Monday, August 21, 2023

अर्धकल्प

 

निर्जला अधिकारी

अदालतबाट कसरी घर आइपुगेँ थाहा छैन । अन्तिमपटक उसलाई बाई भन्न सजिलो थिएन । अनौठो उल्लास बोकेर उ मेरो जीवनमा आएको थियो । उसको आगमनले अनौठो उल्लास र उत्साह दिएको थियो । अहिले अनौठो सान्नाटा र पिडा छ मसँग । थाहा छैन म कहिले पिडामूक्त हुनेछु । कहिले आफैँले आफैँलाई प्रेम गर्न थाल्नेछु । 

  थाहा छैन यो जीवनको कुन मोड हो । यो कल्पना होइन , यो पूर्ण कल्पना पनि होइन । यो जीवनमा नजोडिएका बिन्दु झै पो हो  की । बिन्दुले उपस्थितिको पूर्णतालाई जनाउँदैन । कहिलेकाही लाग्छ म उपस्थितिको त्यही अबस्थामा छु जसलाई अनुपस्थित भन्दा  हुन्छ । उ थियो जीवनमा  तर उसको उपस्थितिलाई उपस्थिति मात्र मान्दिदा हुन्छ ।  आज बाट उ थियो भनेर भन्दा हुन्छ । उ गएकोमा मलाई कुनै गुनासो पनि छैन । कहिलेकाही लाग्छ चिच्याएर भनिदिउँ तिमीहरु सबै उस्तै हौ । म मेरो आफ्नो लागि काफी छु .........................

उसँग करिब एक बर्ष बिरानो देशमा बिताएँ । लागेको थियो कसैले छाडे पनि उसले मलाई सम्हाल्नेछ । टुटेकालाई प्रिय ठान्नेहरु मलाई अझ प्रिय लाग्छ । म टुटेकी थिएँ । मलाई लाग्यो उसको उपस्थितिले सब सामान्यझै बन्नेछ । बिडम्बना म फेरी पहिलेको टुटेकी छु ।

म किन टुटेँ कारण छ । बिनाकारण कोही टुट्छ र ? उसको नाम अंगत थियो । उ मेरो कान्छी काकीको साथिको भाई  । किनकिन काकीलाई लाग्यो उसको र मेरो जोडी जम्छ ।  काकीले आमालाई भन्नुभयो, आमाले बालाई । कालन्तरमा कुरो मसम्म पुग्यो । आमाले भन्नुभयो , “आफन्तनै हुन् सबै कुरो मिल्यो भने बिहेका लागि नाई नभनेस्, पढ्ने, जागिर खाने कुरा बिस्तारै गर्दा पनि हुन्छ” । त्यतिखेर म भर्खर एक्काइस बर्षको थिएँ । अरुको बिहे देख्दा रमाइलै पनि लाग्थ्यो  । आमालाई देखाउँन नसके पनि भित्रभित्र खुसी थिएँ । उ काकीको घरमा आयो, म पनि काकीको घरमा गएँ । एक छिन गफ गरेँझै गर्यो जब फक्र्यो बिहेको लागी हुन्छ भन्ने खबर आयो । घरमा खुसीयाली छायो । म भित्र अनौठो उल्लास र खुसी दुबै । मलाई लागेको थियो उ फर्केपछि मलाई फेसबुकमा रिक्वोस्ट पढाउनेछ, अरुको देखेझै म पनि उसँग बिहेअघि मजाले बोल्नेछु । तर त्यस्तो केही भएन । उसले न रिक्वोस्ट पठायो, न फोन गर्यो । रिक्वोस्ट मैले आफैले पठाए तर बोल्न सकिन ।

घरकाले जिस्क्याउँथे, बोल घुम भन्थेँ म पनि बोल्दैछु झै गर्थे । करिब एक हप्तापछि बिहे छिन्ने दिन फिक्स भयो । एक महिनापछि बिहे गर्ने टुङ्गो पनि लाग्यो । इन्गेजमेन्टको दिन पनि उसको र मेरो गफ हुदै  भएन । त्यसदिन पछि मलाई लाग्यो सम्बन्धहरु देखेझै नहुँदा रहेछन् । जीवनमा एकखाले सान्नाटा छाएको थियो । तर म कसैलाई भन्न सक्दैनथे । दाईलाई भनु कसरी भनु, आमालाई भनु कसरी भनु । मैले साथीहरुलाई पनि भन्न सकिन । 

बिस्तारै दिनहरु बित्दै थिएँ । बाआमाको लागि बिहेको लागि जोड्नुपर्ने र मिलाउनुपर्ने अनेक काम थिएँ । म कलेज जान्थेँ आउथेँ जीवन पहिलेझै थियो । तर पहिलेझै म खुसी थिइँन । एक दिन कलेजबाट फर्कदै गर्दा बाआमाको न्याउरो अनुहार देखे तर सोध्न सकिन । मलाई लाग्यो छोरीको बिहेको चिन्ताले होला । खाना खाएँ । कपडा धोएँ । तर बेलुकासम्म पनि उहाँहरुको अनुहार उस्तै थियो । दाई आयो खोई किन दाई पनि निराश देखिन्थ्यो । बेलुका दाईले मलाई बोलायो । दाईसँग मेरो खासै गफ हुँदैनथ्यो ।

म भित्र पसेँ उसले ठोका लगायोँ । “कल्प, तँलाई एउटा कुरा भन्नु थियो” उसले भन्यो । भन्नुन मैले भनेँ तर किनकिन मेरो मुटु बेस्सरी धड्किएको थियो । दाईले कामेको श्वरमा भन्यो , “त्यसले अर्कै केटी भगाएछ, बिहे नहुने भयो” । दाईले यति भनेपछि केही भन्न सकेन । 

  म कोठामा फर्के ......सबै देखेर रिस उठ्यो । त्यस रात किनकिन आमा पनि मसँगै सुत्न आउँनुभयो । तर आमाले मसँग केही भन्नुभएन । मलाई लागेको थियो त्यो सामान्य कुरा हो केही दिन पछि सबैले बिर्सनेछन् । तर त्यस्तो भएन जति समय बित्दै गयो मान्छेहरुले अझ सम्झाउँदै गएँ । 

धेरैले मेरो लागि प्रयोग गर्ने “बिचरा” शब्द देखेर मलाई असाध्दै रिस उठ्थ्यो । साँच्चैभन्दा आज पनि उठ्छ । घरमा बिहेको कुरा चलेपनि त्यहि कारणले धेरैले मलाई रिजेक्ट गर्थे । कहिलेकाही मलाई लाग्थ्यो ममा केही कमी पो छ कि । एक दिन आकाशको कुरा आयो । सबैले भने उमेरमा केही ठूलो भएपनि बिदेशमा बसेको केटो हो यसको जीन्दगी राम्रो हुन्छ । तर अघिल्लोपटक झै त्यो पटक बाआमा भने खुसी हुनुहुन्नथ्यो न म नै थिएँ । उ सबैका लागि राम्रो बन्यो । पहिलेझै त्यसपटक पनि मैले नाई भन्न सकिन । केही मिनेट बोलेपछि सबै फिक्स भयो । अरुले झै उसले मेरो टुटेको इनगेजमेन्टबारे सोधेन । मलाई लाग्यो उसले म भित्रका तमाम तित्ततालाई पखाल्नेछ । चाडैनै बिहेको कुरा टुङ्गियो । यदाकदा हुने फोन कलमा उ मलाई राम्रो मानिसझै लाग्थ्यो । सायद मान्छेलाई आफ्नोझै लागेपछि सब राम्रो नै लाग्छ । एक हप्ताभित्र बिहेपनि भयो । मलाई लाग्यो म पूर्ण भए । 

