डोब

 यात्रामा छु

लाग्दैछ बाच्दैछु

तिम्रो झै मेरो यात्रामा दुरीहरुको उपस्थिति नहुन सक्छ

न प्रस्थान बिन्दु, न गन्तव्य, न सहयात्रीहरु

यो त केवल पाइलाहरुको डोब हो

किनारमा रहने पाइलाहरुको डोब

जसले यात्राको संकेत गर्छ

यी त केबल अस्तित्वका डोबहरु हुन्

आज बालुका डोबहरुमा

मैले मेरो यात्राको उपस्थिति जनाएकी छु

भोलि कोही आउँनेछ र फेरि बनाउँने छ

यात्रीहरु फेरीनेछ्न् हर बिहान

यात्रा कायम नै छ

लाग्न सक्छ तिमीलाई यो कस्तो यात्रा?

यो कस्तो उपस्थिति ?

यो त किनाराको यात्रा हो

कस्तो डोबहरुलाई सोध.....!

डिएर फूडियोको,

 डिएर फूडियोको,

क्षितिजको पर कुनै कुनावाट, बाफिला दिनहरुलाई साक्षि राखेर बरफझै चिसोभै सकेकी तिमीलाई यी अक्षहरुले सम्बोधन गर्दैछु । हुनसक्छ तिमी कुनै उदास पुस्तकको उदास पानाहरुमा ब्याकरणका स–साना गल्तीहरु खोज्दै छौ । तिमीलाई झै मलाई पनि कहिलेकाही लाग्छ पुस्तकहरु मानिसका गल्तीहरुलाई पुस्तातरण गर्न आएका काँगजका केही टुक्राहरु मात्र हुन् । 

तिमीलाई लाग्दो हो आफैँ पनि पुस्तकमा भेटिएका गल्तिहरुको निरन्तरता पो हो कि ? सायद यो अस्तित्वको प्रश्न हो । हामीले आफैलाई प्रश्न गर्न थालेको वर्षौ भै सकेछ । तथापी उत्तरहरु मौन छन् । उनीहरुलाई लाग्दो हो आफैँबारे सोचिबस्ने मानिहरु आफ्नै सपना र अंहको भूलभूलैमा रुमलिएका छन् । तथापी आफैबारे सोचिबस्ने तिमी एक्ली पक्कै हैनौ ।

पुस्तकको केही अघिल्ला पानाहरु पढ्दै गर्दा मलाई लागेको थिएन तिमी जसरी बाच्दैछौ त्यो बाच्न सजिलो छैन । सायद तिम्री लेखकलाई पनि त्यही लाग्यो । तिमीलाई लाग्यो एक्लो हुनु पाप होइन तर एक्लाहरुले पनि कुनै दिन कोही भेट्नेछ । त्यो तिम्रो सपनाको कथा थियो । हरेक एक्लाहरुले एक्लोपन बाट बाहिर निस्कन खोज्छ । त्यो तिम्रो भागको खुसी थियो । मलाई लागेको थियो तिम्रो भागको खुसी तिमीलाई मिलोस् ।

जब किताबका पानाहरु छिचोल्दै गएँ यस्तो लाग्यो तिमी आफ्ना सपनाहरुको नजिक छौ । मानिसले जे खोजिरहन्छ त्यो अवस्य पाउँछ । तर त्यस्तो भएन । कोही आफ्नोझै लाग्ने भेट्न त भेट्यौ तर त्यो क्षणिक थियो पूर्ण थिएन । सायद संसारमा पूर्ण कोही छैन वा छ तर त्यो सबैको भागमा छैन । प्रेम कहिल्यै अनुभूत नगरी बाच्न सजिलो छैन । वा महसूस गरेर पनि प्राप्ति बेगर बाच्न सजिलो छैन ।

अब तिम्रो कथा मेरो आफ्नोझै भएको छ । सायद अनूभूतीहरु साझा हुन्छन् । म महसुस त गर्छु तर यो अनूभूती सरल छैन । हुनसक्छ हाम्रा दुख र अनुभूतीहरु ब्यक्तिगत मात्र हुन् ...........................................

भन्नेकुराहरु धेरै थिएँ । तर थाहा छैन किन म कहि कतै अल्झिन पुगेँ तिमीझै । सायद यिनै अल्झाइमा कहि कतै हामीले एक अर्कालाई भेट्नेछौ ............. ।

वर्षभरी भेटेका किशोर पात्रहरु

प्रिय कोजिमा, गोपी, सुम्निमा, लिटल डग र बिनानामको प्रिय पात्र

थाहा छैन किन मलाई लाग्छ हामी सबैसँग कसैलाई खुलेर भन्न नसक्ने गुम्सिएका कथाहरु छन् । चाहेर नचाहेर हुनु र नहुनुको दोसाधमा मैले झै तिमीहरुले पनि त आफूलाई झिनो ठान्यौ । संसारको भब्यताभित्र धेरैलाई लाग्दो हो उनीहरुको अस्तित्वलाई सबैले सेलेब्रेट गर्नेछन् । तर हामी त्यस्ता पनि त छौ जसलाई लाग्छ हाम्रो अस्तित्व हुनु र नहुनुको मझधारमा कहि कतै अल्झिरहेझै लाग्छ । हामी ती धुमिल रेखाहरु हौ जसलाई अरुले सजिलै देख्न सक्दैनन् । यी यस्तै  धुमिलतामा अल्झिरहको बेला आफूझै कोही अरु भेट्नुले पनि केही अर्थ राख्छ । सायद यो त्यही हो.....

