Saturday, November 25, 2023

मसिना कुरा – भाग १०

 

यो अध्यारो घाम उदाउनुको अघिको बिहानी सायद चित्र र्कोनु अघिको क्यानभाष जस्तै हो । सबैचिज शान्त छ । गाडीहरु सडकमा छैनन् । बिहानी हिड्नेहरु निस्केका छैनन् । एक अनौठो सान्नाटा छ । चाहेर पनि म त्यो यो सान्नाटालाई ब्याख्या गर्न सक्दिन ।

तिहार पछि घर छोडेको एक हप्ता भएको छैन । घर छोडेर आएको हप्ता शहर बिरानो लाग्छ  । घर छोडेका यतिका बर्ष भैसक्दा सबैभन्दा प्यारो घर नै लाग्दो रहेछ । यहाँ बोल्ने र बोलाउँने कम छन् । एकतमासले जीवन बितेझै लाग्छ । काम बिनाको काठमाडौं अरसिक लाग्छ । कहिले रुमलिए पनि यो रुमलिने सहर होइन । 

मलाई सहर कथाहरुको संग्रह झै लाग्छ । यहाँ खोजी बस्ने हो भने हरेकसँग रुवाउँने कथाहरु छन् । तर सहरको रोदनलाई यसको झिलीमिली पनले छोपीदिन्छ । यस्तो लाग्छ निराश हुनु पनि सहरमा रमाउँनु हो । सायद यसको अस्तित्व यसैको चहकमहकमा कतै रुमलिएको छ । 

यो एकतमासको दैनिकीबाट कहिलेकाही केही फरक भैदियोस् भन्ने पनि लाग्दो रहेछ । कहिलेकाही लाग्छ पर दुर आफ्नै सुरमा हिडिदिउँ । आफ्नै प्रतिबिम्बले आफैँलाई छोपेझै लाग्छ । सायद सबैलाई यस्तै लाग्दो हो ।

खुसीझै निराशालाई पनि कहिलेकाही रमाइलो झै ठान्नुपर्ने रहेछ । कहिलेकाही खुसीहरु आएझै लाग्छ फेरी निमेशभरमै सिद्घिएझै लाग्छ । तर पनि यात्राझै नलाग्ने यात्राको कुनै बिकल्प छैन हिड्नु त छँदैछ ।

Tuesday, November 21, 2023

मसिना कुरा– भाग ७

 

कहिलेकाही चिसो बिहानी चिसो मानिसझै लाग्छ । आकाश तुवालोले ठाकेको छ । चराहरु तिनै तुवालोमा हराएका छन् । फूलका पातहरुमा शितका थोपा अड्किएका छन् । संसार चल्दैछ । करिब एक महिनाको बिदापछि काममा फर्कनु छ । अब फेरी यो गर, यो पढ भन्ने दिन सुरु हुँदैछन् । कहिलेकाही लाग्छ मैले उनीहरुलाई होइन मलाई उनीहरुले सिकाउँदैछन् । जीवन सिकाइको चक्रझै लाग्छ ।

दिनहरु असाद्घै चाडो जान्छन् । हिजो साना देखेका नानीहरु आज हलक्क बढेको देख्दा बुढो भएभmै महसुस हुन्छ । आफैँले आफैलाई हेर्दा उस्तै झै लाग्छ । सायद सबैलाई त्यस्तै लाग्दो हो । फरक त आफ्नो अनुहार अरु कसैको ऐनामा हेर्दामात्र लाग्ने रहेछ ।

फेरी अर्को बर्षले बिदा लिँदै छ । बर्षको अन्त्यमा किन केही नगरेझै महसुस हुन्छ । गर्नुपर्ने कामको चाङ छ तथापी आदी सकेको कामको थुप्रो बोकर जिवन चलाउँदैछु । सामान्य देखिने चिजहरु असामान्य बन्दैछन् । सफलता असफलता बिच बाचेझै गर्नुको नियतीले छोछ्न सकेको छैन । तथापि गुनासो छैन । गुनासो गरिराख्नु राम्रो पनि होइन ।

यी चिसा दिनहरुमा चिसा बिचारहरु आउँनु नौलो पनि होइन । किनकिन मलाई चिसो कठोर लाग्छ । चिसो दिनझै चिसा मान्छेहरु जीवनमा नआउँन भन्ने पनि लाग्छ । 

न्यानोपन चिसोपन सायद जीवनका अटुट पाइलाहरु हुन् । चाहेर नचाहेर यिनिहरुको उपस्थितिलाई नर्कान सकिँदैन । कहिलेकाही लाग्छ बाँचेझै गरेर अगाडी बढाएका यी पाइलाहरु कसरी रोकिनेछन् । रोकिएपछि जमिनमा डोब रहनेछ कि छैन । वा मेरा पाइलाहरुको उपस्थितीले म हुनु र नहुनुको यर्थाथलाई सम्बोधन गर्छ वा गर्दैन । आफैँलाई केन्द्रमा राख्दा  आफ्नो उपस्थिती महसुस गर्नु सामान्य हो तर संसारको बृहतताको अगाडी आफू हुनुको नगन्यपनलाई पनि एदाकदा पिरोल्छ ।

Monday, October 30, 2023

दुरीहरु


कापीका एक साइडमा एक बिन्दु अर्को साइडमा अर्को बिन्दु रहेको छ । सायद उनीहरुलाई लाग्ला उनीहरु बिचको दुरी कहिल्यै मेटिदैन । दुई बिन्दु बिचको यो दुरी नै सायद हामी सबै बिचका दुरीहरु हुन् । 

यो घर छोड्ने दिन हो । घर छोड्ने रात म आफैले पार गरेका दुरीहरु सम्झन्छु । सायद हामी सबैसँग आफैले सोचिराखेका दुरीहरु रहन्छ । कहिलेकाही लाग्छ के मेट्दैमा मेटिन्छन् वा मेटेर पनि डोबझै बाकी रहन्छ दुरीहरु ।

यी पैतालाका दुरीहरु मात्र होइनन् । सायद यी चक्रझै चल्ने नियतीका दुरीहरु हुन् । पहिलेपहिले लाग्थ्यो घर छोड्दैमा छोडिन्छ र घर ? पैतलाको डोबसँगै बड्छन् र दुरीहरु ? तर समयसँगै लाग्न थाल्यो पैतलासँगै सबै चिज छुड्दो रहेछ । छुटेकालाई भेट्न नसकिँदो रहेछ । पार गरेको दुरीलाई फेरी फर्केर हेर्दा धमिलो डोबमात्र बाकी रहदो रहेछ ।

हामी आफैँ बिच पनि एक आफू र अर्को आफू बिच कोसौका दुरीहरु रहने रहेछन् । कहिलेकाही लाग्छ म भित्रका महरुले एकले अर्कालाई चिन्दैनन् । एक भन्छ जे गर्दैछस् राम्रो गर्दैछस् जीउँने यसरी नै हो । अर्को मन भन्छ यसरी जीवन चल्दैन । कहिलेकाही लाग्छ यी दुरीहरु कहिल्यै मेटिदैनन् । सायद समयसँगै बढ्नेछन् । जीउँने नाममा एकअर्कालाई नचिनेझै गर्नेछन् । देखे पनि नदेखेझै गर्नेछन् ।

कहिलेकाही लाग्छ पाना एक र अर्को कुनाका दुबै डटहरु म नै हुँ । जोडिन सक्ने पनि म नै हुँ । नजोडिन चाहेकी पनि म नै हुँ । यी बिरोधाभाषहरु  बिच आफैँलाई खोज्दैछु । कहिले एउटा बिन्दु हावी भैदिन्छ कहिले अर्को बिन्दु । तर दुबै बिन्दुलाई लाग्छ एक अर्काको मिलन सम्भव छैन । अरुसँग त परको कुरा कहिलेकाही आफैँबिचका दुरीहरुले पनि पिरोल्छ ।

यीनै दुरीबिच आफैँलाई खोज्दैछु ।  चाहेर नचाहेर हामी यीनै स–साना बिन्दुहरु रहेछम् । जोसँग दुरीहरुका कथाहरु छन् । नमेटिएका यीनै दुरीहरुलाई साथ लिएर मानीसहरु दुरदुरको यात्रामा निस्कन्छन् । देशदेसावरको यात्रा बिच लाग्छ घर बिरानो भयो मानीसहरु बिराना भए । चरा र फूलहरु बिराना भए ? कहिलेकाही  लाग्दैन आफ्नो आफू नै बिरानो भयो ?