केही दिनमा उ क्यानडा फक्र्यो । उ सँगको बिछोड सजिलो थिएन । उसले मलाई चाडैनै बोलाउँने कुरा गर्यो । उ फर्केपछि मलाई लाग्यो यी भूगोलका दुरीहरु मात्र हुन् । प्रेमलाई दुरीहरुले केही प्रभाव पार्दैन । उ दिनको एकपटक भिडियो कलमा बोल्थ्यो । त्यो मेरो लागि सबैभन्दा सुन्दर समय थियो । तर बिस्तारै फोन कलहरु पातलिन थाल्यो । उसले मलाई उता लाने कुरा पनि कम गर्न थाल्यो । मलाई एदाकदा लाग्थ्यो सायद यही जिन्दगी हो । तर म त्यसैलाई यर्थाथ मानेर स्विकार्न तयार थिइन ।

यतिकैमा दुई बर्षहरु बिते न उ फक्यो न म गएँ । सम्बन्ध सम्बन्ध जस्तो मात्र रह्यो । समाजलाई साक्षी राखेर लोग्ने स्वास्नी बनेका हामी समाजका लागि मात्र लोग्ने स्वास्नी बन्यौ । करिब दुई बर्षपछि हजुरआमाको तेह्र दिनको कामलाई उ नेपाल फर्कयो तर न पहिलेझै मसँग बोल्यो न माया ममता नै देखायो । मलाई कहिलेकाही लाग्थ्यो म मक्किएको घर भैसकेकी छु कुन दिन ठल्छु थाहा छैन । तर त्यो पटक फर्किएको खोला झै उसले मलाई क्यानडा बोलाउँने कुरा गर्यो । उ हप्ता दिन पनि नबसी फक्र्यो ।  एक महिनापछि म उता जाने सबै बन्दोबस्त मिल्यो । बाआमा, सासुससुरा सबै खुसी हुनुभयो । 

    म क्यानडा पुगेँ, बषौसम्म उसँग सँगै बस्ने सपना पुरा भएको थियो । तर खै किन म उसको आँखामा मेरा लागि केही भेट्दैनथेँ । उ काममा जान्थ्यो कहिले फर्कन्थ्यो कहिले फर्कदैनथ्यो । हामी समाजका लागि लोग्ने स्वास्नी थियौ तर लोग्ने स्वास्नी जस्तो नभएको बर्षौ भै सकेको थियो । म भित्र अनेको आवेगहरु थिएँ जुन बर्षौ देखी अतृप्त थिएँ । कहिलेकाही लाग्थ्यो सबैतिर ठिकै देखिनेहरुको जीवनमा पनि आँधि र हुरी चलिरहेको हुन्छ । क्यानडा गएको करिब ६ महिना पछि एक दिन अचानक किचन टेबलमा उसले मेरा लागि लेखेको सानो नोट भेटेँ ......

प्रिय अर्धकल्प

थाहा छैन कहाँ बाट सुरु गरौ । भन्नको लागि धेरै कुरा छ तिमीलाई तर तिमीछेउ आएर म भन्न सक्दिन ।  मलाई तिम्रा आँखाहरु देखेर डर लाग्छ । तिमीसँग बिहे गर्नु एक जोक झै लाग्छ । थाहा छ .... तिमीले एक श्रीमतीले गर्नुपर्ने सबै धर्महरु निभाएकी छौ । सबैभन्दा धेरै मलाई त्यसैले पोल्छ । तिमीलाई मैले मननपराइकन बिहे गरेको पनि होइन । तर जब म यता फर्के ..... दुरीले मात्र तृप्त हुन सकिन । सायद म स्वार्थी भएँ । नगर्नुपर्ने धेरै चिज गरेँ । सायद त्यसैलाई प्रेम ठानेर अरु कसैको प्रेममा परेँ । यो शरीर पापी हुँदो रहेछ कल्प, तिम्रो मायाले मात्र मलाई बाध्न सकेन । यहाँ तिमीजस्तै मेरो अर्को पनि कोही छ, म उसलाई पनि त्याग्न सक्दिन तिमीलाई तर परको कुरा । तर यदायदा लाग्छ तिमीले कोही अरु भेटेको भए हुने । मलाई तिम्रो इमान्दारिताले अझ धेरै पोल्छ । थाहा छैन यो सुनेपछि तिमीले के कदम चाल्नेछेउ । मलाई आशा छ तिमीले आफ्नो खुसी रोज्नेछेउ । यो भन्दा अरु केही म लेखीरहन सक्दिन ।

तिम्रो खुसी चाहने

उही म

त्यो पढेपछि चुकिसकेकी म एकाएक फेरी नराम्ररी टुक्रिए । भनु कसलाई भनु भनु त्यो बिरानो मुलुक अझ बिरानो लाग्न थाल्यो । उ त्यो रात घर फर्केन । भोलिपल्ट फक्र्यो तर मलाई केही भन्न सकेन । मलाई किन किन लाग्यो अब उ मेरो लोग्ने होइन । मैले उसका अगाडी चाहेर पनि आँसु झारीन किनकिन लाग्यो त्यो आँशुलाई पनि गरेको अपमान हो । मैले उसलाई केही नभनी भने मलाई नेपाल फर्कने टिकट काटिदेउ । उसले भन्यो, “ केही समय बस तर आफ्नो खुसी रोज । म तिमी खुसी भएको देख्न चाहन्छु ।” उसले त्यो भनेपछि मैले आफ्ना आशुहरु रोक्न सकिन । छ महिनापछि सबै मिलाएर नेपाल फर्के । 

करिब एक बर्षपछि उसको र मेरो सम्बान्ध टुङ्ग्याएर आएकी छु । जताततै सुनसान निशब्दता मात्र भेट्दैछु । यो निशब्दताको सायद यी शब्दहरुले पुरै बोल्दैन । सायद यो सान्नाटा म भित्र सधै रहनेछ । वा समयसँगै  बिर्सनेछु । मलाई किनकिन बिर्सने मन छ ।

Tuesday, July 4, 2023

अक्षरहरु


ममि भन्नुहुन्थ्थो अक्षर भनेका नदी हुन् यीनले तिमीलाई पर लग्नेछन् । लाग्थ्यो अक्षरले कसरी मलाई पर लग्नेछन् । तर नदी मैले बुझेको यर्थाथ थियो । मस्र्याङ्दी किनारामा हुर्केकाले नदीको यर्थाथ म बुझ्छु भन्ने लाग्थ्यो । आज पनि लाग्छ नदी र हिमाल मैले बुझेको यर्थाथका पहिला बिम्बहरु हुन् ।