बर्षभरी सुम्निमाले मलाई छोडिन । उ  श्रद्वा घलेको कलमबाट निस्किएकी एक जोद्धा केटी मात्र थिइन । उ त मेरो चलिरहेको अनुसन्धानको एक टेक्स्ट पनि थिइ । करिब सत्तरी पेजको थेसिसमा सायद उ चालिस पेजमा फैलिएकी छ । त्यहाँ म उसलाई उ कम पात्र झै बढी मान्छु । तर म उसलाई पात्रमा मात्र टुङ्ग्याउँन चाहन्न ।  म उसलाई प्रेम गर्छु । तर मैले लेखेका पानाहरुमा उ प्रेमील छैन । तर म उसलाई ति पानाहरु बेगर नै प्रेम गर्छु जसरी म मेरा साथीहरुलाई गर्छु । कहिलेकाही काठमाडौँका गल्लिहरु त्यसै बरालिएको बेला मलाई लाग्छ उ कही कतै भेटिनेछ ।

  उसलाई लिटल डगको नाम दिएकी हजुरआमा देखेर उसलाई झै मलाई पनि रिस उठ्छ । मानिसलाई डग भनेर किन कसैले कसैलाई नाम दिन सक्छ । उ म झै छ । हरेक दिन उ नपढेकी आमालाई बुझाउनँ दोभाषेको काम गरीरहेछ । म मेरी पढेकी आमालाई बुझाउँन पनि दोभाषेको काम गर्छु । उसले आफ्नी अनपठ आमालाई लेखेर केही भन्यो । सायद उसलाई  लाग्यो उ आमाकै भाषामा उबारे संसारलाई बुझाउँन सक्दैन । तर बुझाउँन चाहने साहसलाई साहस नै मान्नुपर्छ । उ लिटल होइन किनकिन म उसलाई अघुताभाषमा अन्त्य गर्न चाहन्न । किन हामी आफूजस्तै अरु कोहीलाई सानो को उपमा दिन्छौ । कसैको अस्तित्वलाई किन कसैले सानो ठान्न सक्छ ? यूद्वले जन्माएको उसको अस्तित्वलाई  किन हामी एक प्रेमील बिम्बले ब्याख्या गर्न चाहन्छौ । तर म उसलाई त्यसरी ब्याख्या गर्न सक्दिन । म उसमा वोसन वोङको कोमल हृदय भेट्छु । कहिलेकाही लाग्छ कहि कतै वोङलाई मेट्न पाएँ भने म  उनलाई महसुस गरेर मात्र फर्कनेछु ।

कोजिमा पनि सानी छ म जस्तै, काली पनि म जस्तै । म उसलाई म झै भन्न त सक्छु तर भन्न चाहन्न । तर उसले बुझेको संसार हामी धेरैले बुझेको संसार भन्दा धेरै फराकिलो छ ।  उ पनि मजस्तै लेखेका अक्षरहरुलाई गन्छे । सायद उ कावाकामीको जापानी स्वरुप मात्र होइन मेरो आफ्नै नेपाली स्वरुप पनि हो ।  प्रिय कोजीमा, सायद हामी दुबैसँग संसारले नबुझेका अधुरा र मिहिन कथाहरु छन् । हामी क्रोधलाई शब्दमा नभने पनि पिडालाई अवस्य भन्न सक्नेछौ । तर मलाई कहिलेकाही कोजीमाको साथीलाई लेखकले किन नाम बिहिन बनाइन भन्ने लाग्छ । सेक्सपिएर झै नाममा केही छैन म भन्न सक्दिन । किन किन कसैले उसको नाम दियो म धेरै खुसी हुनेछु ।

गोपी एघारकी छ । तर उसलाई लाग्छ उ जे हो त्यसलाई एघारले केही बोल्दैन । उसले आमा गुमाएकी छ तर आमा गुमाउँनु के हो उ बुझ्न सक्दिन । तर आमाबेगरको  उसको अस्तित्वलाई पनि स्विकार्न सक्दिन । साँच्चै भन्दा यो बर्ष मैले पढेकी उमेरमा सानी र सबैभन्दा बुद्घिमान गोपी नै हो ।े

यी कसैका पात्रहरु थिएँ । आज मेरा पनि भएका छन् । कहिलेकाही लाग्छ लेखक भनेका माली हुन् फूल साझा हो । यो बर्ष भेटेका यी आफ्नाझै लाग्ने पात्रहरुले मलाई धेरै दिएर गएका छन् । अनुभूतीमा ति सधै रहिरहने छन् तर किनकिन आज शब्दले पनि उनीहरु बारे बोलेँ । मैले ब्याख्या गरेका पात्रहरु उमेरको एक कठिन घडिमा उभिएका छन् । तर पनि त्यसको दोब्बर उमेरको घडीमा उभिएकी मैले आफूमा उनीहरु पनि पाएकी छु । सायद उनीहरु म भित्र रहिरहने छन् । म उनीहरुलाई प्रेम गरीरहने छु ......

