खालीपन

 

निर्जला अधिकारी

यो असिमितताको फराकिलो क्यानभाषभित्र हामी सबै सिमिततामा रमाउँदा रहेछौ । बुझेर पनि नबुझेझै गरी हामी आफ्नै क्षितिजलाई आफैँले साघुरो पार्दा रहेछौ । थाहा छ जीवन खुल्ला साम्राज्य हो । मानिसले चाह्यो भने उसले आफ्नो क्षितिज आफैँले नाघ्न सक्छ । तथापी जीवनको असिमितता एक भ्रम झै लाग्छ । आफ्नै भोगाइको भूगोललाई हामी सिंगो बह्माण्ड सम्झन्छौ । 

यो खालीपनको अनुभूती यहि बाट जन्मन्छ । हामीले जे भोग्यौ त्यो कसैले भोगेको छैन झै लाग्छ । आफूजे जे पाएको छैन त्यो सबैले पाएका छन् भन्ने पनि लाग्छ । हामी जे छौ र हामीसँग  जे छ त्यो पर्याप्त छैन भन्ने पनि अनुभूत हुन्छ । यीनै असन्तुष्टी र अप्राप्तीबिच खालीपन जन्मन्छ । हामीलाई लाग्छ आफूसँग भएको सिंगो संसार अपुरो छ । जीवनलाई हामी प्राप्तीसँग जोड्छौ । हुनु र नहुनुबिचको अबस्थालाई तुलना गर्छौ । आफू र अरुबिचको भिन्नतालाई अनौठो ठान्छौ । समाजको संरचनाको सदस्य बन्न चाहन्छौ तर सक्दैनौ । ....यसैबिच एक अनौठो अनुभूती हामीसँग रहन्छ ............हामी आफूलाई समुच्चतामा हेर्न सक्दैनौ र अपुरो ठान्छौ ।

सायद खालीपनको अनुभूती एक साझा अनुभूती हो । चाहेर नचाहेर हामी सबै अपूर्णताको अनुभूती सहित बाच्दैछौ । बाच्नुको अस्तित्वलाई हामी एक कठोर उपलब्धिसँग जोड्छौ । त्यो भन्दा अझ जटिल अनुभूतीका पाटाहरुलाई झिनोझै ठान्छौ । यही झिनोपनले आफू हुनुको अपर्यापततालाई बोल्दछ । जीवन पूर्णताको पर्याय होइन । यी अपूर्णताहरुलाई सम्हाल्न सकैनौ भने हामीले बाच्नुको यर्थाथलाई पनि सम्हाल्न सक्दैनौ ।

पूर्णताको अनुभूती गर्नेहरुमा सायद अहमताको उपस्थिति रहन्छ । कहिलेकाही लाग्छ आफैँलाई बुझ्न पनि केही गुमाएको, केही नपाएको अनुभूती हुनुपर्छ । थाहा छैन सबै भएको महशुस गर्नेहरुले जीवनलाई कसरी लिन्छन् । सायद जीवनका अर्पाप्तीहरुले आफैलाई बुझ्न सघाउँछन् । हुनसक्छ सबै हुनेसँग वा भएझै महसुस गर्नेसँग यूफोरिया बाहेक अरु कम चिज बाकी रहन्छ । खालीपनले केही नभएपनि जीवनको यर्थाथलाई बोलिदिन्छ । 

गहिरेर हेर्दा समाजले अतिआवस्यक ठानेका जीवनका उपलब्धिहरु साना र झिना बन्न पुग्छन् । कहिलेकाही लाग्छ हामीले अतिसामान्य चिजहरुलाई अति गह्रौ ठान्दा रहेछौ । र गहिरेर लिनुपर्ने चिजहरुलाई अतिसामान्य ठानेर बेवास्ता गर्दा रहेछौ । सायद खालीपन त्यस्तै केही हो । सबै चिजहरु भएर पनि केही नभएझै महसुस गर्न सजिलो कदापी हुन्न । तथापि मानीसले बिरलै त्यस्तो अनुभूतीलाई ब्यक्त गर्छ ।