  अक्षरहरु मेरा लागि बिम्बहरु हुन् । सायद आमाले कोरीदिएका पहिला बिम्बहरु । म अक्षरलाई अक्षरमात्र ठान्न सक्दिन । यदाकदा लाग्छ सायद अक्षरको यात्रा गर्न पाउँनु  आमाले गर्न नसकेको यात्रा मैले गर्नु हो ।

जीवनका हलचलहरु सजिला कहिल्यै भएनन् । देख्दा बिना हलचल किनारामा बाचेझै लाग्नेहरुको जीवनमा पनि  बतासझै अनेकौ झोक्काहरु ठोक्किदा रहेछन् । सायद ठोक्निु जरुरी थियो । ति कठोरदिनहरुमा मायाले अंगाल्नाको लागि अक्षरहरु थिएँ ।

आज पनि मैले गर्ने दिनको सुरुवात र अन्त्य अक्षरबाटै हुन्छ । यदाकदा लाग्छ यी देख्दा आफैँझै देखिने यी झिनामसिना रेखाहरुले संसारको सबैभन्दा निर्ममलाई पनि शक्तिशाली बनाइदिन्छ । शक्तिको सबैभन्दा सुन्दर स्वरुप केही हो भने त्यो अक्षर नै हो । 

कहिलेकाह िलाग्छ देख्दा यात्राझै नदेखिएँ पनि ... म भित्रको यायावरले लामो यात्रा गरिसकेको छ । लाग्छ किनारामा छु तर नदीझै बग्दै छु । यी सुनसान रातहरुमा..... मानिसै मानिसको कोलाहलमा..... वा कोलाहलबाट पर निस्केपछि कुनै निस्सार सडकपेटिहरुमा म भित्रका अक्षरहरु अनायासै यात्रा गर्छन् ।

कहिलेकाही लाग्छ म अक्षरको क्यानभाषमा आफ्नै रंगहरु पोत्दैछु । अक्षरहरु निराकार बनेर जीवनमा छिरेका हुन् आकार दिने म आफै हुँ । यदाकदा लाग्छ म अक्षरहरुमा हाँसीदिन्छु र बिनाकारण रोइदिन्छु । 

  के जीवनलाई पनि अक्षरझै निकारकारबाट आकारमा बदल्न  सकिन्छ । वा बिनाआवाजको कुनै ध्वनीझै हुनु र नहुनुको कुनै मझधारमा रुमलिन पुग्छ । 

Tuesday, June 27, 2023

शहर : एक अनुभूती

 निर्जला अधिकारी

दिन शान्त छ । मनमा शान्ति भएको बेला बादलले भरीएको दिन पनि मनपर्छ । घण्टाघर तल छु ।  घण्टाघर आफ्नै लयमा घुमिरहेको छ । सायद समय यसरी नै घुम्छ । बिस्तारै थाहा नपाएझै गरी ।  सायद यो जीवनको गति हो । सायद मानिस पनि आफ्नै लयमा घुम्न चाहन्छ ।  हत्तारीँदै हिडेर कही पुग्नु छैन ।  हामी सबैको गन्तब्य एकै हो । थाहा छैन हत्तारीँदै हिड्नेहरु कहाँ पुग्छन् । सायद लामा पाइला चाल्नेहरुको यात्रा छोटो हुन्छ । यात्रा अयात्राको हामी घुमिरहेका छौ , सायद यही नै जीवन हो ।

चियापसलमा छु । भर्खरै एक मधुर मुस्कानले छोडेर गएको छ । मुस्कान एक सामुहिक भाव हो । दुख पिडालाई हामी सामूहिक बनाउँन सक्दैनौ । सायद मुस्कान नै त्यस्तो अनुभूती हो जसले सामूहिकता रोज्छ । मुस्काउँदै हिड्नेहरुले अनौठो अनुभूती दिएर जान्छन् । उसले त्यही  दिएर गएको छ ।

शहर आफ्नै गतिमा छ । चाहेर पनि हामी शहरको गतिलाई रोक्न सक्दैनौ । चियापसलबाट शहरको एक दृश्य कैद गर्दैछु । शहरले आफ्नै सौन्दर्य बोकेको हुन्छ । सबै आफ्नै लयमा पाइला चाल्दैछन् । किन कहाँ कसैलाई थाहा छैन ।

यो पाइलाहरुको कोलाहलमा आफ्नो पाइला खोज्दैछु । सायद म पनि आफ्नै दौडमा छु अरुजस्तै । तर थाहा छैन मलाई कहाँ पुग्नुछ, के पाउँनु छ । के मेरा पाइलाहरु प्राप्तिको दौडमा छन् ? तर थाहा छैन मेरो गन्तब्य के हो । आफैलाई खोज्दाखोज्दै म कहाँ पुग्नेछु ।

  के सब यी दौडिरहेका मानिसहरु आफैलाई खोज्दैछन् । वा शहरको धुनमा त्यसै नाच्दैछन् । मलाई अरुको लयमा नाच्नेहरु अनौठा लाग्छन् । थाहा छैन नाच्दानाच्दै उनीहरु कहाँ पुग्नेछन् , के पाउँनेछन्  । सायद यो शहरको बिशेषता हो । यसले आफ्नै धुनमा नचाउँछ ।  तर सबैसँग आफ्नै परिकल्पनाको शहर हुन्छ ।

हामीले बुझेको शहरको कल्पना एकात्मक हो ।  यो एकात्मकताको बिम्बमा अडिएको छ । मैले शहरमा रहनुको अनुभूतीलाई सामूहिकतामा ब्याख्या गर्न सक्दिन ।

गाडी गुडेका छन् । मानिसहरु हतारमा छन् । चिया पसलबाट चियाका बाफहरु उड्दैछन् । यो शहरको बिहानी हो । सायद शहर यसरीनै बिउँझन्छ । स–साना नानीहरु स्कुलका लागि निस्कदैछन् । नानीहरुले शिरमा लगाएको रिबनका फूलहरुले थप सौन्दर्य थपेको छ । यी अनुभूतीका तंरगहरुलाई म कैद गर्न चाहन्छु । म चाहन्छु मसँग यस्ता अनुभूतीहरु रैरहुन् । सायद हामी सबै यी यस्तै अनुभूतीका भोका छौ । बिष्मृतिहरु छोटा हुन्छन् सायद हामी सबै स्मृतिमा बाच्न चाहन्छौ ।

Thursday, June 22, 2023

पतझर

 

मुड ठिक छैन । कसलाई भनुँ । सायद आफैँलाई ।  भन्नलाई पनि त कोही छैन । पिरियड हुन एक हप्ता बाकी छ । के यो पियमयस हो । अरुले परै जाओस् मुडले पनि मलाई साथ दिन छोडेको छ । इन्स्टा खोल्छु लेख्छु, “ भिडभन्दा पर एकान्तमा” साथमा फोटो याट्याच गर्छु भूइमा झरेका पातको । कहिलेकाही लाग्छ म आफैँ पतझर हुँ । सायद म कसैको प्रभावमा पनि बहकिन सक्छु । या त्यो मानिस हुँ जसको अस्तित्वलाई नगन्य ठान्दा हुन्छ ।