शून्य बर्षका शून्य कुराहरु

शून्य कस्तो मिठो शब्द है ! आज शून्य बर्षको अन्तिम दिनमा छौ । आज पनि तीन पछाडी शून्य नै छ । दिन हिजो जस्तै छ । बादलले आकाशलाई छोड्न सकेको छैन जसरी खोकीले मलाई छोडेको छैन । सायद आकाश र म समय र भोगाइको उहीँ रफ्तारमा छौ । तर यो बिष्मयको कथा होइन । बर्षहरु त नियती हुन् । नियतीलाई त हामीले अंगाल्न सक्नुपर्छ । अथवा यसलाई सामान्निकरण गर्नुपर्छ जसरी यो महिना खोकिलाई मैले गरेँ । जसरी आकाशलाई बादलले गर्यो ....

बर्षहरु चाडै जान्छन् हैँ । तथापी यीनिहरुलाई बिदा गर्न मन लाग्दैन । भोलिबाट नै म फेरी अर्को अंक थप्न तयार छैन । तर बितेका दिनहरुलाई फर्केर हेर्न तयार छु । जसरी बर्षौ अगाडीका पानाहरुलाई म बिना झनझट पल्टाउँछु । समय कुनै चित्र भएको भएँ समयसँगै रंगहरु फिक्का हुँदै जान्थे होलान् । छाँया र प्रतिछाँयाहरु बादलहरु भ्mै धुम्म पर्थे होलान् । तर यो समयको क्यानभाष हो । मेरो लागि बुढो समय अरु कसैको लागि यौवन पनि हुन सक्नेछ । सायद समय र बर्षहरु नियतीका बिम्बहरु मात्र हुन्  । वा यी चित्रमा कतै हराएका धुमिल रेखाहरु मात्र हुन् ।

कहिलेकाही लाग्छ समयलाई मैले बुझिन वा समयले मलाई बुझेन । वा हामी दुबै घमण्डी छौ एकले अर्काको अस्तित्वलाई स्विकार्दैनौ । यो समयको द्वन्द हो । सायद हामी सबै यसैको किनारामा कहि कतै अल्झिरहेछौ । आफ्ना पदचापहरुलाई हामी दौडाउँन सकिरहेका छैनौ । वा दौडिए पनि दौडिनुको उद्वेश्यलाई बुझ्न सकेका छैनौ । कहिलेकाही रुख देखेर ईश्र्या लाग्छ कहिलेकाही नदी किनारा । मलाई लाग्छ उनीहरुले समयको नियतीलाई बुझ्छन् । सायद जति नै बगेपनि रोकिनु त किनारमै छ । जति नै उडेँपनि सायद टेक्नकै लागि जमिननै चाहिन्छ । हुनसक्छ रुख र नदी किनारालाई बुझ्नु समयलाई बुझ्नु हो । तर म आफूलाई बुझाउँन सक्दिन । मलाई दौडनु छ, उड्नु छ म आफ्नै पदचापले अत्यासिएकी छु ।

तर यो पदचापको कथा पनि होइन । म मेरा अक्षरहरुले भर्खरै जे भने त्यो भन्न चाहँदैनथेँ । मलाई कहिलेकाही अनायासै लेखिएका केही बाक्यहरु र अनुच्छेदहरु देखेर पनि रीस उठ्छ । म जे भन्न चाहन्थे उनीहरुलाई लाग्र्छ  त्यो भन्नु हुन्न । सायद उनीहरु चाहन्छन् म कुनै शान्त आत्माझै मूक्त शब्दहरु बोलँु  । तर म मूक्तिको मार्गमा छैन । म भड्किएकी छु । तर शब्दहरुलाई लाग्छ मैले भड्किएको कुरा गर्नु हुन्न । मलाई यो बर्ष देखेर रीस उठेको छ म क्रोधले बिक्षिप्त छु । तर उनीहरु मलाई शान्त देखाउँन चाहन्छन् । देखाएझै कोही शान्त बन्न सक्छ र ? मलाई कहिलेकाही लाग्छ यी रुखहरुसँग पनि आधिहुरीका कथाहरु छन् सायद मेरा अक्षरहरु झै म उनीहरुको शान्ततालाई मात्र ब्याख्या गर्न चाहन्छु । म मेरा अक्षहरुझैँ ठोङ्गी छु ।

