही लेखिरहेछु । के लेख्छु त्यो मलाई पनि थाहा छैन । हरेक अन्तिम वाक्य अघि म यति उत्साहित रहन्छु कि – मेरा औलाहरु अर्को कस्तो वाक्य बनाउने छ भनेर । सायद त्यसैले केही हुनु र नहुनु बिचको अर्थ खोज्न केही लेखिरहेछु । वा लेखेझै गरीरहेछु ।

सानो हुँदा ममि भन्नुहुन्थ्यो अक्षर भनेका नदि हुन् यीनले तिमीलाई पर लग्नेछन् । अब मलाई अक्षरले कतै पर पुर्याउनेछ भन्नेमा पनि आशा छैन । सायद त्यो आमाको बिम्बको यात्रा थियो । सायद मेरो पोल्टामा केही भएझै मानेर आमाले दिएको बिम्ब सायद स्वतन्त्रताको रुपमा मेरो जीवनमा भित्रियो । त्यो बाहेक अक्षरले मलाई कहि पुर्याउँछ भन्नेमा अब मलाई कुनै आशा छैन । मलाई लाग्छ मेरो भागमा केही हुनु भनेको मेरा औलाहरुले किबोड थिच्नु मात्र हो ।

प्रिय डायरी, तिमीलाई लाग्ला म निराश छु । तर होइन म यस्तै नै थिएँ छु र हुनेछु । मैले जीवनभर केही हुनु र नहुनुबिच अर्थ मात्र खोजिरहेँ । सायद म भित्र यही कोलाहल सधैँ बाच्नेछ ।

तिम्रो बारेमा

  यी कथाहरु जो म कोरेझै गर्छु त्यो तिम्रै बारेमा त थियो वा हो । कुनै बिन्दुझै । कुनै आकाशझै । कुनै शहरझै । वा भनौ कुनै गाउँझै । हुनु र नहुनुबिचको कुनै बिम्बझै हरेकपटक मैले केही कोर्छु मजस्तै वा तिमीजस्तै । आज के भयो थाहा छ, जब मैले मेरो आफ्नै आकृति कोरेँ त्यो तिमीजस्तो बन्यो । मलाई लाग्यो त्यो त तिमी नै हौ म होइन । 

आफ्नै प्रतिबिम्ब जस्तो जब म शब्दमा आफू कोर्न खोज्छु त्यो तिमीजस्तो बन्छ । यो दुखद् हो । थाहा छ, तिमीलाई भेटेर म आफूलाई गुमाउँन चाहन्न । कहिलेकाही त लाग्छ तिमीलाई भेट्नु दुर्भाग्य हो । तर फेरी कहिलेकाही लाग्छ, मैले आफैँलाई पनि त पहिलोपटक तिमीलाई भेटेपछि नै त भेटेकी हुँ । आमालेजस्तै नाङ्गो तनमा मनमा तिमीले नै त हो पहिलोपटक देखेको । जब तिमीलाई भेटेँ मैले लजाउँन छोडिदिएँ । तर पहिलोपटक तिमीलाई भेट्दा लजाउने पनि मै हुँ । 

कहिलेकाही केही भएझै लाग्छ । कहिलेकाही केही नभएझै लाग्छ । जब शब्दमा तिमीलाई कोर्न खोज्छु खै किन मेरो आफ्नै प्रतिबिम्ब बन्छ । तिमीले जब आफ्नो यात्रा गर्यो । तिमी अब तिम्रै बाटो हिड मलाई लाग्यो तिमीले हिडेको बाटो पनि त मेरै हो । कहिलेकाही लेख्छु मात्र । कहिलेकाही लेखेको पढ्छु मात्र । जब लेख्न थाल्छु म तिमीलाई सधैँझै सुन्दर नै भेट्छु ।

कहिलेकाही त लाग्छ नि कसैलाई भेटेर आफैँलाई भेट्नु सौभाग्य हो । मेरो पनि तिमी सायद र्साैभाग्य नै हौ । मिराले, राधाले सायद त्यसरीनै आफैँलाई भेटेका थिएँ । तिमी गयौ त्यो तिम्रो रोजाइ थियो । तर तिमी जानु सायद मेरो सौभाग्य बन्यो । तिमी गएपछि नै हो मैले आफैँलाई फर्केर हरेको हुँ । फूल, तारा र आकाशबारे सोचेको हुँ । तिम्रो र मेरो आकृति बनाएको र तिम्रो आकृतिमा आफैँलाई भेटेको पनि हुँ । सायद त्यो सौभाग्य नै थियो । तिमी नगएको भए सायद मैले आफैँलाई कहिल्यै फर्केर हेर्ने थिइन । बिम्ब प्रतिबिम्बमा शब्दहरु कोर्ने पनि थिइन । 