हातमा ह्यान क्यानको “भेजिटेरिएन” छ । उपन्यासकी पात्र एकाएक साकाहारी भएपछि उसको लोग्ने एकाएक चिन्तित भएको छ । हुन त उ चिन्तित हुनुपर्ने कुनै कारण देख्दिन । मलाई लाग्दैन उसले कहिल्यै आफ्नी स्वास्नीलाई प्रेम गर्यो । उपन्यासले झन् मलाई रिसाहा बनाएको छ । लाग्दैछ किन छोरामान्छेहरु यति धेरै अप्रेमिल हुन्छन् । किन छोराीमान्छेको मिलेको शरीरलेमात्र उनीहरुलाई पगाल्छ । किन उसले बिनाप्रेम केही सिमित फाइदा हेरेर उसलाई बिहे गर्यो ? के उपन्यासकी नायिका प्रेमको हकदार थिइँन । के प्रेमको हकदार बन्न पनि तपाई अरुले सोचेझै भैदिनुपर्छ । मलाई किन किन लाग्दैछ म पनि त्यही नायिकाझै हुँ ।  

आफैँ देखेर रिस उठ्दैछ । भएभरका पुराना कथाहरुले फेरी पिरोल्दैछ । कहिलेकाही लाग्छ यी सबै बिर्सिदिउँ । तर बिर्सिन्छु भन्दैमा बिर्सने हो र !  उसले मलाई प्रेम नगरेकोमा पछुतो छैन  ।  तर उसले मेरो बिनम्रतालाई नबुझेकोमा छ ।  मलाई आफू हुनुपर्नेभन्दा बढी अपोलोजेटिक भएकोमा पनि छ । उसले तँलाई कहिल्यै प्रेम गर्न सक्दिन भनेको दिन पनि मैले किन उसलाई सरी भने भनेर पछुतो छ । के मैले उसलाई प्रेम गर्नु पाप थियो, सँगै यात्रा गर्न चाहनु पाप थियो ? थिएन, भने मैले किन माफी मागेँ ? के माफी मेरा लागि मात्र बनेको हो ? मलाई कहिलेकाही यी सबै कुराहरुले पोल्छ जस्तोकि आज । लाग्दैछ म किन बिनम्र हुन्छु ? के म अरुझै भैदिँदा हुँदैन ?

कथाको पाण्डुलिपि डेक्समा बसेको दुई बर्ष भैसकेको छ । तर प्रकाशकलाई पठाउँन सकेको छैन ।  यदाकदा त्यो कथाको पाण्डुलिपिले कतै उसलाई दुखी त बनाउँदैन भनेर सोच्छु पठाउँन सक्दिन  । तर म किन सधै उसको खुसीको बारेमा सोचुँ जसले मेरो खुसीको बारेमा कहिल्यै सोचेन भने । म पनि त उसले अस्विकार गरेपछिका कयौ रातहरु रोएर बिताएकी थिएँ । के उसले कहिल्यै ठिक छस् भनेर सोध्यो । के उसले मैले भनेका कुराहरुले तँ दुखी त छैनस् भनेर सोध्यो ? तर म किन उ बारे सोचिबसौ । हो मेरा कथाहरुमा उ पनि छ । तर मैले  तैँ मेरो पात्र होस् भनेर भनेको पनि त छैन ।  तर म उ झै बन्न सक्दिन त्यसैले दुखी छु ।

कहिलेकाही आफ्नै उदारताले दुखी बनाउँदो रहेछ । यूट्यूबमा केही भिडियोहरु हेर्छु सबैको एउटै सुझाब छ “गिब रेस्पेक्ट टु योर डिक्निटि” । के म आफ्नो आत्मासम्मान जोगाउँनको लागि अरु कोही झै बन्नुपर्ने हो । यदाकदा लाग्छ सबैझै नहुनुको ऋण तिर्दैछु । आमा चाहानुहुन्थ्यो छोरी आफूझै सरकारी जागिरे बनोस् । केटाकेटी बेलामा आफैँलाई पनि नलागेको होइन । तर जबदेखी अक्षरको प्रेममा परेँ मलाई कामका लागि गरिकएका कामहरु सब बेर्थ लाग्न थालेँ। सबैको नजरमा लहडी बनेँ । सोलोटार्भल भन्दै बनारस सम्म पुगेँ  तर बाआमाले खोजेझै परिपक्क बनिँन । आज पनि मेरा किताब ठेलीहरुले परिवारलाई सुखी भन्दा दुखी बनाउँछ ।

कहिलेकाही  लाग्छ छोरी हुनुको अनौठा मूल्यहरु चुकाउँदैछु । त्यो भन्दा बढी आफूजस्तै हुनुको मूल्य चुकाउँदैछु । यदाकदा लाग्छ बेप्रवाह कुनै बिरानो मुलुकमा छिरिदिउँ । तर डेक्सटपमा रुमलिएका पाण्डुलिपिहरुले रोक्छन् । जति नै बिरक्तिएपनि म कथाका पाण्डुलिपिहरुलाई बेप्रबाह मिल्काउँन सक्दिन ।  इन्स्टाको भर्खरको पोस्ट हेरेर कोही नयाँ मानिसको म्यासेज आएको छ । तर किनकिन म रिप्लाई गर्ने मूडमा छैन । दुईचार दिन अचम्मै गरेझै गर्नेहरु केही समयपछि परपर भागेको दुष्टान्तहरु छन् । आजकल लाग्छ नजिकिनु ब्यर्थ हो । म यूफोरियाले पुलकित हुन चाहन्न । किनकिन एक्लोपनले मलाई धेरै दिएको छ । म खुसी भएको समयमा लेख्न सक्दिन । बिना पिडा लेख्न गाह्रो छ । 

केही दिनका लागि पर कहि जान चाहन्छु एक्लै । एक्लोपनले अनौठो साहस दिन्छ । यस्तो लाग्छ  आफ्नै पदचापहरुले आफैलाई बोलाउँदैछन् । मलाई यदाकदा लाग्छ मेरा कथाहरुले यिनै यात्राहरु हुन् । शब्दले गरेका यात्राहरु । शब्दमा यात्रा गर्न सजिलो छ पनि छैन पनि । कहिलेकाही पात्रहरुले आफ्नै यात्रा रोज्छन् जस्तो कि आज । म चाहन्नथेँ उ आफ्नो मरिसकेको अप्रेमिल लोग्नेलाई सम्झेर नरोओस् तर उ रुन्छे । म शब्दहरुलाई रोक्न सक्दिन । म पनि उसँगै  रोइदिन्छु । सायद ह्यान क्यानबाट पनि  त्यही भयो । उसले अप्रेमील लोग्नेलाई प्रेम गर्नबाट रोक्न सकिन । सायँद यो हामी महिलाहरुको समस्या हो हामी कठोरतामा पनि कोमलता खोज्छौ । म बाट कयौ पटक त्यस्ता गल्तिहरु भएका छन् ।