म फेरी भड्किएँ मलाई भन्नु अरु नै कुरा थियो ।  मलाई बर्ष इतिहास भन्नु थियो । तर मैले भन्ने इतिहासमा हिरोहरु रहँदैनन् । यो त हारेको मानिसको कथा हो जसलाई हामी बिष्मय ठानेर बिर्सन चाहन्छौ । हामीलाई लाग्छ यसले हामीलाई पिडा मात्र दिन्छ । तर म चाहन्छु मान्छेहरुले आधिहूरी र बिष्मयहरुलाई पनि बुझुन् । बिनाकारण कसैको गोलीले बानेश्वरको चोकबाट बिदा लिएका बिरेन्द्र र सुजनलाई पनि सम्झुन् । के बिनाकारण मरेकाहरुलाई हामीले बिर्सनै पर्ने हो । कहिलेकाही लाग्छ उनीहरुको नाउँ बालुवाटारको कोठामा लेखियोस् ता कि फेरी त्यो ठोकाभित्र छिर्नेहरुले उनीहरुलाई नभुलुन् । उनीहरु बिम्ब बनुनन्, रेखाहरु बनुनन्, आख्यानका पात्रहरु बनुन् तर गुमनाम नबनुन् । यो क्रोधको शब्द हो आज म यही भन्न चाहन्थेँ । किन बर्षहरुको कुरा गर्दा हामी फूलेका फूलहरुलाई मात्र सम्झन्छौ ? मलाई अनायासै निमोठियका फूलहरुलाई सम्झनु छ । म उनीहरुको कथानकलाई बादल र आकाशलाई झै सामान्नीकरण गर्न सक्दिन ।

कति उराठ कुरा गरुँ तर बर्ष उराठ थियो । धेरै नहुनु पर्ने कुराहरु भए र हुनुपर्ने कुराहरु भएनन् । आधीहुरुलाई पनि मानिसहरुर्ले  बताझै ठानेँ । बतासलाई आधिहूरी सम्झेँ । मैले आफैँले पनि त्यही गरेँ । तर केही राम्रो पनि भयो । मैले कोजीमालाई भेटेँ । मैले गोपीलाई भेटेँ । लिटल डगलाई पनि फेरी भेटेँ । उनीहरुको आधिहूरी पनि आफ्नै झै लाग्यो । सायद एक किनाराको मानिसलाई अर्को किनाराको मानिस आफ्नोझै लाग्छ । सायद त्यही भयो ..............

यो समयको कथालाई आधिबाटोमै टुङ्ग्याएकी छु । लाग्यो समयको गन्तब्य हुँदैन, यात्रा न हो ............

तीसका तीस कुरा

प्रिय तीस,

सायद म अंकहरुलाई कहिल्यै बुझ्न सक्दिन । नबुझ्दा नबुझ्दै थाहा छैन कसरी एक दिन आमाले अचानक भन्दिनु भयो तँ तीसकी भैस । तीस मेरा लागि अनौठो नम्बर थियो जस्तोकी स्रोह । स्रोह मेरा लागि गीतमा, सिनेमामा अथवा पुस्तकमा ब्याख्या गरीएझै उज्यालो थिएन । आज पनि म मेरो स्रोहलाई सम्झन चाहन्न । जसरी स्रोहले मलाई तर्साएको थियो त्यसैगरी मेरो  उमेरमा थपिएको तीनले मलाई हेरक दिन तर्साउँछ । कहिलेकाही लाग्छ म भित्रको तीनलाई छोडिदिउँ फेरी दुईमा फर्किदिउँ । वा  तीनलाई छोडेर चारमा फड्किदिउँ । वा दुईलाई आफूभित्र रहेको बच्पना ठानि लुकाइदिउँ र त्यसैमा रमाइदिउँ ।

गएका सायद दशवटा जन्मदिन मेरा लागि अनौठा थिएँ । सामाजिक सञ्जालमा पाइने सुभकामनाहरुले म पुलकित हुन्थेँ । सायद त्यो दुईको बच्पना थियो । तर जब तीनले मलाई पच्छ्याउँन थाल्यो म मेरा सामाजिक भित्ताहरु थपिएको नम्बरलाई अपनाउँन तयार थिइन । बिहानै भाइलाई भने आज मेरो जन्मदिन भनेर फेसबुकमा नलेखेस् । सायद त्यो तीनले ल्याएको चैते हुरी थियो । सायद समयले देखाएको जीवनको  उराठता । 

तीन जोर नम्बर होइन यो समयले ल्याएको बिजोडिपन पनि हो । तीसले छुनेबित्तिकै तपाई बिसलाई सम्झन थाल्नुहुनेछ । बिस श्वर्गझै लाग्न थाल्नेछ । तर तीसलाई अपनाउँन गाह्रो पर्नेछ । आज तीसमा आइलागेका तीस कुराहरु गर्न जादैँ छु ।