Thursday, October 26, 2023

यो कुनै आकाश होइन

 'यो कुनै आकाश होइन। चाहेर पनि तिमीले अनन्त शान्त खुल्ला मैदान भेट्ने छैनौ। ताराहरू र ताराहरू बेगरका शान्त अँध्यारा रातहरू केवल एक कल्पना हो। तिमी अन्धकारमा चाहेर पनि शान्ती भेट्ने छैनौ। हामी बन्धनमा छौ। र हाम्रा आफ्नै बन्धनहरू छन्। हामी असीमित बन्धनहरूले सीमित छौ। मानिस केवल सीमितताको पर्याय हो, असीमितता त केवल एक भ्रम हो।'

ऊ एक फोटोग्राफर हो, ऊ आफ्ना फोटोहरूमा लामा-लामा क्याप्सन लेख्ने गर्छ। मलाई उसका फोटाहरूभन्दा उसले लेखेका क्याप्सन मनपर्छ। माथिका अक्षरहरू उसको रात्रीकालीन फोटोको एक क्याप्सन हो।

उसका फोटाहरूमा म बिरलै उज्याला दिनहरू भेट्छु। किन ऊ अँध्यारोलाई यति धेरै प्रेम गर्छ, मलाई थाहा छैन। मेरो नाम सन्ध्या भए पनि मलाई उज्याला दिनहरू मनपर्छ। तर किन-किन मलाई ऊ पनि मनपर्छ र उसले लेख्ने क्याप्सनहरू पनि। उसका क्याप्सन झैँ ऊ अनौठो छैन। उसलाई देख्दा मलाई कहिल्यै लाग्दैन ऊ कुनै फोटोग्राफर हो र ऊ यति सुन्दर क्याप्सन लेख्छ।

मैले उसलाई कुनै फोटोग्राफरको रुपमा चिनेको पनि होइन। उसले मलाई मेरा फोटाहरू कस्तो लाग्छ भनेर सोध्दा पनि सोध्दैन। म उसलाई 'गोपी' भन्छु, नाम गोपाल भए पनि। ऊ मलाई सन्ध्या नै भन्छ। ऊ मेरो डेरावाला छिमेकी हो। जब म ग्वार्कोबाट चाबहिल बस्न पुगेँ ऊ अनायासै मेरो छिमेकी बन्न पुग्यो। यदाकदा चाबहिलको गणेस्थान वरपर क्यामरा बोकेको देखेपछि मात्र मलाई ऊ फोटोग्राफर हो भन्ने थाहा भएको हो।

मैले उसलाई खासै कोठामा देख्दैन थिएँ। एकदिन क्यामरासहित देखेपछि प्वाक्क सोधेकी थिएँ, 'तिमी फोटो पनि खिच्छौ हो?'

उसले हाँस्दै 'हो' भनेको थियो। म फोटोप्रति त्यति धेरै जिज्ञासु नभएको कारण मैले थप केही भनिनँ। एकदिन अचानक केही कारणबस उसको कोठामा छिर्दा बल्ल थाहा पाएँ कि ऊ कुनै मामुली फोटोग्राफर होइन रहेछ, ऊ सुन्दर क्याप्सन लेख्ने लेखकीय फोटोग्राफर रहेछ।



त्यसपछि भने म ऊ बारे जिज्ञासु भएकी हुँ। उसका प्रत्येक फोटाको क्याप्सनले मलाई अनौठो महसुस गराउँछ। मैले अहिलेसम्म यति लामो र सुन्दर क्याप्सन लेख्ने फाटोग्राफर भेटेकी छैन। त्यसैले पनि ऊ मलाई चाखलाग्दो लाग्छ। उसका प्रत्येक फोटो तल लामा-लामा क्याप्सन हुनेगर्छ जसले मलाई क्याप्सन सुन्दर कि फोटो भन्ने कुरामा सधैँ झुक्याउँछ।

यदाकदा 'किन तिमी यति लामा क्याप्सन लेख्छौ?' भन्दा ऊ सधैँ भन्छ, 'कलाले दिने परिणाम सधैँ एकोहोरो हुँदैन, म एक माध्यमले मात्र आफ्ना कुरा भन्न सक्दिनँ, यो मेरो कमजोरी हो सन्ध्या।'



मलाई किन-किन उसले प्रयोग गर्ने दुई माध्यम उसको कमजोरी हो जस्तो कहिल्यै लाग्दैन।

ऊ शान्त देखिन्छ। ऊ भित्रको हलचल मैले उसको अनुहारमा कहिल्यै देखेको छैन। ऊ सामान्य लाग्छ। अधिकांश फोटोग्राफरजस्तो लाग्ने उसमा केही त्यस्ता संकेतहरू छैनन्। ऊ रातमा कैद गरेका दृष्यहरूमा अनौठा क्याप्सन लेख्छ।

'अँध्यारामा दूरीहरू देखिँदैनन्। देखिन्छन् त केवल क्षितिज नाघेर आएका प्रकाशका कथाहरू। देख्नेहरूले त केवल नाघिआएका प्रकाशहरू मात्र देख्छन्। नाघ्नेहरूको सिंगो संसार कहीँकति तिनै दूरीहरूमा अड्किरहन्छ। र बन्छ एक अकल्पनीय अँध्यारो नजिर।'

रातमा परबाट आएको प्रकाशलाई उसले कैद गरेको यो पछिल्लो फोटोको क्याप्सन हो। जसले मलाई फेरि अर्कोपटक उथलपुथल बनाएको छ। तर ऊ शान्त लाग्छ। ऊ आफ्नै क्यामराका कामहरूमा मग्न हुन्छ।

म भन्छु, 'थाहा छ गोपी, तिमी जति सरल देखिन्छौ त्यति नै तिम्रा क्याप्सनहरू मलाई सरल लाग्दैनन्। मलाई थाहा छैन तिमी कसरी र किन फोटोग्राफर बन्न पुग्यौ तर तिम्रो सरलता भित्र लुकेको यो अनौठोपनले यदाकदा मलाई अचम्मित बनाउँछ।'

उसले केही प्रतिक्रिया दिँदैन र भन्छ, 'आज पनि म राति फोटो खिच्न जाँदैछु, राति फोन गर्छु गेट खोल्देऊ ल।'

म 'हुन्छ' भन्छु र ऊ सरासर आफ्नो बाटो लाग्छ।  

राति एक बज्दै गर्दा उसको फोन रिङले मलाई बिउँझाउँछ।

'ए तिमी आयौ?' भनेपछि 'अँ' भन्दै ऊ आफ्नो कोठाभित्र छिर्छ।

मलाई लागेको थियो उसले त्यस दिन कैद गरेका दृश्यहरूबारे केही भन्छ। भोलिपल्ट कतिबेला उसले कोठाको ढोका खोल्छ र म उसका फोटाहरू र क्पापसन पढ्न पाउँछु भनेर म हतारिन्छु। तर १२ बजिसक्दा पनि ऊ ढोका खोल्दैन।

बिरामी पो भएको छ कि भनेर ढोका ढकढकाउँदा थाहा पाउँछु ऊ बिउँझिसकेको रहेछ। 'तिमी किन अहिलेसम्म बाहिर ननिस्केको?' भन्दा ऊ त्यसै भनेर फेरि ढोका लगाउँछ।

यी यस्तै उसका बानीहरूले मलाई ऊ बारे निराश बनाउँछ। म चाहेर पनि ऊसँग नजिकिन सक्दिनँ। उसका फोटाहरू हेर्न र क्पाप्सन पढ्न पनि मैले धेरै नै कष्ट गर्नुपर्ने हुन्छ। किन-किन अघिल्लो रात उसले खिचेका फोटाहरूभन्दा मलाई उसका फोटाका क्पाप्सनहरू पढ्न हतार हुन्छ।

त्यस दिन पनि करिब चार बजेतिर हतारिँदै 'के छ गोपी? हिजोको फोटो देखाउन' भन्दै म उसको कोठाभित्र छिर्छु। ऊ डेक्सटपमा फोटोहरूमा क्पापसन लेख्दै रहेछ। रातको समयमा नदीमा बग्दै गरेका छालहरूलाई कैद गरेको फोटो तल ऊ लेख्छ,

'बगेर जानेहरूको कथा सायद यात्राको कथा हो। तर नबगेका हलचलबारे किन कोही बोल्दैन? चाहेर पनि बग्न नसक्नु कम पीडादायक हुँदैन। यात्राझैँ तरलता र बगाइका कथा मात्र किन मान्छे लेख्छ? यो अनौठो विस्मयको कथानक हो। चाहेर पनि यात्रा गर्न नसकेको अयात्राको कथा। आफ्नै परिधिमा कष्टपद लोप हुन पर्ने किल्लाको कथा। यो नदीहरूमा हराएका छालहरूको कथा हो।'

उसको क्याप्सनले फेरि अर्कोपटक मलाई हुरुक्क बनाउँछ। म भन्छु, 'कसरी तिमी यति सुन्दर क्याप्सन लेख्छौ गोपी?'