कथाको पाण्डुलिपिलाई बोकेर हिड्नु गह्रौ छाती बोकेर हिड्नु हो । अप्रकाशित कथाहरुले कहिलेकाही रुवाउँछन् । यदाकदा मलाई  लाग्छ मैले कथाहरुमा  मझै लाग्ने अनेकौलाई बोकेर हिडेकी छु । छोडिजानेको खोपलाई बोक्नुभन्दा गाह्रो त लेख्नेहरुको पिडालाई बोक्नु रहेछ । म चाहेर पनि प्रेमिल कथाहरु लेख्न सक्दिन । मेरा कथाका नायक नायिकाहरु  बिरलै एक हुन्छन् । छोडिजाने बेलामा नायक रुदेँन नायिका नरोएझै गरेँपनि रुन्छे । यस्तो लाग्छ मैले आफैँलाई लेख्दैछु ।

हुन त प्रेमको कथा लेख्न पनि प्रेमलाई भोग्नुपर्ने रहेछ । बर्षौ अस्विकृति र एकाङ्कीका पानाहरु छिचोलेर यहासम्म त आइपुगेँ तर अघि बढ्ने बाटो पनि अध्यारै देख्छु । मैले शब्दमा बियोग मात्र लेख्ने रहेछु । वा यो मेरो रोजाई हो । सायद म यस्तै चाहन्छु । मैले हिडेको बाटो मेरो आफ्नो हो । के म आफ्नो भोगाइलाई सर्बमान्य हो भन्न सक्छु कदापी सक्दिन । तर पनि यो मेरो भोगाइ हो म यस्लाई खेस्रा पानाझै फाल्न सक्दिन ।

यी सब सोच्दा सोच्दै अघिको इन्स्टाको म्यासेज खोल्छु, 

हाइ,

लेख्नेहरुले फोटो पनि सँगै पोस्ट गर्दा अनौठो लाग्दो रहेछ । तर तपाईको फोटोले तपाईको लेखाईलाई दोहोरिरहने क्लिसेझै बनाइदिएको छ । कृपया  सक्नुहुन्छ भने केही  प्रेमिल लेख्नुस् । 

– धुमिलता मननपराउँने मान्छे .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

कृपया तलको बाकी स्पेस आफैँले भर्नुहाला ......पूर्ण कथाको खोजीमा । कथाकारको भोली जन्मदिन भएकाले उसको अपूर्ण जन्मदिनको लागि अपूर्ण कथा लेखेकी हो । कथालाई पूर्णता दिनेकोहीसँग कथाकार कफिडेटमा जान पनि सक्नेछ .....

उही पतझर

Friday, May 19, 2023

को कस्तो नारीवादी ?– एक अल्लारे नारीवादीको बकपत्र

 


  स्कुल पढ्दा नारीदिवस मनाइन्थ्यो । किन मनाइन्थ्यो थाहा थिएन । कसरी मनाइन्थ्यो त्यो आज पनि याद छ । सधै केटाहरुले कब्जा गर्ने माइक्रोफोन र पोडियम त्यो दिन केटीहरुको हातमा पुग्थ्यो । म भन्दा ठूला दिदीहरु माइकमा के के बोल्थे । कोही गीत गाउँथे । कोही जोक भन्थेँ । त्यहि दिन एक बर्ष घर नजिकैको  दिदीले मलाई पनि मञ्चमा बोलाउनुभयो । सायद त्यतिखेर म तिन कक्षामा पढ्थेँ ।  काम्दै गएर कामेकै स्वरमा एउटा कथा भनेर फर्के । त्यस दिन मैले भाइका जुत्ता लगाएर स्कुल गएको थिएँ जुन हिड्दा बज्ने गथ्र्यो । त्यो समय छोरीहरुलाई जुत्ता किनिदिने चलन कम थियो । मञ्चमा बोल्ने भएर ममिले मलाई त्यस दिन भाइको जुत्तामा पठाउनुभएको थियो । म माइकमा बोल्न पाएकोमा खुसी भएँ । तर त्यो खुसी धेरै समय टिकेन जुन दिदीले मलाई मञ्चमा बोल्न बोलाउँनुभएको थियो त्यही दिदीले बेलुका घर फर्केपछि भाईको जुत्तामा गएको भनेर जिस्काउनुभयो । त्यो दिन पश्चात म नारीदिबसमा दिन मञ्चमा कहिल्यै उक्लिन ।

नारीदिबस थाहा भएँ पनि नारीबाद भन्ने शब्द मैले धेरै पछि सुनेँ । त्यो पनि नेपालीमा होइन अंग्रेजीमा सुनेँ । आज पनि मलाई लाग्छ मैले बुझेको नारीवाद पश्चिमा भर्सनको नारीवाद फेमेनिजम हो । बिए पढ्नु अघि मैले नारीवाद भन्ने शब्द कहिल्यै सुनेको रहेनछु । अथवा सुनेर पनि ध्यान दिएको रहेनछु । बिए पहिलोबर्ष साइमन दि बुबाको “द अदर” भन्ने निबन्ध थियो साथमा क्रिटिकल थेरीमा “फेमेनिजम” भन्ने अर्को च्याप्टर पनि थियो । पहिलोपटक मैले पढ्नुपर्ने किताबहरु अति अचम्मका लागेँ । त्यो अघि मैले लैङ्गिक बिभेद र असमानता बारे कहिल्यै बुझेकै रहेनछु । हामीलाई अंग्रेजी पढाउँने शिक्षक आफूलाई कडा नारीबादीको रुपमा प्रस्तुत गर्नुहुन्थ्यो । उहाँ साच्चिकै नारीवादी हो वा होइन भन्ने कुरामा मलाई आज पनि संका लाग्छ । तर उहाँ आफूलाई कट्ठर नारीबादीको हुँ भन्नुहुन्थ्यो । उहाँकै लिएकै नामका आधारमा मैले त्यहि समय तसलिमा नसरीनका नेपालीमा अनुदित धेरै पुस्तकहरु पढेँ । त्यो समय नसरिनका पुस्तकहरु काठमाडौँमा सजिलै पाइन्थ्यो ।

अहिले मलाई सबैभन्दा पछुतो केही लाग्छ भने त्यो समय नसरीनका पुस्तकहरु पढेकोमा लाग्छ । मलाई कहिलेकाही लाग्छ उनका किताबहरुले  मेरा कोमल र चञ्चल किशोर बर्षहरु उराठ बनाइदिए । आज पनि म कसैलाई नसरीनका पुस्तकहरु पढ्ने सल्लाह दिन्न । नसरीनका पुस्तकहरुले मलाई एकाएक पुरुष बिरोधि बनायो । कहिलेकाही मलाई लाग्छ मैले प्रेम गनुपर्ने उमेरमा घृणा गर्न सिकेँ । धेरैका लागि नसरीनका पुस्तकहरु प्रेरणादायक होलान् तर मेरा लागि बनेनन् । अहिले फर्केर हेर्दा उनले बुझाएको नारीबादसँग मलाई असाद्घै समस्या छ । तर त्यसलाई समस्या हो भनेर निर्कोल गर्न पनि मलाई धेरै बर्षहरु लाग्यो । 