जाँदै गर्दा तिमीले बिदाइका हातहरु हल्लाएनौ । मलाई लाग्यो कुनै दिन फर्केर कुनै बतासझै आउँनेछौ । तर त्यस्तो भने । तिमीले नफर्केपछि नै त मैले तिम्रो प्रतिबिम्बहरु आफैँमा खोज्न थालेकी हुँ ।

गाली

आज दश बर्ष भएछ उसले गाली दिएर गएको । आजकै दिन । आजकै समय । आजकै महिना । आजकै बार । उसले मलाई गाली दिएको थियो । जसबाट आजसम्म म मुक्त हुन सकेको छैन । मनमनै रिस उठ्छ । भेटेँ भनेँ दुई चार थप्पड लाउँ जस्तो पनि लाग्छ । तर उ कहाँ छ थाहा छैन । उ कस्तो थियो वा छ त्यो पनि थाहा छैन । उ जहाँ भए पनि मलाई बाल मतलब । तर मतलब छ । म उसको गाली बाट मूक्त हुन सकेकीे छैन ।

खोइ कि हिजो देखी उसको गालीलाई सम्झेको सम्झेकै छु । यो प्रेम होइन । सम्झनको लागि प्रेम नै गर्न पर्छ भन्ने पनि छैन । कहिलेकाही गालीले मान्छेले मान्छेलाई सम्झन पनि सक्छ । हो उसको गालीलाई आजसम्म सम्झिरहेको छु । खोइ किन मलाई उसलाई खोज्न मन छ । जसरी पनि । जे गरेर पनि । 

दश बर्षपछि दशबर्षअघि बल्क गरेको उसलाई फेसबुकमा खोज्छु । मैले जानेजतिको कि ओड थिच्छु । अह भेट्दिन । कि उ छैन यो संसारमा । त्यो पनि सोच्छु । उ छैन भन्ने कुराले पनि मलाई खुसी दिन सक्दैन । बस् म उसलाई भेट्न चाहन्छु र उसले दिएको गालि बाट मूक्त हुन चाहन्छु ।

फेसबुकमा मात्र होइन म उसलाई इन्स्टामा पनि खोज्छु । अह भेट्दिन । कहि भेट्दिन । म चाहेजति नामले उसलाई खोज्ने प्रयास गर्छु । अह भेट्न सक्दिन । तर जसरी पनि उसलाई भेट्नु छ र उसले दिएको गालि र्फिता माग्नु छ । मलाई उसको गालि बोकेर बाच्नु छैन ।

करिब दश बर्षअघि उ मेरो साथी थियो । केही समयको लागि । त्यो पनि लाइब्रेरीमा किताब पढ्ने साथी । हामी दुबै किताब पढ्न कुनै एउटा लाइब्रेरी जान्थेउँ । म लाइब्रेरीको नाम भन्न चाहन्न । लाइब्रेरीको नामले पनि मलाई उसको सम्झना आउँछ । उसका गालीहरुको सम्झना आउँछ । हामी किताब साटासाट गरेर पढ्ने गथ्यौँ । उसको नाम अनुप थियो । सायद उ पोखराको थियो । भर्खरै पुल्चोकबाट इन्जिनेरिङ भ्याएर अमेरिका जाने सोचमा थियो । उसलाई अरु धेरै नेपालीलाईझै लाग्थ्यो यसको अंग्रेजी राम्रो छैन । उसलाई जीआरी गर्न थियो । अमेरिका जानु थियो । मलाई त्यस्तो केही थिएन । बिहान आरआर क्याम्पस पढ्थेँ । दिउसो किताब पढ्थेँ । मेरो लागि अमेरीका सपनाको देश थिएन । मेरो दिदी र दाई उता भए पनि मलाई त्यस देशले कहिल्यै तानेन । 

उ भन्थो , “था छ अनु पुल्चोकमा पढेर अमेरीका न जानु भनेको कसैको श्राप लाग्नु जस्तै हो । असफल हुनु हो असफल ।” मेरो नाम अन्नपूर्णा भए पनि उ मलाई अनु भनेर बोलाउथ्यो । त। मलाई उसका कुरा केही लाग्दैनथेँ । बस् म सुनिदिन्थेँ मात्र । 