१. तीसले तपाईको अनुहारमा अरु तीन मात्र होइन तीस धर्काहरु पनि थप्न सक्नेछ । त्यसलाई सामान्य मान्नुहोला कहिलेकाही हरेक दिन नयाँ धर्का थपिएझै पनि महसुस हुनेछ ।

२. तीसले तपाईलाई अल्लि बढी अल्झि पनि बनाउँने सक्नेछ । त्यो पनि सामान्य नै हो तपाईसँग बिसमा झै जाँगर नहुनसक्नेछ ।

३. बिसमा हुँदा दिनको तीस कप चिया खाएँ पनि केही नहुने तपाईलाई अब चियाले रुचाउँन छाड्नेछ । कहिलेकाही चियासँग तपाईको झगडा पनि पर्न सक्नेछ । 

४. आमाबाले थप सुझाव दिन छोड्नुहुनेछ । चाहिएको बेला पनि सुझाव दिनेको कमी महशुस हुन सक्नेछ ।

५. बिसमाझै तपाइले हेरेको सिनेमा, पढेको पुस्तक र भेटेका मानिसहरुको प्रभाव कम पर्न थाल्नेछ । सायद तपाई अब केही प्रभावको लागि बाहिर खोज्न छोड्नुहुनेछ ।

६. बिहानको तीन बजे बिनाकारण बिउँझन पनि थाल्नुहुनेछ तपाईलाई अबको थप तीस बर्ष कस्तो हुनेछ भनेर चिन्ता लाग्न थाल्नेछ ।

७. एक्कासी जीवनको आर्थिक पाटोतिर थप चासो बढ्नेछ । अहिले नकमाए कहिले कमाउँने भन्ने पनि लाग्न थाल्नेछ ।

८. यदि तपाई महिला र तीसमा पनि सिङ्गल हुनुहुन्छ भने तपाईले भेट्ने हरेका पुरुष तपाई भन्दा साना छन् कि भन्ने पनि लाग्न सक्नेछ । किनभने अझै पनि हाम्रो समाजमा आफूभन्दा उमेरमा सानो पुरुषसँग डेट गर्न बिहे गर्न ठिक होइन भन्ने भ्यालु सर्वमान्य छ ।

९. आमाबा बुढाबुढी हुँदै गएकोमा चिन्ता लाग्न थाल्नेछ ।

१०. पुरुष हुनुहुन्छ भने कपाल झरेकोमा र महिला हुनुहुन्छ भने वजन बढ्कोमा थप चिन्ता हुनेछ ।

११. फूलेको कपाललाई कुल ठानेर त्यसै छोड्न छाड्नुहुनेछ । हरेक महिना कपाल रंग्याउँनको लागि थप पैसा खर्च हुनेछ ।

१२. अरुको अगाडी आई एम सलेब्रेटिङ थट्टी भनेपनि मिडलाइफ क्राइसिसले सताउँन चाल्नेछ ।

१३. बिर्सने बानीमा थप मलजल हुनेछ । 

तीस कुराहरु भन्न बसेपनि तेह्र कुरामा टुङ्ग्याएकी छु । यो उमेरको कथामा तपाईका थप सत्र अनुभूतीहरुको आशा छ । यो मेरो प्रिय लेखक सान्द्रा सिन्नेरोज प्रति समप्रित छ । उहाँको इलाभेन भन्ने कथा पनि पढ्नुहोला ।

नोटिफिकेसन

निर्जला अधिकारी

मोवाइलमा नयाँ नोटिफिकेसन आएको छ । इमेल रहेछ । मलाई इमेलहरु पढ्न सदा अल्छि लाग्छ । कोही किन यतिधेरै फर्मल बन्छ इमेलमा । मलाई सधै लाग्छ इमेलको सट्टा बोरु कसैले चिठ्ठि लेखोस् । मलाई कसैले चिठ्ठि लेखेको छैन आजसम्म मैले पनि त लेखेको छैन । म चाहन्छु कसैले त लेखोस् ।  इमेल खोल्छु नाम छ संस्कृति । को संस्कृति ? कहाँकी संस्कृति.... म चिन्दिन । हुनसक्छ उ कोही मैले नचिनेकी हो  । इमेल खोल्छु ..........