नसरीनका पुस्तकहरुको प्रभावले मलाई रमाइलो लाग्ने मैले धेरै कुराहरु गरिन् । प्रेम गर्न सिकिन । आफूभित्रको स्त्रित्वलाई मैले लामो समयसम्म लुकाएर राखेँ । आजकल आएर महसुस हुन्छ म भित्र ममता,  प्रेम जस्ता फेमिनाइन गुणहरु अथाहा रहेछन् । तर उनका पुस्तकहरुले मलाई कठोर र रिसाहा बन्न मात्र सिकाए । आफैलाई नचिन्ने बनाएकोमा उनको नारीबाद मलाई आजकल त्यति प्रेमील लाग्दैन ।

  तर लामो समयपछि मात्र मैले आफैजस्ता लाग्ने खुकुला नारीबादीहरु साक्ष्यात्कार भएँ । मलाई कसिला र शिद्घान्तको एकोहोरो पाठहरु मात्र पढाउँनेहरु अरसिक लाग्छ । आज मेरा लागि नारीबाद मेरो स्वतन्त्रता र अधिकारको मात्र बिषय होइन मसँगै बाचेका र हुर्केका मेरा पुरुष मित्रहरुको खुसी पनि हो । यदाकदा लाग्छ जति म महिला भएकै कारण संरचनाको कसिमा कसिएको छु त्यहि संरचनाको कसिमा उनीहरु पनि कसिएका छ । महिला पुरुष भन्दा कसियका त समलिङ्गिहरु छन् । मलाई लाग्छ अबको नारीवाद हामीसबैलाई मूक्ति दिनुपर्छ, स्वतन्त्रता दिनुपर्छ ।

    भखरै चियामाण्डा आदिच्येको  “हामी सबै नारीवादी  हुनुपर्छ“ र “नारीवादी घोषणापत्रका लागि पन्ध्र सुझाब पढी भ्याएको छु । मलाई उनी मनपर्छ । नारीवारी हुनु भनेको अरसिक हुनु, अप्रेमिल हुनु भन्ने कुरामा उनी बिश्वास गर्दिनन् । तर पनि मलाई लाग्छ म भित्रको नारीवाद सपाट नारीवाद होइन । म नारीवादी भएर पनि कयौ पटक म जस्तै आफ्नै नारीवादमा बिश्वास गर्ने मानिसलाई कर्के नजरले हेरेको छु । मलाई आज पनि भ्यानिटिमा बिश्वास गर्ने कयौ महिलासँग गुनासो छ । मलाई स्वतन्त्रता र सबलीकरणको नाममा गरिएको सौन्दर्य प्रतियोगितासँग पनि समस्या छ । मलाई हरेक चिजलाई लैङ्गिकताको नजरले हेर्नेसँग पनि समस्या छ । मलाई कहिलेकाही लाग्छ म समस्याग्रस्त नारीवादी हुँ। 

नारीवादको पनि आ–आफ्नै वर्ग र समूहहरु रहेछ । म ति कुनै बर्ग भित्र पनि नअट्ने रहेछु ।  नारीवादी भएर पनि रुपान्तरण हुन नसक्ने समयअनुसार परिस्कृत र तरल हुन नसक्ने अटल नारीबाद समस्याग्रस्त लाग्छ   । तर मानिसको रुपमा महिला पुरुष र यौनिक र लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकलाई एकै नजरले हेर्न नसक्ने समाजसँग पनि गुनासो छ । कहिलेकाही म आफैँलाई सोध्छु म कस्तो नारीबादी । उत्तरमा भन्न मन लाग्छ एक बतासे अल्लारे नारीबादी ।

Friday, May 12, 2023

मित्रताः एक संवाद


निर्जला अधिकारी 

  म सायद कक्षा नौ मा पढ्थेँ । उमेरमा पनि सानी र देख्दा पनि सानी भएकाले मेरा कम साथीहरु थिएँ । म उनीहरु सँग आफ्ना मनका कुरा भन्न सक्दैनथेँ । न उनीहरु भन्थेँ ।  एकदिन अचानक केही साथीहरु घर फकैनेबेलामा मलाई केही नभनी एकाएक हराए , जो मसँग नजिक थिएँ,  जो मसँगै बस्थे । मलाई अनौठो लाग्यो । कताकता नरमाइलो पनि लाग्यो । पछि थाहा भयो । उनीहरु सब फोटो खिच्न गएका रहेछन् । केही दिन पछि उनीहरुले आफ्नो ग्रुप फोटो देखाएँ । मलाई थाहा भयो म उनीहरुको गु्रपको रहेनछु । पहिलोपटक मलाई अस्विकृत हुनुको अनौठो अनुभूती भयो । यतिका बर्ष मैले साथी ठानेकाहरु साथी रहेनछन् भन्ने भयो । सँगै मस्र्याङ्दीको बगरमा बयर टिपेको , घरमा नभनी काँचो आँप लगेको सबै सबै ब्यर्थ रहेछ भन्ने भयो । तर मेरा नयाँ साथी भएनन् । मैले उनीहरुलाई किन मलाई बोलायनौ भन्न सकिँन । न उनीहरुले भनेँ । 

  यसरी स्कुले दिनहरु सिद्विए । न मेरा मिल्ने साथी भए  न मैले नयाँ साथीहरु बनाउँन सकेँ । न उनीहरुसँग मित्रताको डोरी तोड्न सकेँ । लाग्यो कुनै दिन मेरा पनि मिल्ने साथीहरु हुनेछन् । जसले मलाई कसैलाई नभनेको कुरा भन्नेछन्, मैले पनि मनका कुरा सबै भन्ने छु भन्ने लागिरह्यो । स्कुले पढाइपछि काठमाडौँ त छिरे तर सोचेझै मिल्ने साथी बनाउँन सकिन । त्यो बेलादेखी लागेको एक्लैएक्लै हिड्न,े एक्लैएक्लै रमाउँने बानी अझै गएको छैन ।

लामो समयसम्म साथीहरुको कमी महसुस भैरह्यो । साथी हुनु भनेको आफैँसँग गर्न नसकोको संवाद अरु कोहीसँग गर्न सक्नु रहेछ । कसैले आफूलाई बिनाकुनै कारण आफ्नो ठानिदिँनु रहेछ । लामो समयपछि साथीजस्ता मानिसहरु भेटेकाले पनि मलाई मित्रताको असाध्दै लोभ लाग्छ । यस्तो  लाग्छ जोसँग असल साथीहरु छन् उनीहरु भाग्यमानी मानिसहरु हुन् । तलका शब्दहरु मैले साथीको रुपमा भेटेका सबैसबैमा समप्रित छ,