उसलाई लाग्ने गथ्यो उसको अंग्रेजी भन्दा मेरो अंग्रेजी राम्रो छ । मलाई जिआरइ मा राम्रो नम्बर ल्याउन अमेरीका जाने उसले जसरी अंग्रेजी किताब पढ्नु पर्दैन । उ यदाकदा भन्ने गथ्यो, “ अनु, तिमी अमेरीका किन जान मन गर्दैनौ । “  तर मलाई उसको प्रश्नको पनि खासै वास्ता हुदैनथ्यो । बस् मलाई लाइब्रेरीमा गएर किताब पढ्न मन पथ्यो । अहिले मलाई कसैले सोध्यो भने मलाई उसको अनुहार पनि याद छैन । बस् यति थाहा छ – उ पोखराको हो । उसको नाम अनुप हो । उसले जिआरइ गरेर अमेरिका गएको हो । मलाई यो भन्दा बढी केही याद छैन ।

आइब्रेरीमा त्यसरी सधैँ भेट हुन्थ्यो । उ बढी मसँग बोल्न चाहन्थ्यो । तर मलाई केही लाग्दैनथ्यो । उसले मनपराउँन थालेको पनि कहिल्यै थाहा भएन मलाई । थाहा भएको भए, उसले मनपराउँछ भन्ने थाहा पाएको दिन देखिनै म उ जाने लाईब्रेरीनै जाँदैनथेँ । त्यो थाहा भएको भए आज म उसको गाली बोकेर बाचेको हुदैनथेँ । तर त्यस्तो भएन ।

उ बेला बेला मलाई फेसबुकमा के पढ्दैछौ भनेर म्यासेज पनि गर्ने गथ्र्यो । एक दिन म्यासेजमा उसले मलाई कफी खान बोलायो । मलाई लाग्यो किताब बारे कुरा गर्न होला । अरु केही होला भन्ने थाहा भएको भए सायद  म जाँदैनथेँ । 

उसले दरवारमार्गको कुनै क्याफेमा मलाई बोलाएको थियो । मलाई क्याफेको नाम पनि याद छैन । उसको अनुहार पनि याद छैन । म गएँ । त्यसरीनै जसरी  म हरेक दिन लाईब्रेरीमा जान्थे । म पुग्दा उ आइसकेको थियो । मलाई अचम्म लाग्यो अरु बेला नर्मल बिहेब गर्ने उ त्यस दिन अल्लि फरक देखिन्थ्यो । उसले मलाई उपहार भनेर दोस्तोस्वीको हवाइट नाइट उपहार पनि दियो । मलाई उसले त्यसरी उपहार दिएकोमा पनि अचम्म लाग्यो । “त्यसपछि उसले भन्यो म तिमीलाई माया गर्छु । मलाई राम्रा राम्रा चार ओटो यूनीले अफर लेटर पठाइसकेका छन् । बिहे गरौँ सँगै अमेरिका आउँ ।” त्यो कुरा मेरा लागि अचम्मको कुरा थियो । मैले त बिहेबारे र अमेरिका बारे कहिल्यै सोचेकी पनि थिइन । “यस्तो कुरा नगर मसँग, मलाई कोहीसँग गर्नुछैन बिहेसिहे ।” उसले मलाई अझ बिहेका लागि कन्भिन्स गर्न खोज्यो । तर म कन्भिन्स हुन तयार थिइन । मैले कुनै भुमिका नबाधिकन बिहेको लागि इनकार गरेँ ।”

उसलाई खोइ के लाग्यो । हुनसक्छ उसको इगो हट भयो । उसले मलाइ नराम्रो गाली दियो । उसले भन्यो –“ तिमीले यसो भनौली भन्ने मलाई कहिल्यै लागेको थिएन । मलाई यसरी टुक्रायो । म चाहन्छु तिमीले पनि मैले जस्तै भोग । मलाई लाग्छ तिमीले जीवनमा माया गर्ने मानिस कहिल्यै भेट्ने छैनौ । तिमीले जे चाहन्छेउ, त्यो सधै टाढा हुनेछ ” उ यती भनिसकेपछि फटाफट आफ्नो बाटो लाग्यो । केही समय त मलाई केही लागेन । किनकी मैले उसलाई त्यो नजरले कहिल्यै हेरेकी पनि थिइन ।