प्रिय विज्ञान, 

म तिमीलाई सञ्चै छौ भन्दिन । मलाई लाग्छ आज पनि कुनै घाट छेउ तिमी आफ्नै क्यामरामा मस्त छौ । हामी एकअर्काका लागि बेमेल मानिसहरु थियौ । र पनि सबैले सोचेझै हामी एक अर्काका बाट पर..... रहिरहन सकेनौ । समयसँगै हामीले एकअर्कालाई अपनायौ । हामी सँग दुरीहरु धेरै थिएँ । नदिका दुई किनाराझै मलाई लाग्थ्यो हाम्रो मेल कहिल्यै हुनेछैन । 

तिम्रो र मेरो जीवन दुई क्षितिजको यात्रा थियो । दुई क्षितिजको मिलन चाहेर पनि सम्भव थिएन । न तिमी मलाई अपनाउँन तयार थियौ न म तिम्लाई । मलाई सधै लाग्थ्यो तिम्रो उपलब्धि केबल एक क्षणिक भ्रम हो । संसार तिमीले सोचेझै सपाट छैन । बाच्नको लागि बिश्वासको आवश्यकता छ । तर तिमी मानव शरीरमा यति लिप्त थियौ कि तिमी  मृत शरीरमा पनि रासायनिक मिश्रण मात्र भेट्थ्यौ ।

तिमीलाई सधै लाग्थ्यो म बिश्वासको नाममा भ्रम फैलाउँछु । मेरो सोचाई केवल एक नशाको तालमा बोलिएको बकबकझै हो । म चाहेर पनि तिमीझै परिर्वतनशील बन्न सक्दिन । तिमीले सधै परिवर्तनमा बिश्वास गर्यौ र तिमीलाई सधै लागिरह्यो म तिमी झै छैन । तिमी र म बिच सोचाइका बेमेलहरु धेरै छन् । तिमीले चाहेर पनि मलाई आफूझै बनाउँन सक्दिैनौ  । थाहा छैन हामी किन दुई विपरित धुर्वझै भयौ । चाहेको भए हाम्रो मेल हुन पनि सक्थयो की ? तर सधै लाग्यो त्यो सम्भव छैन ।

एक दिन अचानक तिमीलाई भेटेकी थिएँ । तिमी क्यामरका लामा लेन्सहरु लिएर पशुपति मन्दिर नजिकैको आर्यघाटमा  आफ्नै लयमा मस्त थियौ । म त धर्म कमाउँन गएकी थिएँ.... तिमी ति मृत शरिरका अन्तिम अस्तुहरुलाई नियाल्दै फोटो खिच्दै थियौ । मलाई तिमी अनौठो लाग्यो मृत देहको खरानीमा किन तिमी त्यतिधेरै जिज्ञासु छौ । म त मृत्युलाई सत्यको एक अंश त मान्थे तर मृत शरिरको जैविक प्रक्रियामाथि मलाई न कुनै चासो थियो न कुनै जिज्ञासा । तथापि तिमी बारे सोच्न बाध्य भए । कसरी तिमी मृत्यूबारे यति सरल भैदियौ ? त्यो नै तिमीलाई बुझ्न चाहने पहिलो कारण थियो ।

त्यस दिन यता तिमी झै म पनि सदा पशुपती जान थालेँ । सायद म तिमीबारे जिज्ञासु थिएँ त्यसैले । तिमी लगातार तिम्रा लेन्सहरुमा ब्यस्त रहन्थ्यौ । म सधै तिमीमा । मलाई भिडले कहिल्यै लोभ्याएन । तिमी त्यो भिड थिएनौ । तिमी त समुन्द्रको एक छेउ सुस्ताइरहने टापुझै थियौ । थाहा छ पानीको बिचमा सम्बन्धका रेखाहरु खोज्न सहज छैन । तथापि एक लहडीझै मैले ति सब गरेँ । तिमीले मलाई पहिलो पटक  धर्मको नाममा एकोहोरो बिश्वास बोक्ने एक लहडीको उपमा दिएका थियौ । त्यस बखत मलाई लाग्यो लहडी त तिमी हौ । मरेर गएकाको खरानीको फोटो खिच्नेलाई लहडी बाहेक अरु केही भन्न सकिँदैन । तिमीलाई लाग्थ्यो तिमी जे गर्दैछौ त्यसले मानव विज्ञानलाई केही दिनेछ । मलाई त्यो तिम्रो लहडी यात्रा मात्र लाग्थ्यो । 

तिमी र म विच धर्म र विज्ञानको नपुरिने खाडल थियो । तिम्रो लागि मन्दिर केवल एक मूर्ति राख्ने घर थियो । मेरो लागि सम्पूर्ण संसार । मलाई आज पनि अचम्म लाग्छ एक नास्तिकसँग म कसरी जोडिन पुगेँ । मृत शरीरसँगको तिम्रो सम्बन्ध विज्ञानको आधारमा अडिएको एक प्राज्ञिक यात्रा थियो । मेरो लागी बिश्वासको एक अन्तिम बिम्ब तथापी किन म तिमीसँग नजिकिन चाहेँ म अचम्मित छु । मलाई थाहा छैन हाम्रो अस्तित्वको दुई धुर्वलाई केले जोड्न पुग्यो । कसरी दुई असमानान्तर बिचार बोकेका दुई मानव शरीरलाई लाग्न थाल्यो हामी विच त्यति धेरै तात्विक भिन्नता छैन ।