प्रिय शोभा, 

यस्तो लाग्छ तिमीलाई नभेटिएको भएँ म जो छु त्यो कहिल्यै हुदैनथेँ । भेटेको पनि १५ बर्ष भैसकेछ । तर किन किन लाग्छ हिजो त हो तिम्लाई महिले देखेको । समय नदीझै बग्यो, हामी उही भएर पनि उही रहेनौ । समय बद्लियो । तर किनकिन लाग्छ हामी बिच केही बद्लेन । दुरीहरुले दुरीको काम गरेनन् । मलाई कहिलेकाही लाग्छ म तिमीझै हुनुपथ्र्यो । अनि यस्तो पनि लाग्छ तिमी मेरो कहि कतै छुटेको म हौ । कहिलेकाही महिनौ पछि गफ हुन्छ  हामी जहाँ छुटेका थियौ त्यहि छौ झै लाग्छ । यदाकदा सोच्छु रमाइलो गर्न त धेरै भेटिएला तर आफूझै लाग्ने भेट्न गाह्रो छ ।

प्रिय मुना, 

कहिलेकाही लाग्छ मैले तिमीलाई जहिले भेट्नुपर्ने थियो त्यो बेला भेटिन ।  तिमीलाई मैले स्कुलमा भेटेको भएँ म एक्ली हुनेथिइन । अथवा मैले तिमीलाई हाइस्कुलमा भेट्नुपर्ने थियो । तिमीसँग सँगै गनुपर्ने काम धेरै बाकी नै छन् । अहिले पनि दिक्क  लागेको बेला, एक्ली भएको बेला तिमीलाई सम्झन्छु, तिमी यहाँ भैदिएको भए मम खान जाँने, चिया खान जाने मान्छेको कमि कहिल्यै महशुस हुनेथिएन । मलाई कहिलेकाही लाग्छ, साथीको रुपमा म अरु धेरैलाई बाड्न सक्ने रहेछु तर तिमीलाई नसक्ने रहेछु । अर्को  समरमा नेपाल आउँ रमाइलो गनुपर्छ ।

प्रिय साथीहरु....... जय, उपेन्द्र, मनोज

अहिलेपनि मान्छेहरु भन्छन् केटाकेटी साथीमात्र हुन सक्दैनन् । अनौठो लाग्छ । मेरा त छन् झै लाग्छ । हामी सँगै सहर डुलेर फर्कदा मैलाई भनेर आठ नौ बजे घर पुर्याउँन आएका दिनहरु कहिल्यै बिर्सन सक्दिन । आज पनि केही पर्यो भने मैले सम्झने नामहरु यहि हुन् जस्तो लाग्छ । धेरै कुराहरु सिकेको छु शब्दले भन्न सक्दिन ।  मलाई सधै लाग्छ .. र सधै कामना पनि गर्छु यो मित्रताको सम्बन्ध सधै यस्तै रहिरहोस् । 

प्रिय बिना नामको मान्छे, 

मैले नाम बोलाएर यहाँ धन्यबाद भन्न सक्दिन  । तर जहाँ जसरी हामी भेट भयौ अथवा भेट अझै भएका छैनौ त्यसलाई म सुन्दर संयोग मान्छु । जीवन एक संयोग हो । हाम्रो मित्रतालाई त्यहि संयोग  रुपमा म लिन्छु । कृतज्ञ हुनुपर्ने धेरै कुराहरु छन् । यस्तो लाग्छ जीवनका केही भेटहरु आवस्यकता हुन् । कहिलेकाही हाम्रो भेट पनि मलाई त्यस्तै लाग्छ । हामी बिच कोसौको भौगोलिक दुरी छ । तर दुरीहरु सधैका लागि दुरीहरु नबनुन् भन्ने मेरो कामना हो । सायद छिट्टै भेट हुनेछ । भेटेको बेला सँगै गर्नुपर्ने धेरै चिजहरु बाकी नै छ । भेटको प्रतिक्षामा छु ।

यी नाम लिएका केही साथीहरु भए पनि ज–जसलाई मैले साथीको रुपमा जीवनमा भेटेँ उनीहरु सबैप्रति म अनुग्रहित छु । जीवन एक यात्रा हो साथीहरुको उपस्थितिले यात्रालाई सहज र सरसपूर्ण बनाउदो रहेछ । अन्ततः हामी जस्तो मान्छेको संगतमा रहन्छौ त्यस्तै मान्छे बन्दा रहेछौ । केटाकेटीमा कम साथी भएकाले होला आज पनि मलाई अरुको झै मेरो पनि धेरै साथी भैदिएझै हुन्छ । मित्रताले मान्छेले मान्छेलाई बुझ्ने प्रक्रियालाई अझ सजिलो बनाउँदो रहेछ । आशा छ मित्रताले सधै मलाई बलियो बनाउँनेछ ।

पत्रमा म

 

निर्जला अधिकारी

यो पत्र मेरो आफ्नो हो । प्रेषक र प्रापक पनि म आफैँ हुँ । यो पत्र भित्र कहिँ कतै तपाईले आफूलाई भेट्नुभयो भने संयोग मात्र होइन सुन्दर संयोग बन्नेछ । यस पत्र भित्रका भावना , दूर्भावना, कामना, शुभकामना मेरा आफ्ना हुन् कृपया दिमागले होइन हृदयले सुनिदिनु होला ।

बाल्यकालदेखि नै म चाहन्थेँ कसैले मलाई पत्र लेखोस् । पत्र प्रेमले भरिपूर्ण होस् र म उसलाई उस्कै शब्दहरु मार्फत प्रेम गर्न सकुँ । त्यो मेरो बाल्यकालिन वा भनौ किशोरकालीन स्वैरकल्पना थियो । म चाहन्थेँ डराइ डराइ कसैले मलाई एउटा प्रेमिल पत्र मेरो हातमा काम्दै थमाओस् र म पनि पसिनैपसिनाले भिजेका हातले स्विकार्न सकुँ । सदाझै त्यो जीवनको स्वैरकल्पना नै बन्यो बिपना कहिल्यै बनेन ।

किशोरअबस्थाको त्यो ह्याङओभर बिस्तारै धुमिल बन्दै गयो । सायद त्यो उमेरको धुमिलता थियो । बिस्तारै प्रेमपत्रको चाहना त हट्यो तर  किनकिन सुन्दर अक्षरले लेखेको पत्रको चाहना सधैँ रहिरह्यो । अहिलेको डिजिटल दुनियामा चिठि लेख्ने मान्छे भेट्न दुलर्भ मात्र होइन असम्भव नै छ । यदि तपाई पनि म जस्तै पग्ली प्रकृतिको हुनुहुन्छ भने आफूले आफैँलाई लेख्ने गर्नुस् पत्र मात्र होइन प्रेम पत्र नै ।

हुन त अक्षरमा आफूले आफैलाई सम्बोधन गर्नु नाट्यमञ्चमा प्रयोग हुने मनोवाद जस्तै हो । सायद नाट्यमञ्चमा झै पत्रको प्रेषक तपाई भित्रको अर्को पात्र र प्रापक तपाई आफूनै जस्तो पनि लाग्न सक्छ, अथवा यी बिचका दुरिहरु मेटिन पनि सक्छन् ।  यो हुनु र नहुनु विच रहने अस्तित्ववादी चेतनाको अर्को मैफिल पनि बन्न सक्छ । वा भनौ पत्र आफैमा नृंत्यागना र नृत्य जस्तो के फरक के उही भन्ने बहसमा बहकिन पनि सक्छ ।

बहसमा बहकिनु एउटा कुरा पत्र लेख्नु अर्को कुरा तर पत्र भने अवस्य लेख्नुस् । आफूले आफैँलाई मैले जस्तै ....