मानिसले गर्न सक्ने सबैभन्दा सुन्दर  चिज संवाद र अनुभूती हो । आफ्नो अनुभूतीलाई ब्यक्त गर्नु सायद इमान्दार बन्नु हो । तर मानिस आफ्नै अनुभूतीसँग भाग्न खोज्छ । उस्लाई लाग्छ आफँैलाई बुझ्न खोज्नु जटिलतालाई निम्त्याउनु हो । जटिलतासँग भाग्दा भाग्दा उ यस्तो बनिदिन्छ उस्लाई लाग्न थाल्छ उ भित्रभित्र खोक्रो छ । समाजले बिरलै हामीलाई आफूसँग इमान्दार बन भनेर सिकाउँछ । सायद हामी आफ्नै खोजीमा आफैसँग भागिरहेका छौ । र भाग्दाभाग्दै आफैँलाई गुमाइरहेका छौ ।.................................................................................................................................

जानेहरुको नाउँमा

 

निर्जला अधिकारी

प्रिय जानेहरु, 

सहर बजनी रंगको फूलले रंगिएको छ । निराश त होइन तर भित्रभित्र खाली छु । मलाई किनकिन लाग्छ यी फूलहरुले जीवनको निशारतालाई बोल्दछन् । रित्तोपनमा बाच्नु सजिलो छैन तथापी यसको अनुभूतीले जीवनप्रतिको बोधलाई अल्लि फराकिलो बनाउँछ ।

जानेहरुसँग गुनासो गर्नुपर्ने कुनै कारण छैन । तथापि मन त हो कहिलेकाही लाग्छ उनीहरुको उपस्थिति र बर्हिगमनले जीवनमा फेरी अर्को खालीपन थपेर गयो । कयौ रित्तोपनको खाडल बोकेर कहिलेकाही लाग्छ कसरी सग्लो महसुस गरुँ । अपूर्णता र अप्राप्तिको अनुभूतीलाई सुन्दर बनाउँन कदापी सकिन्न । हुर्कदै गर्दा यस्तो लाग्थ्यो कुनै दिन कोही आउँनेछ त्यस्तो जसले जान्छु भनेर पनि फर्कनेछ । सायद त्यो दिवासपना थियो । जान्छु भनेर फर्कनेको सट्टा जाँदिन भनेर नर्फकनेहरु भेटिए । सायद यो  जीउनुको नियती हो । तर नियती मात्र ठानेर म आफूलाई बुझाउँन सक्दिन । कहिलेकाही लाग्छ जानेहरुलाई बिर्सिदिउँ तर बिर्सिनुको प्रक्रिया छोटो कदापि हुँदैन ।

कहिलेकाही लाग्छ जाँदै गर्दा पनि मानिसले जाँनुको कारण खुलाउँन । मलाई मौनताले पिरोल्छ । तर सायद यो अन्त्यको नियम हो, जानेहरु केही नबोलिकन नै दुरीहरु बढाउँछन् । दुरीहरुले नबोलेको आवाजलाई बोलिदिन्छ । सायद यो यात्रा हो । सायद जानेहरु सबै बाटामा भेटिएका सहयात्रिहरु हुन् । भेट्दा अनौठो उत्साह बोकेर आउँनेहरु जाँदा अनौठो मौनता र सान्नाटा बोकेर जान्छन् । कहिलेकाही लाग्छ बोरु आउँदा सान्नाटा दिएर आउँन जाँदा उत्साह दिएर जाउँन । तर थाहा छ त्यो सम्भव छैन । सायद जीवनका दुरीहरु चिसा पदचापहरु हुन् । फर्केर हेर्दा त्यसले बिजाउँछ मात्र ।