ऊ हाँस्छ र विस्तारै 'मलाई थाहा छैन सन्ध्या, सायद म दृष्यहरूमा बग्छु, भावनामा जस्तै।'

मैले सोधेका प्रश्नहरूमा उसका उत्तरहरू जहिले छोटा हुन्छन्। म चाहेर पनि अरु थप केही भन्न सक्दिनँ।

आज किन-किन म उसलाई केही प्रश्न सोध्ने मूडमा छु तर किन-किन सोध्न सक्दिनँ। उसले किबोर्डमा चलाएका अक्षरहरूमा मेरा आँखा पर्न जान्छन्। ऊ लेख्छ,

'यो सन्ध्याको उज्यालो हो, उज्यालोका आफ्नै परिभाषाभित्र पर्न नसकेको अँध्यारोको उज्यालो। यो जुनेनी रात होइन र पनि दिन झैँ उज्यालो छ। यो निराशामा फूलेको आशाको कथा हो। अँध्यारोको निमेशतालाई बुझेको यो उज्यालोको अर्को पाना हो। त्यस्तो पाना जहाँ बिना किरण फूल फुल्न सक्छ, घाम लाग्न साक्छ र मानिसहरू सदाझैँ प्रेमका गीतहरू गाउन सक्छन्।'

रातमा देखिएको चकमन्न जूनलाई कैद गरिएको उक्त फोटोको यो आशावादी क्याप्सन देखेर मलाई ऊ खुसी रहेछ कि भन्ने महसुस हुन्छ। म विस्तारै सोध्छु, 'के तिमी खुसी छौ हो आज?'

'किन?' ऊ भन्छ।

'किन-किन तिम्रो क्याप्सन पढ्दा यस्तै लाग्छ।'

केही प्रतिक्रिया नदिई ऊ भन्छ, 'अब म फोटो खिच्न जान्छु ल, म राति नआउन पनि सक्छु।'

म केही भन्दिनँ। ऊ क्यामरा बोकेर सरासर निस्कन्छ।

मलाई लाग्छ ऊ राति हिजोझैँ फर्कन्छ र म केही उसका बारे सोध्न सक्छु। तर आज रातिको दुई बझ्दासम्म पनि ऊ फर्केको छैन। म लामा-लामा क्याप्सन लेख्ने फोटोग्राफरको पर्खाइमा अत्तालिएकी छु। प्रश्न त मैले आफैलाई सोध्नुपर्ने भएको छ- किन म उसको पर्खाइमा उत्तालिदैँ छु?

बाहिर हेर्छु चकमन्न अँध्यारो छ। यस्तो लाग्छ, कसरी त्यो सरल देखिने गोपी यति असामान्य लाग्ने अँध्यारोमा फोटो खिच्दै हिँड्छ? किन ऊ रातदेखि डराउँदैन? थाहा छैन किन ऊ त्यस्तो गर्छ! तर मैले ऊ बारे सोचिरहनु आवश्यक छैन।

सोच्दासोच्दै म निदाएछु। बिहान ढोका खोलेर हेर्दा उसको कोठा बन्द नै छ। थाहा छैन ऊ आएपछि सन्धयाकालीन कस्ता दृष्यहरू र तीमाथि कोरिएका कस्ता अक्षरहरू बोकेर आउँछ। थाहा छैन फोटो र क्याप्सनमा अँध्यारो बोकी हिँड्न उसले उज्यालोलाई कसरी लिन्छ, प्रेमलाई कसरी लिन्छ?

म सोध्न चाहन्छु तर उसको र मेरो सम्बन्धको आकाश खुल्ला छ। म चाहन्न प्रश्न गरेर असीमितताको आकाशलाई सीमिततामा बदलुँ।

Saturday, October 14, 2023

राम्री


निर्जला अधिकारी

“त्यसै त यति राम्री छौ, भोली कस्ती हौली” सायद बिहे अघिको उसको यो अन्तिम म्यासेज हो । रातको एघार बजेको छ । घरभरी मान्छे छन् । हातमा उसको नामको मेहेन्दी सजिएको छ । तर म निदाउँन सकेकी छैन । दिदी र म एउटै खाटमा सुतेका छौ । दिदी निदाइसकेकी छ । 

घर माला र तोरणहरुले सजिएको छ । बिहेकै लागि भनेर थप बत्तिहरु थपिएका छन् । चारैतिर उज्यालो छ । त्यो उज्यालो म भित्र छैन । मन भित्रभित्र कुडिएको छ । सानै देखी बिहे भनेपछि भुतुक्कै हुने म ,आफ्नै बिहेका लागि उत्साहित छैन । “बस् जे हुन्छ राम्रो हुन्छ” एक मन भन्छ तर आँखाहरुले दिदीको मलिन अनुहारलाई छाड्न सकेका छैनन् ।

दिदी म भन्दा एक बर्ष जेठी छ । तर भन्नेले अग्लो भएकाले मैलाई दिदी भन्दिन्छन् । उ सुनिता अनि म अनिता । खासमा उ मलाई होइन मेरी दिदीको लागि हेर्न आएको थियो । ऊ आउँने दिन बाआमाले दिदीलाई भन्नुभएको थियो , “अल्लि राम्री भएर बस तँलाई हेर्न कोही आउँदैछ । घरपरिवार राम्रो छ, केटो पनि इन्जिनियर हो रे उसले मन परायो भने नाइ नभनेस् ।” दिदी केही बोलिन । ऊ दिदीको लागि हेर्न आएको पहिलो केटो थिएन । यो भन्दा पहिले कयौले उसलाई हेरे ।

आमाबासँग केही नभने पनि त्यो पटक दिदी खुसी देखिन्थी । उसलाई पढेका मान्छे मनपथ्र्यो तर जब बिहेका लागि कुरा चल्थ्यो उसको भागमा प्रमाणपत्रका धनिहरु कहिल्यै पर्दैनथे । उ बेलाबखत भन्थी, “मैले बिबिएस पास गरेर के काम लाग्यो त । “ तर कुरा चलाउँनेहरुले उसका लागि पढेकाहरु कहिल्यै देखाएनन् । उ पहिलो केटो थियो जो दिदीले खोजेझै पढेको थियो ।

आमाबाले हामीलाई उसको नाम भन्नुभएन । उ कस्तो छ के गर्छ त्यो पनि भन्नुभएन । तथापी दिदीका आँखाहरुमा एक खालको चञ्चलता देखिन्थ्यो । ऊ त्यस दिन अफिसबाट चाँडो घर फर्कि । बाआमाले भनेझै राम्री बन्न उसलाई सुहाउने कुर्था लगाई । अनुहारमा अलिअलि लिपपोत गरी ।

म र दिदी सँगै हिड्दा दिदीलाई राम्री कसैले भन्दैनन् । केटाकेटी बेला मलाई रमाइलै लाग्थ्यो दिदी भन्दा म राम्री रहेछु भनेर । अहिले पनि मलाई राम्री भन्नेले उसलाई राम्री कहिल्यै भन्दैनन् । आजकल कहिलेकाही मलाई राम्री भनिदिएकोमा दुख लाग्छ । म किन राम्री उ मेरो अगाडी किन नराम्री ? सँगै हुर्केका उ र म विच राम्री र नराम्रीको भेद सधै रहिरह्यो । 

उ हेर्ने आउँने दिन आमाले मलाई सुटुक्क भान्छामा बोलाएर भन्नुभयो “आज ति मान्छे आएका बेला दिदीको नजिक नगएस्” । मैले किन भनेर सोध्न सकिन । घरमा एकाएक नौला मान्छे आए । बैठक कोठामा चहलपहल सुरु भयो । दिदी निराश नभएपनि आत्तिएकी थिइ । आमाले बोलाएपछि उ पनि बैठकतिर गै । मलाई कताकता खसखस भयो । आफू पनि जाउँजाउँ भयो । एक्कासी सबै भए छेछ टपक्क टप्किएँ । आमाले झस्केर मलाई हेर्नुभयो ।  बाले बिस्तारै कान्छि छोरी भनेर सबैलाई चिनाउँनुभयो । मैले सबैलाई नमस्ते गरेँ । दिदीलाई हेर्न आएको ऊ दिदी छेउ थियो । एकछिनपछि दिदी र उसलाई अर्को कोठामा गफ गर्न पठाइयो । उ र दिदी गए । के गफ गरे मलाई थाहा भएन । उसँग को गफ पछि दिदीको आँखामा निराशा भने प्रष्ट देखिन्थ्यो ।