त्यस दिन पश्चात हाम्रो कहिल्यै गफ भएन । कतै बाट सुनेकी थिएँ केही महिनापछि उ अमेरीका गयो भन्ने । तर जब बर्षहरु बित्दै गए, मलाई उसले दिएको गालीको सम्झनाले छोडेन । मेले त्यसपछि कहिल्यै उसले जसरी माया गर्छु भन्ने मानिस पनि भेटिन । मेरो जीवनमा मायाको पाटो सधैँ अधुरो नै रह्यो । मैले चाहेका मानिसहरु सधैँ मबाट टाढा टाढा जाँदै गएँ । कहिलेकाही त मलाई लाग्छ मैले माटो चाहेँ भने पनि बतास आएर माटोलाई पनि उडाउँनेछ ।

मलाई आजकल लाग्छ उसले दिएको गाली मेरो जीवनमा लागेको छ । हो म उसलाई भेटेर उसले दिएको गाली फिर्ता माग्न चाहन्छु । उसलाई सम्झनुको कारण त्यो मात्र हो र त्यो मात्र पनि होइन । केही महिनापछि म आफैँ पनि उ जस्तै दश बर्षपछि अमेरीका जाँदै छु । उसलाई यसरी सोसल मिडियामा सर्च गर्नुको अर्को कारण यदि सोसल मिडियामा भेटेँ भने उता गएपछि उ सँग गाली फिर्ता माग्नु हो । मलाई लाग्छ मानिसहरु रोउन, कराउन , माफी मागुन तर गाली अह पटक्कै कसैलाई नदिउन् । 

यसरी कसैलाई तँले कहिल्यै माया गर्ने मानिस भेट्ने छैनस् भन्नु राम्रो होइन । मलाई लाग्छ कसैले कसैलाई यस्तो भन्नु नै हुन्न । अर्को साथीलाई फोन गर्छु उसलाई फेरी उसको नाम भनेर खोज्न आग्रह गर्छु । म भन्छु मलाई उसको अनुहार याद छैन तर उसले दिएको गाली याद छ । उ अचम्म पर्छ । मैले भनेको कुरा सुनेर हाँस्छ पनि । तर यो हाँस्ने कुरा हुँदैन । मलाई कसैले मैले भनेको यो कुरा सुनेर हासेको पटक्कै मन पर्दैन । 

म उसको गाली बोकेर बर्षौ बर्ष माया प्रेम बेगर बाचिरहेछु । जसले मलाई गाली दियो उसले सायद अर्को माया गर्ने मानिस भेट्यो होला । म त्यो हेर्न चाहन्छु । उसले भेट्यो कि भेटेन त्यो पनि बुझ्न चाहन्छु । 

मन बेचैन छ अझ केही महिनादेखी । म जीवनमा जे नहोस् भन्ने चाहन्थेँ मेरो जीवनमा त्यही भएको छ । उसको गालीझै  मैले जीवनमा जे चाहेँ त्यो कहिल्यै मिलेन । मलाई लाग्छ म उसले दिएको गालिको भागिदार पटक्कै हुँदै होइन । बस् म उसको गालीबाट मूक्त हुन चाहन्छु ।

डिएर इला,.......

 डिएर इला,

हिजो नै त हो तिमीलाई लेखेको । तर केही थियो जो बाकी नै थियो । मलाई लाग्छ इतिहास देखिनै हामी महिलाहरु एक्ला छौ । परिवार भएर पनि एक्ला छौ । परिवार नभएर पनि एक्ला छौ । प्रेममा भएर पनि एक्ला छौ । प्रेममा नभएर पनि एक्ला छौ । सायद तिमीलाई लाग्ला परिवार भएर पनि एक्लोझै महशुस गर्ने तिमी मात्र हौ । तर मलाई लाग्छ सबै महिलाहरु इतिहासदेखि नै एक्ला छन् र थिए । हामी त्यही एक्लोपनको निरन्तरता मात्र हो ।