कहिलेकाही जानेहरुलाई फर्केर हेर्दा यस्तो लाग्छ उनीहरुमा समानता थियो । तर बसुन्जेल सबै फरक फरक लाग्ने रैछ । कहिलेकाही लाग्छ मान्छेको स्मिृति छोटो हुन्छ । बिष्मृतिहरु लामो समयसम्म रहदैनन् । र पनि टुक्रिनुको पिडा टुक्रनेलाई मात्र थाहा हुन्छ । आज पनि अन्तिम टुक्राइ पहिलोझै लाग्छ । जानेहरलाई माफी त दिन सकिएला तर छुट्टिनुको तिक्ततालाई मेट्न नसकिने रहेछ । 

कहिलेकाही एक्लोपनले अनौठो उत्साह थपिदिन्छ तर सधै होइन । आज त्यस्तै एक दिन हो । जानेहरुलाई सम्झदैछु । उनीहरु गएकोमा पछुतो त छैन तर जसरी गए त्यसलाई सुन्दर मानेर म टुङ्ग्याउँन सक्दिन । कहिलेकाही लाग्छ उनीहरु आधा हृदय बोकेर आए मैले पुरा खर्चिए । सायद त्यो मेरा आफ्नो समस्या थियो । तथापि आज पनि लाग्छ आधा हृदय बोकेर कोही पनि नआउँन जीवनमा । 

यो जानेहरुको नाउँमा लेखिएको पत्र मात्र होइन अब आउँनेहरुले बुझ्नुपर्ने यर्थाथ पनि हो । तित्तताको र सान्नटाको अनुभूती पटकपटक कोही पनि गर्न चाँहदैन । पटक पटक हरेकले दिने रिक्तताको हिस्सा बोकेर बाँचेझै गर्न सक्दिन ।  केही नभएझै गरेपनि सम्बन्धलाई कुरुपताले ब्याख्या नगरेपनि टुट्न सजिलो छैन । टुटेपछि फेरी सग्लो भएझै देखाउँन झन सजिलो छैन ।...............................................................................................

................................................................................................

बन्धन र उन्मूक्ति

निर्जला अधिकारी

दिन धमिलो छ ......पर आकाशमा बादलको एक मुस्लो डुल्न छोडेको छैन । देख्दा सबै शान्त देखिन्छ । देखिएझै शान्त भैदिँन कोही सक्ला र ? मलाई शान्तीसँग खासै त्यति लगाव छैन । म भित्रका द्वन्दहरु यदाकदा प्यारा पनि लाग्छन् । कोही नधमिलिइकन शान्त कसरी बन्ला र ? मलाई धमिलिनुसँग कुनै गुनासो छैन ।

देखिएझै सपाटतामा बाच्न बिरलै सकिन्छ । समाजले यसरी हामीलाई बाधिदिएको छ कहिलेकाही लाग्छ फुक्काफाल भएर हिड्दिउँ । अरुले देख्दा फुक्काफाल देखिनेहरु पनि भित्रभित्र बाधिएर बाच्दा रहेछौ । कहिलेकाही लाग्छ दिल फूकाएर हाँसिदिउँ, दिल टुटाएर रोइदिउँ ।  पर पर पहाडहरु एक्लै चढौ । यो एक्लोपनकको लोभ होइन यो त बन्धनभन्दा पर बाच्नुको परिकल्पना हो । 

लामो यात्रामा गएर फर्कनेसँग सदा लोभ लाग्छ । यस्तो लाग्छ हिड्नेहरुको क्षितिज फराकिलो हुन्छ । मलाई फराकिलो मुलबाटोमा यात्रा गर्नेहरु मनपर्छ । जीवनको नाममा गरिएको घिसिपिटिले  अत्यासलाग्दो जीवन नबनाओस् । खुलेर हाँस्नेहरु खुलेर बाच्छन् झै लाग्छ । जीवनको नाममा बाध्यतासँग मात्र साक्षयात्कार हुनेहरु सायद निराशताका बिम्बहरु हुन् । जीवनलाई निराशता र बिबशताको बिम्बमात्र ठानेर म टुङ्ग्याउन सक्दिन ।