हामी तपाइहरुलाई पछि खबर गर्नेछौ भन्दै उनीहरु घरबाट निस्के । आमाले दिदीलाई कस्तो लाग्यो केटो भन्दा दिदीले ठिकै मात्र भनी । एकाएक त्यसपछि दिदी मसँग कम बोल्न थाली । भोलीपल्ट खबर आयो केटोले दिदीलाई होइन मलाई मनपरार्यो रे भनेर । त्यस दिन बाआमा केही बोल्नुभएन । दिदी अफिस गई आई तर कोहीसँग बोलिन । ... घरमा एकाएक सन्नाटा छायो  । दिदीलाई कसैले मनपराउँदिन भनेको, राम्री रैनछ भएको त्यो पहिलो पटक थिएन तर घरमा एकाएक मौनता छाएको थियो ।

भोलीपल्ट बिहान आमाले फेरी मलाई भान्छामा बोलाउँनुभयो । “आमा किन बोलाउँनुभएको” भन्दै म गएँ । “तँसँग एउटा कुरा गर्नुछ” आमाले भन्नुभयो । “दिदीलाई हेर्ने आएकोलाई तँ मनपरेछ । दिदी होइन तँ पाए बिहे गर्छु भन्छ रे , गर्छेस् त त्योसँग बिहे ? घरपरिवार राम्रो छ । हामीले निर्णय गर्यौ भने नाइ नभनेस् । दिदीको नभएनि तेरो गर्न पाएँ हाम्रो आधा शिर हल्का हुने थियो । त्यसैनि छोरो छैनन्ं..... दिदी छोरा भएर बस्नेछ ।” आमाले आँखामा टल्पलाएका आशु पुछ्दै भन्नुभयो । मैले आफ्ना आँखाका आशुहरु रोक्न सकिन । कोठाभित्र छिरे भित्रैभित्र बेस्सरी भक्कानिए ।

बेलुका फेरी बाले बोलाउँनुभयो । सधै दिदी बहिनीलाई सँगै बोलाउँने बाले आज मलाई मात्र बोलाउनुभयो । दिदी र आमा भान्छामा हुनुहुन्थ्यो । “तँलाइ एउटा कुरा भन्नुथियो कान्छी” कोठाभित्र छिर्नेबित्तिकै बाले भन्नुभयो ।  “ तेरी आमाले र मैले त्यो केटासँग तेरो बिहे गर्दिने निर्णय गर्यौ । घरपरिवार राम्रो छ । केटो पनि राम्रो स्वभावको छ भन्छन् सबैले । तेरो जीवन खुसी हुनेछ । हुन्छ भन” बाको बोलीले मलाई झन् बोल्न नसक्ने बनायो । ....दिदीको अनुहार सम्झे .... हुन्छ भन्न सकिँन । तर बाआमाको प्रस्ताबलाई नाई भन्न पनि सकिँन । आँखाका आँशुलाई रोक्न सकिँन.... बालाई नहेरी हुन्छ भनिदिएँ । 

बेलुकीको खानापछि सदाझै कोठामा छिरे । दिदी एकतमासले झ्याल बाहिर हेरेर बसेकी थिइ । सदाझै मैले दिदी भनेर बोलाउँन सकिन । त्यो दिन दिदी अरु दिनभन्दा चाडै सुती । म भित्रैभित्र भक्कानिय तर दिदीलाई भन्न सकिँन । .... त्यो मेरो जीवन पहिलो सान्नाटा थियो । म पहिलोपटक राम्री भएकोमा दुखी भएँ । त्यस दिन मैले आकाशका ताराहरुसँग बिताए । देख्दा चम्किला देखिने ति रातका किरणहरुझै मैले पनि एक्लो र चिसो महशुस गरेँ ।


भोलीपल्ट म नउठ्दै दिदी कलेज गैसकेकी थिई । आमाले चिया यहाँ छ कान्छी भनेपछि बल्लबल्ल ओछ्यानबाट बाहिर निस्के । मंशिरको महिना बाहिर चिसो हावा चल्दै थियो । आमाले आज दिउसो कुरा पक्का गर्न उनीहरु आउँछन् कही नगयस् भन्नुभयो । आमाले भनेझै गरीब दुई बजेतिर उनीहरु आए । आमाले मलाई आफ्नो लागि किनेको गुलाबि रंगको साडी लगाइदिनुभयो । सधै साडी लगाउँदा फरुङ्ङ हुने म, मन भित्रका कोलाहलहरुलाई छिचोलेर रमाउन सकिन । दिदी कलेजबाट डाइरेक्ट अफिस गैसकेकी थिई । देख्दा ठिकै देखिने उ मलाई देखेर दङ्ङ देखिन्थ्यो । एकअर्कालाई औठि लगाएपछि उसले मलाई उसँगै सेल्फी खिच्न आग्रह गर्यो । मैले हुनेवाला लोग्नेको त्यो आग्रहलाई टार्न सकिँन । तर आँखाले दिदीको मौनतालाई छोड्न सकेन ।

सदाझै अफिसबाट करिब ६ बजे दिदी घर फर्की । आमाबाका आँखा पनि उदास थिए । मैले मेरो हातको औठि उसलाई देखाउँन सकिन । तर दिदीले आफूभित्रको सान्नाटालाई कता छोडेर आइ त्यो दिन, आउँनेबित्तिकै, “खै कस्तो ल्याएछन् औठी देखाँ त” भनी । उसले केही नभएझै गरी । त्यो हृदयको कोलाहल खै कहाँ लुकाएर राखी उसले । 

त्यस दिनप्रश्चात उसको आगमन भयो मेरो जीवनमा तर उसको आगमनले न म खुसी थिए,ँ छु , न उत्साहित । मेरो लागि बस् उ हुने वाला लोग्ने हो ।

बिहेको लागि एक हप्ता पछिको दिन जुराइयो । उ मसँग भेट्न चाहन्थ्यो तर किनकिन मलाई उसलाई देखेपछि दिदीका आँखामा छाएको उदासी याद आउँथ्यो । “तिम्रा यी आँखाहरु मलाई असाध्दै मनपर्छ “ उसले एक दिन भन्यो मैले त्यही क्षण मेरा दिदीका आँखाहरु सम्झे ्। 

  आज उसको नामको मेहेन्दी लगाएको छु तर आँखामा दिदीको उदासी बोकेकी छु । दिदी खुसी भएझै देखाउँछे । भोली बाट उसलाई कुरुप ठान्नेलाई उसले ज्वाई भन्नुपर्छ । कुन हृदयलाई साक्षि राखेर उसले ज्वाई भन्नेछ ? वा कुन आँखाहरुले  उसले मेरो लोग्नेलाई स्वागत गर्नेछ ? वा कुन स्वाभिमानलाई कुल्चेर उ केही नभएझै गरी हास्नेछ ? थाहा छैन ... म कुन हृदय बोकेर दिदी छेउ उ मेरो लोग्ने भनेर चिनाउँनेछु ।

यो एक हप्तामा हृदय भरीएको छ । म उसलाई लोग्ने मान्दै गर्दा मसँगै हुर्केकी मेरी दिदीको हृदयलाई कुल्चनु पर्नेछ । भरीएको हृदयलाई म पोख्न चाहन्छु......तर कसरी थाहा छैन ......