प्रिय केटी,

केटी भनेर सम्बोधन गर्दैछु कारण नसोधेस् । म तँलाई नामले पनि सम्बोधन गर्न सक्थेँ मलाई थाहा छ तँलाई सबैभन्दा प्रिय आफ्नो नाम नै लाग्छ । तर लाग्यो तेरो नाम भन्दा पहिले तेरो परिचय तेरो लिङ्गले निर्धारित गर्छ त्यसैले केटी भने , दुख नमान ।

किन पत्र नै लेखेँ भनेर तँ अत्तालिन पनि सक्छेस् तर त्यस्तो केही नसोच । यो आफूँले आफैलाई बुझ्ने प्रक्रिया हो । मलाई थाहा छ तँ अलिअलि भाबुक, अलिअलि हट्ठि अनि धेरैनै घमण्डी छेस् । एदाकदा आफूले आफैँलाई समाल्न पनि बिर्सन्छेस् बुझ्न खोज्नु त परको कुरा । हुन त आफूले आफैलाई बुझ्न खोज्नु एउटा निरस यात्रा हो , र मलाई लाग्छ त्ाँ यात्राको लागी सक्षम छेस्  ।

आज तँ कस्तो मुडमा छेस् मलाई थाहा छैन तर आशा छ यो पत्रले तँलाई अवस्य केही खुसी दिनेछ । हुन त म तँलाई मनैमन पनि यी कुराहरु भन्न सक्थेँ तर लाग्यो तँ शब्दहरुलाई असाध्दै प्रेम गर्छेस त्यसैले शब्दमै भनुँ । आज महशुस हुँदैछ लेखेर भन्न सजिलो रहेनछ ।

मैले बुझेसम्म तेरो जीवनको पहिलो प्राथमिकता पूर्णताको खोजी नै रह्यो । अरुझै तँ पनि त्यहि म्याराथुनमा दौडिदैछेस् । तर केटी जीवन भनेको अपूर्णताको अर्को पर्याय नै हो र कहिल्यै नर्बिसि तँ जस्तै सबै अपूर्ण नै छन् । अप्राप्ती , अपूर्णता त मान्छे भएपछि महशुस गर्नुपर्ने अनिवार्यता नै हो । तँलाई लाग्न सक्छ म कुनै दुरदराजको साधुसन्तझै अमूर्ततामा बोल्दैछु । र पनि कहिल्यै नबिर्सनु पूर्णता पनि त्यस्तै अमूर्त चिज नै हो । त्यसैले पूर्ण बन्ने कोशीस धेरै नगर सोच्ने गर तँ जे छस् ठिकै छस् ।

र अर्को कुरा आफ्ना प्राप्तीहरुले तँ जेहोस् त्यसलाई परिभाषित गर्छ भनेर कहिल्यै नसोच । तँ जे होस् त्यही नै तँ हुनु हो तेरा उपलब्धिहरु होइनन् । सदाझै यी कुराहरुमा आफूँलाई खोज्न छोड्दे । अरुको सट्टा आफैलाई प्रेम गर । तैले जसलाई प्रेम गरिस्, जसले तँलाई कहिल्यै गरेन त्यो तेरो जीवनको अनौठो विष्मय थियो । सक्छेस भने बिर्सिदे सक्दिनस् भने प्रेम गर तर प्रेमको आशा नगर । टुक्रिएको मुटु तेरो मात्र होइन धेरैको छ । मलाई आशा छ आफ्नै लाग्ने मान्छे तैले छिट्टै भेट्नेछस् ।

बुझेर पनि नबुजेझै मैले तँलाई कैयौ कुरा भन्न खोजेर पनि भन्न सकेको छैन । त्यस्तै एउटा कुरा भन्दैछु दुख नमान ।  आजबाट अरुको भिडमा आफूलाई खोज्न छोड्दे । अरुको भिडमा आफूलाई नभेटेर दुखी हुनुको कुनै मतलब छैन । तँलाई लाग्दो हो म अरुजस्तो किन भैन धेरैलाई लाग्न सक्छ किन तँ उनीहरु जस्तो नभएर पनि बहुद् लोभलाग्दी छेस् । आफ्नो लोभलाग्दोपनालाई जोगाइराख । आफूँले आफैँलाई बबाल सम्झि । कसैको स्विकृति बिना पनि आफूले आफैँलाई विशेष मान्न पाइन्छ । यो स्वतन्त्रताको कुरा हो, आफू हुनु हो । आफ्नो स्वतन्त्रताको भरपुग उपयोग गर ।

यात्रा लामो छ केटी, यो जीवनको यात्रा हो । तँसँगै तेरो जीवनसँग धेरै जीवनहरु जेडिएका छन् र पनि तेरो जीवनको हिरो तँ आफै होस् । छोरीमान्छे भएकै कारण आफूलाई कम मानव हो की लघुमानव हो कि भनेर प्रतिप्रश्न गर्नुपर्ने परिस्थिति पनि आउन सक्छ तर मलाई थाहा छ त्यस्तो समयमा पनि तँ आफूलाई पूर्ण मानव नै सम्झन्छेस् ।

कसैको आँखामा नपर्नु आफ्नै ज्योति गुमाउँनु होइन केटी , आफ्नो यात्राको ज्योतिलाई सधै चम्कन दिनु । म तँलाई प्रेम गर्छु, अनित्य प्रेम, सायद यहि नै आफू हुनु हो, अनेकौ परिचय र बिरोधाभाषका बिच पनि एक हुनु हो  । म तँ भित्रको अर्को म हुँ, तँलाई प्रेम गर्ने म । शब्दहरुमा आज पोखिएकी छु आशा छ यसले तँलाई केही उर्जा दिनेछ ।

उहि तँ भित्रको म

आशा छ यो पत्र पढेपछि तपाईहरुले पनि मैले जस्तै आफूले आफैँलाई पत्र लेख्नुहुनेछ । यो पत्र पढ्नेहरुलाई फूलको माया, छाप्नेलाई सुनको, यो पत्र भावनाहरुको भिडमा सधैँ भावना नै भैजाला ।


.. धुमिलता

बाहिर कतै घर बन्दैछ । अब शहरमा बन्नको लागि घर मात्र त छ । घर भित्र सायद घर बाकी छ वा छैन कसैलाई थाहा छैन । मानिस मानिस जस्ता छैनन् । फूलहर...