मलाई कहिलेकाही लाग्छ म कसैलाई प्रेम गर्छु । तर सधैँ होइन ।  तर मैले प्रेमको प्रतिउत्तरमा प्रेम खोज्न बर्षौ अघि छोडसकेकी हुँ । मलाई लाग्छ मैले चाहेजस्तो प्रेम मैले आफूँले आफैँलाई मात्र दिन सक्छु । त्यसैले कथा लेख्छु । कथामा मेरा पात्रहरुले मैलेझै प्रेम गर्छन् तर उनीहरु पनि एक्ला छन् । सायद म झै । सायद तिमीले पनि आफ्नो लोग्ने बाट चाहेझै प्रेम भेटिनौ । सायद पुरुषहरु प्रेम गर्न जान्दैनन् । उनीहरुलाई लाग्ला एउटै ओछ्यानमा बर्षौबषै सँगै सुत्नु प्रेम हो । तर सँगै सुतेर पनि बर्षौबर्ष अपरिचित बनेर बाच्नु त्यो भन्दा अप्रेम के होला र । त्यसैले तिमीलाई लाग्यो बिना छोएर, पनि बिना देखेर पनि कसैलाई प्रेम गर्न सकिन्छ । जो सँगै सुतेको मानिसभन्दा सपनामा अझ प्रेमिल भेटिन्छ । सायद त्यसैले तिम्रो लोग्नेको सट्टा अजिजलाई रोज्यौ । संसारमा केही चिज कम भएर पनि पूर्ण नभएर पनि  रोज्न सकिन्छ । तर मलाई लाग्छ प्रेममा कसैले आधा प्रेम नभेटोस् । मलाई लाग्छ मैले पनि सधै आधा प्रेम भेटेँ । आफ्नो भनेर भन्न पनि नमिल्ने । तर सधैँ लाग्ने उ आफ्नो नै हो । त्यसपछि मलाई लाग्न थाल्यो पुरुषहरु प्रेम गर्न जन्मिएका होइनन् । केही छन् जो जान्दछन् जो थोरै छन् । उनीहरुको लागि ओछ्याननै प्रेम हो । हामीलाई सधैँ लाग्छ ओछ्यान मात्र कसरी प्रेम हुन सक्छ । डिएर इला, म कामना गर्छु तिम्रो जीवनमा आधा प्रेम अब नभेटियोस् ।

जीवन दुख हो । यहाँ अप्राप्ती छ । पिडा  छ । जे छ आधा आधा छ । तर प्रेममा आधा प्रेम भेट्नु दुखद् हो । मलाई लाग्दैन तिम्रो भागमा आधा प्रेम मात्र छ । यो पर देशबाट तिम्रा लागि सुभेच्छ्या पढाउनेको चाहना हो । एक्लोपनलाई महशुस गर्नु, अप्रेमलाई महशुस गर्नु आफूजस्तो अर्को मानिसले त्यो नभोगोस् भन्ने पनि हो । आफूले आफैँलाई प्रेम गर्न सिकाउँ । आधा प्रेम गर्ने पुरुषबाट टाढा हौ । जो म आफैँ सकिरहेको छैन ।

डिएर इला, यीनै दुर्भाग्यहरु शब्द बनेर आउँछन् । सबै मैले चाहेझै पाएको भए सायद म कहिल्यै लेख्ने थिइन । अप्राप्ति र अप्रेमले मलाई शब्दहरु दियो । सायद केही सुन्दर चिजहरु अप्ठ्यारा बाटा बनेर आउँछन् । मेरा लागि शब्द त्यही बाटो हो । तिमीझै म पनि एक्लो छु । तिम्रो जीवनमाझै कोही अजिज मेरो जीवनमा पनि आइदियोस् भन्ने नलाग्ने होइन । तर मलाई आधा प्रेम देखी डर लाग्छ । आफ्नो भन्न नमिल्ने तर सधैँ आफ्नो झै लाग्ने । मलाई लाग्छ धेरै पुरुषहरु प्रेम गर्न सक्दैनन् । 

डिएर इला,

 

आज पनि बिहानै उठेँ । सबै दिनहरु तिमीले सोचेझै उज्याला हुँदैनन् । मलाई लाग्छ उज्यालो नहुँदैको दिनको साक्षि बस्नु भनेको दिनलाई दिनकै रुपमा स्विकार्नु हो । तिमी सबै भएर पनि एक्लो र कतै अड्किएकोझै सहसुस गर्दै छौ । सायद हामी महिलाहरुमा यो पुस्तान्तरण हुन्छ । सायद हामी जन्मिदै यही अनुभूतीका साथ जन्मिएका थियौँ । 

तिमीलाई थाहा नहोला, केही दिनअघि मेरो देशमा सानो नानी बलात्कृत भैइन । ति नानी सारै सानी नभएर केही ठूली भएको भए समाजले उनलाई सल्ट सेमिङ गथ्र्यो । उसको क्यारेक्टर माथी औला उठाउँथ्यो ।