प्रिय दिदी, 

थाहा छैन कुन भावनाको कोलाज बोकेर तँ बाचेकी छस् ? मेरो हातमा लेखिएको उसको नाम देख्दै गर्दा तँलाई कस्तो महसुस भयो ? तँलाई अस्विकार्नेलाई भोली तँ ज्वाई मानेर कसरी स्विकार्नेछस् ? म  बेहुली हुँदै गर्दा  तेरा उज्याला आँखाहरु देख्न चाहन्थे, यो अध्यारो क्यानभाषलाई साक्षि राखेर म कसरी जीवनमा उज्यालो रंग पोत्नेछु ? यी यस्तै प्रश्नहरुले म रुमलिएकी छु । मलाई माफी दे केटी । तँ जसरी उज्यालो भएर मसँग उभिस् त्यसरी म पनि अडिग भएर उसको प्रस्तावलाई कुल्चन सक्नुपथ्यो । तर मैले सकिन केटी म काँतर रहेछु ।  जाँदैगर्दा तँलाई खुसी भएको देख्न चाहन्छु । तर यो पढ्दै गर्दा आँखाबाट आँशु नझारेस् । 

Thursday, September 28, 2023

शुभकामना


निर्जला अधिकारी

  क्याफेमा एक्लो छु । बिहानको सात बजे क्याफेमा बस्नु नौलो त होइन तर नौलोझै भएको छ । वोटरले मेनु दिएर गएको छ । मलाई कफी खानु छैन । म उसँगै कफिको लतबाट पनि पर जान चाहन्छु । मलाई पहिलेको झै बन्नु छैन । म चकलेटको फ्यान होइन तर हटचकलेट मगाएको छु ।

उसको पर्खाइमा छु । म उसलाई अन्तिम पटक गुडबाई भन्न चाहन्छु । मलाई मौन बिदाइले असाद्घै पोल्छ । उसलाई अन्तिम पटक– म अब तिमीसँग बोल्दिन भन्न चाहन्छु । हुन त बोल्न छोडेको उसले हो । तर उसले कहिल्यै तिमीसँग बोल्न चाहन्न भनेको छैन । उसले अनेकौ पटक बोल्न नचाहेर पनि बोल्न भ्याइन अवस्य भनेको हो । तर मलाई आजबाट म बोल्दिन भन्नु अवस्य छ । मलाई पहिलो र अन्तिमपटक आफ्नै लागि कठोर बन्नु छ ।

  के म सोचेझै कठोर बन्न सकुँला । हुन त कयौ पटक – उसलाई मैले यो कुरा भन्न खोजेको पनि हो । र भन्न नसकेको पनि हो । तर यसपटक मलाई भन्नु छ । सायद आफ्नै लागि ।

उ त्यसरीनै आएको थियो जसरी कोही आएको थियो पहिलोपटक । उ त्यसरी नै बिदा हुँदै छ जसरी कोही अघिल्लो बिदा भएको थियो कुनै दिन । न पहिले सजिलो थियो न आज सजिलो छ । तर मलाई यसपटक अन्तिम पटक बोल्दैछु भनेर बिदा लिनु छ । मलाई नबोल्ने बाचा सजित केबल उबाट पर जानु छ । जाँदै गर्दा म चाहन्न उसले म खुसी भएर टाढा भएको भन्ने बुझोस् । उ राम्रो मान्छे हो भन्ने बुझोस् । म उसँगको सम्बन्ध जे महसुस गरेँ त्यो भन्न चाहन्छु । म पहिलेझै धन्यवाद भनेर टाढा गैदिएकोझै गर्न सक्दिन । वा मलाई गर्नु छैन ।

यो उसको लागि होइन मेरो आफ्नो खुसीको लागि हो । म भित्रभित्र टुटेर पनि केही नभएझै अब गर्न सक्दिन । मलाई यसपटक टुटेर पनि आफैँ बनेर उठ्नु छ । कोही अरु बनेर फेरी अहिलेको झै बन्नु छैन ।  मलाई फेरी कसैसँग अपनत्व लागि, प्रेमको लागि भिख माग्नु छैन ।  म आफ्नै आँखामा उठ्न चाहन्छु । सायद यो कठोर यात्रा हो । तर म कठोर बन्न चाहन्छु ।

आज मेरो बत्तिसौ जन्मदिन हो । यो जन्मदिनमा म टुक्रिएर पनि उठ्न चाहन्छु । टुक्रिएर पनि सङ्लो छु भन्न चाहन्न । उ आइपुगेको छ । उ आज पनि हतारमा छ कुनै अर्को दिन झै । उ हतारमा हुन थालेको केही वर्ष भएको छ । आउँने बित्तिकै उ भन्छ, “ म ठिला भएँ, आज अफिसमा चाँडो पुग्नु छ धेरै बेर नबसौ है ।” 

मलाई लागेको थियो आउँनेबित्तिकै उसले अरु केही नभने पनि मलाई जन्मदिनको शुभकामना दिनेछ । तर त्यस्तो भएन । सदाझै उ हतारमा छ । सायद उसले बिस्यो । उसले मेरो जन्मदिन बिर्सेको यो पहिलोपटक होइन । तर किन किन मलाई लाग्यो यो अन्तिम जन्मदिन हो उसले मलाई सुभकामना दिने ।

उसलाई मैले हतारमा भेटेको होइन । भेटेको पनि कयौ बर्ष भैसकेको छ । उसलाई भेटेका सुरुवाती दिनहरुमा मलाई लागेको थियो उ “ईसान” झै छैन । किन जहिले पनि एक पछि अर्कोलाई भेट्दा पहिलाको झै होइन भन्न्ने लाग्छ र अन्तिममा हो झै लाग्छ । 

ईसानले मलाई प्रेम स्नेह गर्यो वा गरेन मलाई थाहा छैन । यति हो मैलाई प्रेम गरेझै लाग्ने भएर म उसलाई प्रेमी भन्ने गर्छु । मलाई थाहा छैन प्रेम के हो तर मलाई प्रेम गरेझै लागेको अवस्य हो । 

उ मैले यसरी माया गर्न थालेको पहिलो ब्यक्ति थियो । सुरुवाती दिनहरुमा उ मलाई माया गरेझै गथ्र्यो । सायद म मायाकी भोकी थिएँ । यसअघि मलाई माया गरेझै पनि कसैले गरेको थिएन । मलाई लाग्यो म पनि कसैको मायाको काबिल रहेछु । उसले एकपटक फोन गर्दा म उसलाई पाँच पटक फोन गर्ने गर्थे । सायद पोखिन चाहन्थेँ । सायद मैले उसका लागि म भित्रको प्रेम र स्नेह सबै रित्ताएकी थिएँ । 

सायद रित्तिनु जरुरी पनि थियो । तर बिडम्बना आज पनि त्यसरीनै रित्तिएकी छु जसरी उसका लागि रित्तिएकी थिएँ । केही सामिप्यता बाहेक उनीहरुले मलाई एक झिनो र नगन्य मात्र महशुस गराएँ । त्यसैले म टुक्रिएर पनि फेरी उठ्न चाहन्छु । यसरी टुक्रिन चाहन्छु म फेरी उठ्दा त्यही पुरानो मानिस नबनु ।

“तिमी के लिन्छौ, उसले मेन्यूमा हेरेर भन्छ” 

“हटचकलेट मगाइ सकेकी छु, तिमी आफ्ना लागी मगाउ” उ सदाझै क्यापचिनो मगाउँछ

“केही भन्नु छ, किन बोलायौ” 

“उसले केही भन्नु छ भनेपछि म झन केही भन्न सक्दिन” सायद सोचेझै कसैको लगाडी ब्यक्त हुनु ग्राहो कुरा हो ।  म चाहन्छु म जे भन्न भेटेको हो त्यो भन्न तर भित्रभित्र मुटु यसरी धड्किन्छ म चाहेर पनि भन्न सक्दिन ।

“आज मेरो जन्मदिन हो । यही भन्नु छ ।”

“ओ सिट, म कसरी तिम्रो जन्मदिन बिर्सन सक्छु । तिमीलाई धेरैधेरै सुभकामना छ” उ भन्छ । “जन्म दिनको अवसरमा केही चाहन्छेउ मबाट ?” नाई, म केही चाहन्न । म तिमीलाई भेट्न चाहन्थेँ बस यती हो । उ हाँसेझै गर्छ । आजकल किनकिन लाग्छ हामीबिच अनौठो औपचारीकता मात्र बाकी छ  । उ सधैँ समय छैन भन्न थालेपछि म पनि उसँग खुलेर बोल्न सक्दिन । यतिकैमा नौ बज्छ । उ हतार छ भन्दै क्याफेबाट बाहिर निस्कन्छ ।

गह्रो मुटु लिएर म पनि क्याफेबाट बाहिर निस्कन्छु । म जे भनेर उबाट टाढा हुन चाहन्थेँ त्यही नभनीकन क्याफेबाट बाहिर निस्कँदैछु । किन किन उससँग भेटेपछि उसलाई जे भन्न चाहन्छु म त्यो भन्न सक्दिन । मैले इसानसँग पनि त्यहि गरेकी थिएँ । आज पनि उ कहिलेकाही मसँग बोल्न खोज्छ । तर म नबोल भन्न सक्दिन ।