मलाई थाहा छ तिमीलाई अझै लाग्ला म को हुँ मैले त्यसबखत तिमीलाई मेरो नाम मिरा भनेकी थिएँ । हो म त्यहि मिरा हुँ । जसलाई तिमीले पशुपतिका ति उराठ साझहरुमा भेटेका थियौ । तिमीसँग एकखाले उत्साह थियो । तिमी मृत देहवाट निस्केका धुमिल छाँयाहरुलाई सजिलै क्यामरामा कैद गथ्यौ । मरेर जानेहरुको खरानिलाई सजिलै बोटल्थ्यौ ।मलाई लाग्थ्यो ति तिम्रो कठोरता हो । तर यो होइन कि म तिम्रो कठोरताले पग्लेकी हुँ । आज पनि मलाई तिमी कठोर नै लाग्छ । 

दुई यूवा मनहरु आकर्षित हुन त्यति कठिन हुन्छ भन्ने मलाई लाग्दैन । थाहा छैन त्यो कुनै युवायुवतिलाई एक अर्कालाई देखेपछि लाग्ने झिनो आकर्षण पो थियो कि । थाहा छैन म आफैँलाई नकारेर होइन भन्न पनि सक्दिन । तर लगातार तिम्रा लेन्सहरुलाई हेर्नु मेरो दैनिकी बन्यो । मैले विर्सन थालेँ तिमी त्यहि ब्यक्ति होै जसलाई धर्म र अफिम एकै हो भन्ने लाग्छ । पशुपति घाट नजिकै मन्दिरमा टेकेको मैले तिमीलाई कहिल्यै भेटिन । तिमी त्यति अधार्मिक कसरी बन्यौ म अचम्मित छु । 

तिम्रो लागि सायद म तिम्री आमाझै एक आदिम मानव थिए । जसले विश्वासको नाममा आज पनि विना प्रमाणका चिजहरु पत्याइदिन सक्छ । एक दिन तिमीले भनेका थियौ , “थाहा छ मिरा मलाई किनकिन लाग्छ मेरी आमा र तिमीमा उमेरको मात्र भिन्नता छ । तिमी कसरी मेरी आमाझै भयौ” । मैले अचानक भनेकी थिएँ, “ सायद तिम्रो उपस्थितिले, सायद तिम्रो सोचाइले, तिमीले चाह्यौ भने मलाई अझै भिन्न मान्न पनि सक्छौ ।” सायद त्यो दिन मैले भनेको तिम्ले बुझेनौ वा बुझ्न खोजेनौ ।  तिमी चुपचाप फेरी आफ्नो क्यामरामा नै मस्त हुन थाल्यौ ।

करिब पन्ध्र साझहरु हामी दुवैले पशुपतिका छाटहरुमा बितायौ । त्यो मेरो लागि जीवनका अति सुन्दर साँझहरु थिए । थाहा छैन तिम्रा लागि के थिएँ । तिमी सधै भन्थ्यौ अबको केही दिनमा तिमी मलाई यहाँ पाउँने छैनौ । मलाई लाग्थ्यो तिमी ठट्टा गर्दैछौ तर त्यो होइन रहेछ । एक दिन अचानक तिमी ति साझँहरुबाट.... एकाएक  हरायौ । मलाई लाग्थ्यो अन्तिम दिन तिमीले मलाई यो अन्तिम दिन हो भनेर भन्नेछौ । तर.... तिमीले कैद गरेका खरानिका कणहरुझै.... तिमी एकाएक हरायौ । मलाई तिमी हराएको भन्दा पनि नभनि गएकोमा गुनासो छ । एक साँझ तिमीले मलाई भनेका थियौ , “ तिमी र ममा खोन्दै जाँदा बेमेलहरु मात्र भेटिन्छ र पनि किन किन म तिम्रो उपस्थितिमा रमाउँन थालेको छु ।  यो मेरो यस्तो पहिलो अनुभूति हो ।” 

पन्ध्र दिनमा तिमीले र मैल धर्म र विज्ञानका तर्कहरु गरेनौ । तिम्रो र मेरो  सम्वन्धमा विचार र विश्वासहरु हावि भैदिएको भए हामी दुवैसँग कटुता मात्र बाकि रहन ेथियो। आजकल किनकिन लाग्छ हामीसँग भिन्नताहरु थिए तर हामी भिन्न थिएनौ ।  सायद तिमीले जान्छु नभनी जानुको कारण त्यहि थियो । तिमीलाई लाग्यो हामी विच भिन्नताहरु मात्र छ । सायद ठिकै गर्यौ । तर किनकिन तिमीसँग राम्रो बर्हिगमनको म कल्पना गर्दथे ।

तिमीलाई भन्न अरु केही छैन । नभनी जानेहरुको नाममा यो मेरो पहिलो डिजिटल पत्र हो । थाहा छैन यो पत्र तिमीले पढ्छौ वा पढ्दैनौ । पढिहाल्यौ भने बुझ्नु यो एक आस्थिकले नास्तिकको लागि लेखेको पहिलो मायालु पत्र हो ।