फेरी केही दिनपछि बाढी आयो हजारौ मानिसहरु छिनभरको बाढीले बिदा भएँ । यो दुखको क्षणमा तिमीलाई पढ्नु सायद यो दुखद् संयोग हो । मलाई थाहा छ प्रेममा नियमहरु हुँदैनन् । भएका भए पनि ति तोडिनकै लागि बनेका हुन्छन् । प्रेमको मानक प्रेम मात्र हो । अरु केही हुोइन  । देश मृत्यूको खबरले आक्रान्त भएको बखत प्रेमका चालिस नियमहरु पढ्नु सायद स्वार्थी हुनु हो । सायद त्यो ग्लानीले मलाई कहिल्यै छोड्ने छैन । 

मैले रुमीलाई एक कविको रुपमा मात्र चिनेकी थिएँ । तर तिम्रोसँगै उनको कथाले मेरो मनलाई बाधिराख्यो । सायद छोरी मानिस हुनु प्रेमको नाममा पनि सम्झौता गर्नु हो । हामी सजिलै अरु कसैका बनिदिन्छौ । उसैलाई आफ्नो संसार ठानिदिन्छौ । तर आफैँलाई नबुझि ससपढीरहँदा तिम्रो कथाभरीका मनछुने वाक्यहरुलाई अनुवाद गर्ने प्रयास गरेकी छु । सायद यो प्रेमलाई प्रेमकै रुपमा बुझ्नु हो ।

१) प्रेम एक सुन्दर क्षणिक भावना मात्र हो । जति चाडो आउँछ त्यतीनै चाडो बिदा हुन्छ ।

२) म सपनाको ब्याख्यता मात्र हुँ जसका आफ्नै सपनाहरु छैनन् ।

३) संसारमा रुमलिनुमा केही अर्थ छैन जबकी जहातहि त्यही दुख छ ।

४) यो भ्रमको संसारमा, धेरै मानिसहरु कारण बिना नै झगडा गर्छन् र कति कारणसहित ।  तर सुफी ति हुन् जो कारणसहित पनि गर्दैनन् ।

५) हामी सबै अधुरा कलाकृतिहरु हौँ, पूर्णताको पर्खाइ र खोजिमा छौँ । 

६) आफूलाई चिनेको मानिसले ईश्वरलाई पनि चिन्छ । 

७) जब तिमी छोरी भएर जन्मन्छौ , तिमीलाई पकाउँन र सफा गर्न सिकाइन्छ , लुगा धुन सिकाइन्छ, केटाकेटी पाल्न र हुर्काउँन सिकाइन्छ । अझ कतिलाई त माया गर्न र पुरुषहरुलाई आकर्षित गर्न पनि सिकाइन्छ । त्यो भन्दा बढी केही सिकाइन्न । तर तिमीलाई संसार बुझाउँने किताब पढ्न सिकाइन्न ।

एक मानिस एक कथा

 

“यो अंकको कथा होइन । तर मानिस पनि त अंक नै हो । के मानिसलाई अंक मान्दिँदा हुन्छ ? वा भनिदँदा हुन्छ तिमी अंक होइनौ अरु केही हौ ।” उ भन्छ– “मानिस कथा हो । मात्र कथा । एक मानिस, एक कथा” 

उ सपनामा यस्तै यस्तै भन्छ । म सपनाबाट बिउँझन्छु । सोच्छु मानिस कथा हो वा अंक हो । वा केही होइन । उसले दिएका मानिस र जीवनका प्रतिकहरु बारे म किन सोचौ । तर उ सपनामा आइरहन्छ र यस्तै कुरा गर्छ । उ सपनामा किन आउँछ र किन यस्ता कुरा गर्छ । कयौ पटक सपनामै उसले मलाई तर्साएको पनि छ । म उ देखी डराएकी पनि छु । उ सपनाको मानिस हो । म यस्ता कुरा गने मानिस बिपनामा भेट्दिन । बिपनामा भेटौ भेटौ भन्ने नलागेको पनि होइन । तर भेट्दिन । दुखी छु उ सपनामा मात्र आउँछ ।

आज दिनभर घाम लागेन । कामबाट फर्के । लाग्यो बिना घामको दिनलाई साथ दिनु भन्दा बिना सिमानाको सपनालाई साथ दिउँ । आज दिउसै सपनामा उ आयो र यस्तै यस्तो कुरा गर्यो । किन किन आज मलाई सपनामानै लाग्यो किन तिमी बिपनामा आउँदैनौ । मैले उसलाई बिपनामा आउँन आग्रह गरेँ । उसले मेरो आग्रहलाई नकार्यो र भन्यो “एक सपना एक मानिस, म सपनाको मानिस हुँ “ । यति भनिसकेपछि म बिउँझे तर उ मसँग थिएन । उ त सपनाको मानिस थियो । उ सपनाबाटै बिदा भयो । यसमा किन दुखि हुनु । सपनाहरु कहिले बिपना भएका छन् र ।