म छोरा मान्छेहरुलाई आज पनि चिन्न सक्दिन । सायद मैले कहिल्यै बुझिन । म पाँचको हुँदा मेरी आमा मननपरेकाले मेरा पिता कोही अरुसँग बस्न थालेका थिए । म आज बत्तिसको भए, यतिका बर्षमा मैले मेरा पितासँग करिब दशपटक पनि बोलेको छैन । सानो हुँदा अरुले भन्थे यो पनि आमाजस्तै निस्की ठसक्क परेकी नराम्री । मलाई ति वाणीहरुले चसक्क घोच्थ्यो । तर भित्रभित्र सोच्थेँ जसले मलाई माया गर्नेछ उ मेरो पिताझै हुने छैन । उसलाई म संसारकै राम्री लाग्नेछ ।

मलाई सुरुसुरुमा इसान र द्रपित दुबैसँग आसा थियो उनीहरुले मलाई संसारकै सुन्दर ठान्नेछन् । तर समयसँगै जसरी स्कुलमा मलाई कसैले बेवास्था गर्थ्यो वा आफन्तको भिडमा म भएर पनि नभएझै महसुस गराउथ्यो । समयसँगै दुवैवाट मैले त्यस्तै अनुभूती पाएँ । कयौ पटक लाग्थ्यो मेरा कारणले मात्र सम्बन्ध चलिरहेछ । अब मलाई सम्बन्धहरुको घिसिपिटिमा हिडेझै गर्नु छैन ।...........

  यीनै कुराहरु सोच्दासोच्दै म घर फर्किएकी छु । मुटु गह्रौ भएको छ । सायद पोखिन चाहन्छु तर कसरी थाहा छैन । उसलाई मैले जे भन्न चाहन्थेँ त्यही नभनी फर्किएकी छु ।  तर मलाई भन्नु छ कसरी कुन रुपमा मलाई थाहा छैन .........................................................................................................................

Friday, September 22, 2023

अन्त्य

 अन्त्य

निर्जला अधिकारी

यो यात्राको अन्त्य होइन । न सुरुवात हो । वा यो  उसले भनेझै जीवनको अप्रत्याशितताको उपज पनि हुनसक्छ । थाहा छैन यो के हो ...... जे पनि हुनसक्छ ।

सम्बन्धलाई धागोले नाप्न खोज्ने हो भने यो केही होइन । ऊ अब सदाका लागी टाढा जाँदैछ । म पनि अलबिदा भन्दैछु शुभकामनाका साथ । यो उसको अन्तिम बिदाई  होइन तर उसको र मेरो सम्बन्धको बिदाई भने पक्कै हो । थाहा छैन त्यो पनि होइन की । म दुबिधामा छु, भावनाहरु उर्लीएका छन् तर शब्द छैनन् ।

अन्त्यमा म लेख्छु “धन्यबाद, मैले तिमीलाई भेट,े यो भर्चुअल संसारमा भौतिक संसारमा नभएपनि । म खुसी छु र हुनेछु” ...... मेरो अन्तिम डिएम उसको लागी यही थियो  । उसले लभ रियाक्ट गर्यो । र यो हाम्रो अन्तिम संवाद रहने कुरा जनायो ऊ भोलीपल्टबाट टुइटरको संसारबाट बिदा लिदैँ थियो ।  जुन उसको र मेरो सम्बन्धको अन्तिम यर्थाथ थियो । म उस्लाई यो यर्थाथलाई बदलौ भन्न पनि सक्दैनथेँ ।

मेरो लागी टुइटरको दुनियामा भेटेको र त्यहीबाट छुटेको ऊ पहिलो र अन्तिम ब्यक्ति होइन । र पनि बिशेष पक्कै हो । म उसलाई यो ढुङ्गा माटोको संसारमा भेटेपनि चिन्नेछैन । म खोज्दै हिटेपनि भेट्ने छैन ।  जीवनको यो अनौठो बिष्मयमा म आइपुगेकी छु । “उसलाई नसक्यिोस् भन्दाभन्दै सकिएको सपना ठानेर बिर्सने कोसिस गर्नेछु” म मनमनै भन्छु । मन त हो भित्रभित्र च्वास्स दुख्छ ।

टुइटरको संसार रमाइलो लाग्थ्यो किनकी त्यहाँ ऊ थियो । करिब पाँच वर्ष टुईटर चलाएर, म एक बर्ष अघि मात्र बिदा भएकी थिएँ । लाग्यो फेरी फर्कु,  मन न हो फर्किउँ फकिउँ भो फर्के । नयाँ आइडि खालेँ । मैले करिब एक बर्ष पहिले यसरीनै टुइटरमा भेटिएको ऊ मेरो लागि रहस्यको एउटा पोको थियो । मैले पहिलो आइडि उसकै फलो गरेँ । ऊ बास्तबमै को हो मलाई थाहा थिएन तर उसको टुइटरको नाम मलाई मनपथ्र्यो । 

नाम त म भन्दिन, तर उसको नाम बिशेष थियो । “नाममा के छ ? भन्छन् तर उसको टुइटरे नाममा केही थियो जसले मलाई कनेक्ट गथ्र्यो । पहिलो पटक मैले उसलाई भनेको थिएँ, “ मलाई तिम्रो नाम मनपर्छ ।  सेक्सपियरले जसरी मैले पनि नाममा के छ भनेर बसिरहन सकिँन ।” उसले फुर्काउँदै भनेको थियो, “ यो तिम्रो बडप्पन हो । खासमा म हाँवा हु ।” उसले किन आफैले आफूलाई हावा भन्यो मैले कहिल्यै सोधिन मलाई सधै लाग्यो उ अदृश्य बन्न चाहने भएर पो हो की ? मलाई लाग्थ्यो त्यसैले आफ्नो बास्तबीक परीचय बिनानै ऊ टुइटरमा छ ।

ऊ सँग बोल्नुनै पर्ने केही थिएन, न हामी कतै यात्रामा भेटिएका अपरिचित थिया,ैँ न बषौ पछि भेटिएका साथी, न कसैसँग बोलुबालु लाग्ने उमेरमा मान्छे । म तिसकी थिएँ उ बत्तिसको । हाम्रो उमेर, नौलो अपरिचितलाई देख्नेबित्तिकै बहकिने उमेर थिएन । 

उसको हेल्लो मा मेरा हाइ थपियो । यसरी बोल्ने बोलाउँने क्रम जारी रह्यो । उ को हो ? कस्तो छ मलाई थाहा थिएन । टुइटरमा उसको परिचय उसको विचारले मात्र निर्धारण गथ्र्यो । हाम्रा लागी एक अर्काको परिचय र चिनारी एकअर्काको विचार मात्र थिए । 

पहिलो गफमै उसले मलाई सोधेको थियो यदि तिमी अफ्ठेरो मान्दिनौ भने म तिमीलाई एउटा प्रश्न सोध्छु है? म तिम्रो प्रेम, विबाह, यौन र समग्र जीवन बारे धारणा बुझ्न चाहन्छु । उसले  मलाई नभन्न पनि पाउँने स्वतन्त्रता दिएको भएर मलाई उसका प्रश्नहरु त्यति अप्ठ्यारा लागेनन् । यौन बारेचैँ मैले भन्न चाहिन । त्यहि प्रश्न अरु कसैले अरुनै ढङ्गबाट सोधेको भए म  त्यति सहज हुन सक्दैनथेँ ।  सजिलै त्यो ब्यक्तिलाई ब्लक हान्न पनि सक्थेँ ।

उसँग बोल्न थालेको समय म भर्खरै एउटा एकोहोरो प्रेमबाट बाहिर निस्कन खोज्दैथिएँ ।  मलाई सजिलो थिएन फेरी अर्कोसँग सजिलै नजिक हुन । मैले उसलाई भनेकी थिएँ, “ बर्षौ आफ्नो ठानेर पनि आफ्ना नहुनेसँग न्यानोपन खोज्नु मेरो आफ्नै कमजोरी थियो । म  चाहन्न त्यही चिज फेरी दोहोर्याउँ ।   त्यहि अप्राप्तिको कुन्ठामा बाच्न म पुर्न तयार छैन । मलाई मौन अस्विकृतिसँग डर लाग्छ ।” उसले मलाई भनेको थियो अब तिमी त्यो सम्बन्धको चिसोपन बाट बाहिर निस्कन सक्नुपर्छ । संसारमा न्यानो दिनेहरुको पनि कमि छैन । मलाई कताकता लाग्यो सायद ऊ नै  त्यो ब्यक्ति पो हो की !