संस्कृति

इमेलले अनौठो चस्का दिएको छ ।   यो त्यस्तो डिजिटल चिठि  हो जसको पखाई मलाई बर्षौ देखि थियो ।  र पनि म खुसी छैन । मिराबाट यस्तो सुन्दर इमेलको कल्पना मैले कहिल्यै गरेको थिइन । पशुपति आर्यघाटका ति पन्ध्र दिनहरु मेरा लागि सुन्दर दिनहरु थिए । उसले सोचेझै मेरो लागि पनि मृत्यू त्यति सहज चिज पक्कै होइन । एक विज्ञानको विध्यार्थीको हिसाबले यो मेरो काम हो । म मेरो कामप्रति इमान्दार छु । मैले वर्षौवर्ष बिभिन्न घाटहरुमा बिताएँ तर कोही यूवतिसँग नजिकिन पुगिँन । ऊ त्यस्तो पहिलो यूवति हो जसलाई मैले घाटमा भेटेँ । सायद म उसको सामिप्यता मन पराउँथे । तर हामी विचका भेदहरु जसलाई मलाई लाग्छ हामीले कहिल्यै मेट्न सक्नेछैनौ ।

उसले सोचेझ,ै मलाई हामी विचका भिन्नताहरुले पिरोल्यो । र मैले सम्बन्धलाई त्यहि अन्त्य गर्न चाहेँ । एक अपरिचित कै रुपमा । सायद त्यो मेरो गल्ति थियो वा मान्छेको रुपमा मेरो एक कमजोरी । म कमजोरी भरिपूर्ण छु...उसले सोचेझै सपाट छैन । उसको लागि मैले अर्को पत्र लेख्नुपर्ने भएको छ तर विज्ञानले मलाई यति कठोर बनाएको छ सायद लेख्दैगर्दा पनि म उसको आस्था माथि कुठाराघात गर्नेछु । 

प्रिय म

    कहिलेकाही लाग्दैन आफैँले आफैँलाई प्रिय भनिदिउँ । तर यो कुनै स्याबासी होइन । कुनै राम्रो काम गरेबात पाएका सुनौला शब्दहरु पनि होइन । तर कहिलेकाही जब अनौठो परिस्थतिमा अड्किएको महसुस हुन्छ  आफैँले आफैँलाई प्रिय भनिदिउँ जस्तो लाग्छ । यी तिनै शब्दहरु हुन् जसलाई भन्न आवस्यक थियो ।

    जीवनको अनौठो मझदारमा अड्किएको छु । गाडिमा लगाएको ब्रेकझै अगाडी बढ्न खोज्दा पछि धकेलिएझै महसुस हुन्छ । हारेको महशुस हुनु अनौठो अनुभूती रहेछ आजकाल महसुस हुन्छ । आफूले आफैँलाई शक्तिहिन ठान्नु कुरुप अवस्था हो । तर एक मनले भन्छ म यस्तो अनुभूत गर्न चाहन्न । अथवा चाहेको पनि होइन । तर परिस्थतिसँग भागिरहन पनि त सक्दिन । एक मन भन्छ अध्यारा दिनहरु सधैँ रहँदैनन् हरेक अध्यारा दिनपछि उज्याला दिनहरु पनि आउँछन् । तर पनि लाग्छ के सधैँ यस्तै त रहँदैन ।

    यी प्रश्नहरु पनि आफ्नै थिएँ । उत्तरको प्रतिक्षा पनि आफ्नै थियो । तथापी आफैले आफैँलाई मनाउँन सकिरहेको छैन । यस्तो लाग्छ सबैसँग लुकेर हिडिदिउँ । आफूले आफैँलाई हारेको साबित गरिदिउँ । हार्न भन्दा पनि आफूँले आफैँलाई हारेको सावित गर्न ग्राहो रहेछ । हरेका हारहरु भन्दा हार्नुको स्वअनुभूती अझै गह्रौ पर्दो रहेछ ।

    म यसरी आफू हुनुको निर्धोपनलाई अनुभूत गरीरहेछु यस्तो लाग्छ यसले मलाई आफ्नै अगाडी अप्रिय बनाउँदैछ । आफ्नै नजरमा आफैँ अप्रिय बन्नु.........यो सजिलो अवस्था होइन । तथापि अगाडि बढ्नु त छँदैछ आफ्नो अगाडि वा आफूभन्दा अगाडीका मानिसहरुका लागी । तथापी यहि अनुभूती बोकेर अगाडि बढ्न चाहन्न । सायद कतै छुटेको आफैभित्रको आफ्नोपन कहि कतै रोक्दैछ । सायद त्यैले आफैले आफैँलाई प्रिय भन्दैछु

    प्रिय म र मजस्तै अनुभूतीसँग हिडिरहेका धेरैधेरै सायद  यो कठिन समय धेरै चल्नेछैन । जीवनमा हारेको अनूभूती अब हामी कसैले गर्न नपरोस् ..........................................................................................................................................................................................................