फेरी सोचे किन उ सपनामा मात्र आउँछ र यस्तै यस्तै कुरा गर्छ । किन म बिपनामा उ झै अरु भेट्दिन । तर फेरी किन  सोचिबस्छु  उ सपनामा आउँछ भनि । सायद उसले भनेको ठिकै हो । उ कथा हो । उ कथाकै स्वरुपमा आउँछ र कथाकै स्वरुपमा बिदा हुन्छ । तर बिपना किन सपना झै हुँदैन । म  उसलाई बिपनामा नभेटेको मा दुखी छु । दुखी भन्दा बढी बेखुस छु । तर दुखि हुनुपर्ने पनि त छैन । तर म किन दुखि भएँ 

प्रिय सपनाको मानिस, 

सपनामा मात्र होइन बिपनामा पनि तिम्रो पर्खाइमा छु । सायद पर्खनु मेरो नियती हो । सायद पर्खाउँनु तिम्रो नियती हो । हुनसक्छ पर्खाउँनु पर्खिनु हामी दुबैको नियती हो । तिमीझै अरु कोही बिपनामा नभेटेकोमा दुखी छु । तिमीलाई सपनामा भेटेकोमा खुसी छु । म जीवनलाई अंक मान्छु । तिमी जीवनलाई कथा मान्छौ । थाहा छैन कुनै दिन मेरो अंक र तिम्रो कथा जोडियो भने हामी एक कथा बन्नेछौ  कि छैनौँ । म अंकको पर्खाइमा छु । हुनसक्छ तिमी कथाको पर्खाइमा छौ । तर म तिम्रो जीवनको कथा बन्न चाहन्न । म त अंक बनेर जोडिन चाहन्छु । 

 नोट टु बि नोटेड्– यो कथा पनि होइन । उ सपनामा आएको पनि होइन । तर लेखिका चाहन्छीन उ सपनामा आओस् । लेखिका त उ  बिपनामा आएको पनि देख्न चाहन्छीन् । यो लेखिकाको आफैँभित्रको मनोभाव मात्र हो । न जीवन अंक हो । न जीवन कथा हो ..............

भेट

कहिलेकाही लाग्दैन आफैँलाई नभेटेको कयौ बर्ष भयो ? लाग्छ नी । अनिदा दिन र अनिदा रातहरुको साक्षी कि त बादल बन्छ । कि त जून । मानिसहरु कहाँ मानिसका साक्षि बन्छन् र ! भेटेर पनि नभेटेझै लाग्ने अनकौ भेटहरुलाई साक्षि बनेर परिचितझै लाग्नेहरु पनि अपरिचित झै बनिदिन्छन् । कतिलाई नभेटेर पनि भेटेझै लाग्छ कति भेटेर पनि नभेटेभैmे लाग्छ । कतिलाई सधैँ भेटेर पनि कहिल्यै नभेटेझै लाग्छ ।

यदाकदा आफू पनि अपरिचितझै लाग्छ । आफैँलाई भेट्न पनि कहाँ सजिलो छ र ! अनेकौ मुखडाहरु बोकेर हामी आफूलाई दावी गछौ । दावी गर्न सजिलो छ तर आफू भएर बाच्न कहाँ सजिलो छ र ! अनेकौ चेहेराहरु साक्षि हामी आफ्नै बन्छौ । जुन चेहेराहरुका नजिक हामी कहिल्यै पुग्न सक्दैनौ । यी शब्दहरु पनि मेरा चेहेराहरु हुन् । केबल चेहेराहरु । आफू हुनु कहाँ चेहेरा मात्र हुनु हो र !

भेट्न सजिलो छैन । भेटेर पनि भेटिराख्न कहाँ सजिलो छ र ! भेटेर पनि छुटेको आफूँ । नभेटेर पनि भेटेझै लागेको आफू । परिचित माझ अपरिचित झै बनको आफूँ । यी नै अपरिचित चेहेराहरु बिच आफैँलाई खोज्न खोजेको पनि कयौ बर्ष भयो । कहाँ चाहदैमा भेटिदो रहेछ र आफू पनि आफैँ जस्तो ।