उसले र मैले एक महिना जीवन र जगतबारे गहिरा   े संवादहरु गर्यौ  जुन मैले यसअघि कोही अरु अपरिचित सँग गरेकी थिइन । मलाई थाहा थिएन जीवन जगतबारे ऊ मस्ाँग किन त्यस्ता गहिरा संवाद गथ्यो । मैले सोधिन पनि वा भनौ सोध्न पनि चाहिन । मलाई त उसँको बास्तबिक नाम पनि थाहा थिएन ।  बस् मलाई यति थाहा थियो ऊ किताबलाई प्रेम गर्छ जस्तो म गर्छु । अलिअलि आफूलाई पढाकुँ ढान्ने मेरो भ्रम उसैले तोडीदिएको थियो । 

कहिलेकाही ऊ मलाई कुनै उपन्यासको पात्र जस्तो लाग्थ्यो उसका प्रश्नहरु पनि त्यस्तै हुन्थेँ । मैले यसअघि ज–जसलाई प्रेम गरे ऊ ति भन्दा बिलकुल भिन्न थियो । ऊ त्यस्तो ब्यक्ति थियो जो सँग म प्रेम गर्न चाहन्थेँ । वा भनौ प्रेम गर्न चाहन्छु ।

भर्चुअल संवादहरु अल्लि लत लाग्ने किसिमका हुन्छन् । त्यस्तै भयो भनौ एक महिनामै म उसँग संवादको लतमा फसेँ । यसअघि प्रेममा मात्र फसेकी म यसपटक संवादको लतमा फसेँ । “ऊ भन्थ्यो जीवन र प्रेम दुवै अनिश्चयताका पर्याय हुन् ।” म भन्थेँ, “म फेरी अर्कोपटक एकोहोरो प्रेममा पर्न चाहन्न मलाई अनिश्चयता सँग डर लाग्छ” ऊ भन्यो “यो डराउँने बिषय होइन,  त्यसको लागी त जहिले पनि तयार हुनुपर्छ“ । म भन्थे, “म चाहेर पनि तयार हुन सक्दिन, मलाई तिमीलाई साथीमात्र सोच्छु प्रेम गर्न सक्दिन भन्नेसँग डर लाग्छ । म अब फेरी अर्को कोहीसँग प्रेम गरेर आफ्ना भावनाहरुलाई बली चढाउन सक्दिन । “

संवादहरु यी यस्तै हुन्थेँ । एक महिनापछि ऊ एकाएक हरायो । जसरी पानी परेपछि बादल हराउँछ । मैले कल्पना पनि गरेकी थिइन ऊ यसरी हराउला भनेर । उ अर्को क्षितिजको यात्री झै एकाएका मेरो डियमको इतिहासबाट हराउँदै थियो । मलाई लाग्यो अब मैले उसलाई यात्रामा भेटेको यात्री सम्झेर वा कहिलेकाही मात्र झुल्कने परको इन्द्रेणीभmै सम्झेर भुल्नुपर्छ । बिर्सनुबाहेक मैले उसलाई कही खोज्न सक्दिैनथेँ ।

एक महिनापछि ऊ टुइटरको दुनियामा त झुल्क्यो तर हेल्लो हाई पहिलेजस्तो गर्न छोड्यो । एक दिन “म मेरो काममा धेरै ब्यस्त भएकाले टुइटरमा कम आएको हुँ ।” उसले भन्यो । मैले किन आएनौ पनि भन्न सकिनँ । र स्माइलिका साथ भन्यो अब म भोलीबाट आउँनेछैन । मैले भने, “के अब गुडबाइ भन्ने समय आएको हो र ?  उसले हो भन्यो । मैले बिदाइका हातहरु हल्लाए । यो उसको मेरो डिजिटल सम्बन्धको अन्त्य थियो ।

थाहा छैन अब ऊ फेरी भेटिनेछ वा छैन । वा भेटिएपनि चिनिने छ वा छैन । यो अन्त्य हो वा सुरुवात ? अथवा यो केही होइन ? मैले बुझेकी छैन  वा मैले बुझेर पनि बुझने छैन । मलाई सधै लाग्थ्यो पर जान खोज्नेलाई जान दिनुपर्छ । मैले सधै परजानेहरुलाई बिदाइका हात हल्लाएँ । मलाई लाग्थ्यो कुनै दिन कोही आउँनेछ जीवनमा जो परजान्छु भनेर पनि फर्कनेछ । तर यो पटक ऊ फर्कनेँछ भन्ने आशा पनि रहेन मसँग । फर्किए पनि उसलाई मैले चिन्ने सम्भावनाहरु सारै कम छन् । 

सायद ऊ बादलमा कोरिएको चित्र पो हो की? जो सँग रमाउँन सकिन्छ तर भेट्न सकिँदैन । सायद ऊ त्यस्तै केही हो । मन चस्स घोच्छ । दुखेको मनलाई म  फेरी दुखाउँने मुडमा छैन । उसँगको सम्बन्धको यो अन्त्य हो । मैले यहि बुझ्नुपर्ने हुन्छ । जुन मैले चाहेकी थिइन त्यहि भयो । म फेरी अर्कोपटक अप्राप्तिको पिडा भोग्दैछु सायद उसले भनेझै यी सबका लागी  म अब तयार हुनुपर्छ ।.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 उसले पहिल्यै भनेको थियो म हावा हुँ । मलाई लागेको थियो ऊ हावाको चरम स्वरुप बतास हो । हुन त  निमेसभरमा जीवनमा छिर्ने र निमेसभरमै बाहिरिनेहरु हावाका झोक्काहरु नै हुन् । मलाई पनि लाग्थ्यो ऊ त्यस्तै केही हो ।  उसले गरेको अन्तिम डिजिटल गुडबाइ मलाई लागेको थियो हाम्रो डिजिटल यर्थाथको अन्तिम सत्य हो । 

तर त्यस्तो भएन । ऊ फेरी ट्विटरमा फक्र्याे र भन्यो , “तिमीले लेखेको कथा पढेपछि किनकिन मलाई फर्कूफर्कू लाग्यो । मेरो फर्काइमा तिमी खुसी त छ्याौ नि ? भनन् ?” त्यो मेरो कथाको अन्त्य थियो सायद मैले कल्पना गरेको उसको र मेरो सम्बन्धको पनि । तर उसले भनेझै जीवनको अप्रत्यासितता त्यहा पनि लागु भयो उ फेरी ट्विटरमा फक्र्याे ।

मैले भने, “ म खुसी छु  तिमीले सोचेभन्दा धेरै नै” त्यो दिन उसले हासेको दुइटा इमोजी मात्र पठायो । भोलीपल्ट बिहान ट्विटर खोल्दा हरियो बटन देखेँ । खोलेको उसको डियम रहेछ , डियम उसले लेखेको थियो “ तिमी बारे म के महशुस गर्छु मलाई थाहा छैन तर तिमीले कथामा जसरी हाम्रो सम्बन्ध ब्यक्त गर्यौ त्यो सुन्दर थियो । तिम्रो कथा पढेपछि मलाई लाग्यो म यर्थाथमा भन्दा कथामा रोचक लाग्दोरहेछु ।” उसको प्रतिउत्तरमा मैले भने, “तिमी बास्तबमै रोचक छौ, तिमीमा चाखलाग्दोपना नभएको भए तिम्रो बारे म कहिल्यै लेख्ने थिइन । झन् प्रकाशित त गर्नेनै थिइन । तिमी मेरो डायरीमा मात्र सिमित रहने थियौ ।” उसले “ ओ त्यसो पो ............चाखलाग्दो मान्छे म भनेर” प्रतिउत्तर दियो । यसरी रोकिएको हाम्रो सम्वाद फेरी दोहोरिन थाल्यो ।