बाच्नुको नियति सरल कदापी छैन । बाचेँझै गरेर हामीले कयौ नबाचेका दिनहरु पनि बाचेका हुन्छौ । कहिलेकाही खुल्लापनको आकाशमा उडौँ भन्ने पनि लाग्छ तर कयौ पटक सोचेर पनि नउडेको अबस्य हो । समाज भन्छ तँ यस्तो बन । स्विकारोक्तिको खोजीमा दौडेको पनि अबस्य हो । आफू अस्विकृत भएको निउँमा धुमिलताका कविताहरु पनि लेखेको हो । तर मन नै त हो कहिलेकाही भन्छ आफ्नै नाममा मात्र जिइँ । आफ्नै मूलबाटो बना र आफ्नै इच्छाको यात्रा गर । गर्न खोजेको र गर्दागर्दा कयौ पटक लडेको पनि हो । कहिलेकाही समाजलाई आफैँ ठानेर आफूले आफैँलाई प्रश्न गरेको पनि हो ।

जीवनका दुबिधाहरु कहिल्यै नसिद्विने रहेछन् । ममि भन्नुहुन्थ्यो, “ अक्षर भनेका नदी हुन् यसले तिमीलाई परपर लग्नेछ कुनै दिन ।” त्यतिखेर लाग्थ्यो ममि नचाहिदो कुरा गनुहुन्छ अक्षरले कसरी पर लग्छ । तर अहिले सम्झदा लाग्छ आमा गलत हुन सक्दिनन् । कहिलेकाही लाग्छ मैले गरेको यात्रा  मेरी आमाले गर्न नसकेको यात्रा हो । आज पनि आमाका लागि आफू केही होइन । उहाँले आफ्ना लागि भनेर कहिल्यै सोच्नुभएन ।  र पनि अक्षरको यात्रा सदा रमाइलो लागेको कदापि होइन । नदी नभएर कहिलेकाही बगरका पदचापहरु झै झिनो महसुस गरेको अवस्य हो ।

कहिलेकाही भएको भन्दा राम्रो मानिसझै देखाएको पनि हो । कहिलेकाही भएको भन्दा खराब पनि भएको हो । तर मानिसै त हो । चाहेर नचाहेर अध्यारा किस्सा बोकेर हिड्दो रहेछ । नचाहँदा नचाहदै पनि आफूले आफ्नै दुस्कर्मलाई राम्रो बनाउँन खोजेको पनि हो । मलाई खराबै हुँ भनेर ठोकुवा गरेर हिड्नेहरु, असल हु भनेर प्रमाणित गर्ने भन्दा कयौ गुना प्रिय लाग्छ । तर अनौठो बिरोधाभाषको कथा बोकेर म पनि हिडेकी रहेछु ।  अनेकौ मोड र घुम्तीहरुमा यी दुबै खाले मानिसलाई प्रेम गरेझै गरेकी पनि रहेछु । कस्तो बिरोधाभाष ....... कति धेरै असमजस्यता.......

यात्रामा भेटिनेसँग सधैँ कृतज्ञ बन्नुपर्ने रहेछ । अन्तत हामी यात्रामा जस्ता मासिसँग ठोकिन्छौ त्यस्तै मानिस बन्दा रहेछौ । भेटिनेहरुले सदा केही सिकाएर जान्छन् । यो जीवनको संयोग पनि हो । हजारौँको भिडमा संयोगले हामी तिनै मासिहरुलाई भेट्न पुग्छौ । आफ्नो हातमा नरहेको कुरासँग कृतज्ञ हुनबाहेक अरु केही गर्न सकिन्न । मलाई कहिलेकाही लाग्छ अरु केही नभए पनि जीवनमा राम्रा साथीहरु भेटेकी छु । मे जे छु त्यसको अंश उनीहरु पनि हुन् ।