कहिलेकाही घर घरजस्तो लाग्दैन । मानिस मानिस जस्तो लाग्दैन । परिधिहरुले निस्सासिएँ जस्तो लाग्छ । छुट्न लागेको प्रेमीझै कहाँ छुट्छ र जीवन त्यसै । कहिलेकाही त हआफैँले आफैँलाई पनि नयाँ जुत्ताले गोडालाई घाउँ बनाएजस्तो घाउँ बनाउँछ । त्यो त गोडाको घाउँ हो , मनको घाउँ कहाँ देखिन्छ र ! मनको घाँउले त चोप्छ मात्र ।

कहिलेकाही इरेजरले आफैँलाई मेटिदिउँ जस्तो पनि लाग्छ । कहिलेकाही अर्को नयाँ आकृति बनाउँ जस्तो पनि लाग्छ । कहाँ मेट्छु भन्दैमा मेट्न सक्छौ र आफूलाई । कहाँ चाहँदैमा बन्छ र अर्को नयाँ आकृति । हरेक भेटमा आफूँ आफूँ जस्तो लाग्दैन । कहिलेकाही त आफ्नो आकृति देखेर आफेँ तर्सिए जस्तो लाग्छ । 

यो भुगोलबाट भागेर पनि भागिँदैन भन्ने थाहा हुँदाहुँदै पनि मन हो भाग्न खोज्छ । थाहा छैन भागेपछि स्मृति बनेर फेरी भुगोल फर्कन सक्छ ।  तर म कयौ दिन निस्सासिन्छु । बिद्रुप आफैँलाई भेट्न कुनै बिद्रुप सहरमा रुमलिन्छु । कहाँ कथा र शब्दहरुभmै छ र जीवन । शब्दमा त अध्यारो पनि उज्यालो झै लाग्छ । अप्रेम पनि प्रेम झै लाग्छ । निराशा पनि आशा झै लाग्छ । अजीवन पनि जीवनझै लाग्छ । तर जीउँदा सबै अध्यारा नै हुन्छन् । सबै निस्सार । धुमिल । अनुत्तरित्त । अपरिभाषित ।

म हरेक दिन बिद्रुप आफैँलाई भेट्छु । असफल र कुरुपझै लाग्ने आफूलाई भेट्न कहाँ सजिलो छ र । लघुताभाषभित्र आफैँलाई खोजेर कहाँ उड्न सकिन्छ र । दुई क्षितिज बिचको दुरी अध्यारो नै हुन्छ । हुनसक्छ म किनाराबाट मात्र जीवन हेर्छु । र हरेक दिन जीवनका डोबहरुलाई मात्र गन्ने गर्छु । कहाँ जीवन जीवन जस्तो छ र ! कहाँ बाच्नु बाच्नु जस्तो छ र । हरेक दिन र रात एकै हो भनिदिँदा पनि हुन्छ ।

जीवनका बृत्तहरु मानक बनेर तर्साउँछन् हरेक दिन । मानक भित्र नअटाउनुको पिडा यदाकदा आफ्नै शब्दहरुले पुरेझै लागेपनि म भित्र सधैँ रहनेछ । तर थाहा छ मानक मानक मात्र हो । त्यसभित्र नअट्नु मेरो दोष होइन । तर त्यो भनिदिने पनि त को नै छ र । कोही भैदिएको मान्ने पनि थिएँ होला ।  आफैँले आफैँलाई प्रमाणित गरेँझै गर्नुजस्तो झुर काम केही होइन । म त्यो खिएको आफूलाई लुकाउँन अरु कोही बनेझै गरिदिन्छु । शब्दहरुले आफूलाई छोप्छु । 

हो यसरी नै दिन, महिना र रातहरु बित्दैछन् । मैले आफैँलाई नभेटेको कयौ बर्ष भैसक्यो । यी अनिद्रा बर्षहरु हुन् । जसरी हरेक दिन सुन्दर हुँदैनन् । त्यसरी नै आफूँलाई कुरुप भेट्नु पनि कहाँ सुन्दर हुँन्छन् । सायद सडकको कुनै कोलाहलमा म हराएँ भने मैले आफैँलाई चिन्ने छैन । एैना हेर्दैमा कहाँ आफैँलाई चिनिन्छ । 

यस्तै कुरुप शब्दहरुको ठेली म हरेक दिन आफ्नो डायरीमा कोर्ने गर्छु । कुनै बाटोमा छुटेको बिरक्तीझै म भित्रको बिरक्तिलाई म यसरी नै पोख्ने गर्छु । भेट पनि अनौठो हुन्छ । कुनै भेट सुन्दर । कुनै भेट कुरुप । हो आफूले आफैँलाई कुरुप भेट्न सजिलो छैन ।