“यो डिजिटल सम्वादको यूग हो । तिमी र म चाहेर पनि योबाट  टाढा हुन सक्दैनौ । तर जसरी मैले तिमीलाई कथामा प्रेमील र रोचक पात्र बनाएकी छु  यो मेरो आफ्नै स्वार्थ हो । तिमी आफूलाई कथाको पात्र जस्तै छु भन्ने नसोच । तिमी त्यो पात्र त हौ तर मेरो कल्पनाका,े यर्थाथमा तिमी त्यो भन्दा फरक पनि हुनसक्छौ । मैले बुझ्नै बाकी छ तिम्लाई” एक दिन हाम्रो सम्वादको क्रममा मैले च्वास्स भनिदिएँ । उसले त्यस बखत केही भनेन ठिकै हो मात्र भन्यो । मलाई थाहा छैन उसले त्यो दिन के सोच्यो । भोलीपल्ट सम्वादकै क्रममा उसले  एउटा महत्वपूर्ण कुरा भन्छु ल भन्यो । मैले हस् भने । उ त्यो दिन लगातार बोल्यो , “ जब मैले तिम्रो कथा पढेँ मलाई लागेको थियो तिम्ले मलाई साच्चै मनपराउँन थालेकी छौ । र मलाई लाग्यो लोभिएका मलाई हेर्न चाहने आँखाबाट म यति चाँडै ओजेल पर्नु हुँदैन । बास्तकमा म फेरी ट्विटर तिम्रै लागी फर्किएको थिएँ । सायद तिम्रो त्यो कथा नपढेको भए म फकर्ने पनि थिइन होला । तिम्रा अक्षरहले मलाई लोभ्यायो । वा तिम्रो म प्रतिको हेराइले । तर हिजो तिमीले जे भन्यौ त्यो सुनेपछि थाहा भयो कथा लेख्नु भनेको स्वार्थी हुनु रहेछ । तिमीले जे भन्यौ त्यसमा मैले तिम्रो लेखकीय स्वार्थ मात्र बुझेँ । कथालाई रोचक बनाउँन जसरी तिम्ले हाम्रो सम्बन्धको कृतिम प्रेमिलतालाई रोज्यौ यसले मलाई दुखि बनाएको छ ।”  उसले त्यो दिन गरेको सम्वादले मलाई दुखि मात्र होइन ऊ भन्दा झन् दुखि बनायो । मैले उसलाई म तिम्लाई मन पराउँदिन कहिल्यै भनेकी थिइन तर उसले यसरी बुझ्यो मानौ त्यो कथा झुटको पुलिन्दा थियो । मैले त्यो कथा झुटमाथि झुट थप्नको लागी लेखेकी थिइन ।  त्यो समयको अनुभूति थियो तर अनुभूति जस्तै यर्थाथ पनि पे्रमिल थियो आज पनि  म भन्न सक्दिन ।

यदाकदा लेखेर गर्ने सम्वादहरु अपूर्ण बन्न पुग्छन् । सायद शब्दहरुले बिरलै अनुभूतिलाई ब्यक्त गर्न सक्छन् । मैले चाहेर पनि त्यसपछि  उसलाई मन पराउँछु भन्न सकिन । उसलाई लाग्यो मेरो जीवनमा उ पात्र बन्यो र पात्रमै अन्त्य भयो । मलाई लाग्यो म कथाकार भए र एक सुन्दर सम्बन्धको अन्त्य कथामै गरेँ ।

मैले कथामा गरेको सम्बन्धको अन्त्य सुन्दर बन्यो तर उहि चिज जीवनमा एक अपूर्ण र कुरुप यर्थाथ बन्न गयो । त्यसपछि उ पहिलेझै मसँग कहिल्यै बोलेन । उसका र्यान्डम प्रश्नहरु जसले मलाई उ प्रति कायल बनाएको थियो त्यो मैले चाहेर पनि फेरी महशुस गर्न पाइन । त्यस दिनपछि उसले मलाई पहिलेझै के छ हजुर कहिल्यै भनेन र म उसको प्रिय मान्छेबाट लेखक महोदयमा रुपान्तरित भएँ ।

मलाई जहिले लाग्थ्यो जीवन कथाहरुको सुन्दर संयोजन हो । बिना कथा हामी सबै अपुरा छौ । तर मैले जीवनलाई हेरेको दृष्टिकोण केवल एक स्वप्न चित्र बन्न गयो । यर्थाथमा जीवन कथाभन्दा गयौ गुना कुरुप र कठिन रहेछ । जसरी उसको चित्रण पात्र हुँदा सुन्दर लाग्छ यर्थाथमा त्यो भन्दा कयौ गुना अमिल्दो लाग्दो रहेछ । आजकल म उसको र्यान्डमनेसमा आफूलाई समेट्न खोज्छु तर लेखक चाहेर पनि र्यान्डम बन्न सक्दोरहेनछ । अरुझै म पनि कथाको मिथिकल संरचनामा बाधिएकी रहेछु जीवनकोझै ।

यर्थाथमा कथा कहिल्यै जीवन बन्न सक्दो रहेनछ । र जीवन कहिल्यै पूर्ण कथा बन्न सक्दो रहेनछ । हामी अकथाभित्र कथा मात्र खोज्दा रहेछौ । र कथालाई सुहाउँने बनाउँन बास्तबिकतालाई बदल्दा रहेछौ वा भनौ एकल यर्थाथलाई पूर्ण सत्य बनाउँन प्रयास गर्दा रहेछौ । मैले त्यही गरेँ मैले कल्पना गर्ने प्रेमिलतालाई उसको र मेरो सम्बन्धको प्रेमिलतामा बदल्न खोजेँ र नराम्ररी पछारिएँ । आज म कथाकार भएँ तर किनकिन सम्बन्धको बागडोरमा बाहिरनै रहन पुगेँ । सायद यो कथाकारहरुको समस्या हो । हामी जीवनलाई दोहोरीरहने बिम्बझै कथा भनिदिन्छौ तर जीवन कथा हुँदै होइन । जसले बनाउँन खोज्छ उ जीवनका पात्रहरु माथी खेलवाड मात्र गर्छ ।

यर्थाथमा मैले कथा मेरो आफ्नो लागि लेखेकी थिएँ उसले बुझ्यो त्यो उसको लागि थियो । कथा लेख्नु आफैँमा एक इतिहासलाई आफ्नै नजरले केरमेट गर्नु हो । र केरमेट माथि प्रश्न गर्नु जायज पनि थियो उसले त्यहि गर्यो । उ कथाकार थिएन उ जीवनको नायक थियो त्यसैले यर्थाथताको खोजी गर्यो । म कथाकार भए र यर्थाथलाई मोड्न खाजेँ । के यो सामान्य हो वा मानिसको रुपमा मेरो कमजोरी हो म अझै बुझ्दै छु । तर एउटा त्यस्तो ब्यक्ति जसलाई चाहेर पनि गुमाए त्यसले मानिसको रुपमा मलाई सधै पिडा दिनेछ ।

बिस्तारै बिनाकारण उसको र मेरो सम्वाद पातलिँदै थियो । म चाहन्थे मेरो कथाले लेखेको इतिहास पुनरावृत्ति नहोस् । तर त्यहि दोहोरीएको छ जुन म नदोहोरीयोस् भन्ने चाहन्थे । करिब एक महिना भयो उससँग म बोलेकी छैन । उसले बोलाएको पनि छैन । उसको र मेरो सम्बन्ध वा भनौ डिजिटल सम्बन्ध अब पात्र र लेखकको रुपमा टुङ्गिएको छ । र जीवन आफैमा एक कथा बनेको छ एक अपूर्ण कथा । उ पात्र भएर खुसी छैन । म जीवनलाई केरमेट गरेर कथा बनाएकोमा पनि खुसी छैन । 

उ कता गयो के गर्दै छ न पहिले थाहा थियो न अहिले थाहा छ । उसको र मेरो विच जहिले पनि अर्ध सत्यहरु साक्षि थिएँ आज पनि त्यहि छ । उसलाई तिमी कथामाझै त्यति प्रेमिल चाखलाग्दो नभएर पनि प्रेमिल छौ किनकी मैले कथाको तिमी भन्दा पनि बास्तबिक तिमीलाई मनपराउँछु भन्न कहिल्यै सकिँन । कथाकारको रुपमा मलाई यी बाक्यहरु अपूर्ण लागे । तर मानिसको रुपमा मैले उसलाई हेर्ने नजर यहि हो । तर उ आफ्नो यात्राको लागि म बाट बिनाकारण टाढा भएको भए पनि म खुसि हुन्थे तर उ मेरो कथाको कारण म बाट टाढा भएको छ जसले मलाई सधै पोल्नेछ । कृपया यो कथा कहि कतैबाट पढ्दैछौ भने “तिमी खुसी त छौ नि भन्दै फेरी आइदिनु” म तिमीले सोचेभन्दा बढी खुसी हुनेछु ।

.. धुमिलता

बाहिर कतै घर बन्दैछ । अब शहरमा बन्नको लागि घर मात्र त छ । घर भित्र सायद घर बाकी छ वा छैन कसैलाई थाहा छैन । मानिस मानिस जस्ता छैनन् । फूलहर...