कृतज्ञ हुनुपर्ने चिज खोज्दैजाँदा धेरै भेटिदो रहेछ । मलाई लाग्छ पुस्तकहरु  तिनै कृतज्ञताका पात्रहरु हुन् । अध्यारा दिनहरुबाट कसैले तँजस्तै अरु पनि छ है भनेर  भनेको छ भने त्यो पुस्तकले नै भनेको छ । पुस्तकले दिने उज्यालो अरु धेरै कुराको उज्यालो भन्दा अझ शक्तिशाली बन्दो रहेछ । मलाई कहिलेकाही लाग्छ संसारका सबैभन्दा असल मानिस कवि हुन्छन् । यो कविताप्रतिको प्रेम मात्र होइन उन्मूक्ति र असिमितता प्रतिको प्रेम पनि हो । मलाई लाग्छ कवि भनेको उन्मृक्ति र बन्धन भन्दा पर बोल्ने मानिस हो । मलाई सदा लाग्छ कविहरुको हृदय फराकिलो हुन्छ, लेखकहरुले बन्धनलाई बोल्दैनन् । 

कविहरुलाई प्रेम गर्दागर्दै, बन्धनहरुलाई नर्कादानर्कादै पनि कयौ पटक आफ्नै बन्धनलाई तोड्न नसकेको अवस्य हो । यदाकदा लाग्छ खुलेर बाच्न पनि  साहस चाहिन्छ ।  आफ्नै असिमिततालाई नर्कान खोजेको पनि हो । तर मानिसको सिमिततालाई रोमान्टिसाइज गरेको अवस्य होइन । बन्धन र उन्मूक्ति हामी सबैसँग छ । कहिलेकाही लाग्छ म दुबैको चरमबिटहरुले रंगिएकी छु ।

अकथा

 

निर्जला अधिकारी

यो परी कथा होइन । न यो कल्पनाको उडान हो । यो रमाइलो कथा पनि होइन । सायद यो कथाको परिभाषा भित्र नपर्ने अकथा हो । छोरीलाई परीझै ठान्ने समाजमा अपरीहरु पनि छन् भन्ने हामी सबैले बिर्सन्छौ । यो तिनै अपरीहरुको अकथा हो । यो दुखेसो पनि होइन । यो माग होइन । यो परिर्वनको लागि गरिएको अनुरोध पनि होइन । मलाई पनि प्रेम गर भनेर गरिएको सम्बोधन पनि होइन । यो धुमिल कथा हो । अघि भनेझै कथाको परिभाषा भित्र नपर्ने अकथा हो 

अकथाहरु लयबद्व बनेर आउँदैनन् । यो लयमा बगेको प्रेमको कथा होइन । यो त छुटेका ति मानिसहरको कथा हो जसलाई छुटाएको हामी पछुतो मान्दैनौ । यो नाजुकताको यात्रा हो । यो अपरीहरुको अध्यारो यात्रा हो । जहा उज्यालो खोज्न शब्दहरु केलाउन पर्नेछ । यो भावको यात्रा हो जसलाई बुझिँदिँदा मात्र हुन्छ । यदि तपाई रुन चाहनुहुन्छ भने पढ्दै गर्दा रुँदा हुन्छ । तर कदापी पढिसकेपछि सहानुभूतीका शब्दहरु नलेखी दिनु होला ।

यो पुनराबृत्ति हो । सायद मानिस दोहोरीन चाहन्छ । वा नचाहदा नचाहदै पनि दोहोरीन्छ । यो पनि दोहोरीरहने मेरो मनस्थितिजन्य कथा हो । आज भावनामा दोहोरीएकी छु । आफूजस्तै अरु कसैको कथा सुनेर भड्किएकी छु । रातको १०ः३० बजेको छ, सामान्य दिन भएको भए यो मेरो जागाराम हुने समय पनि त होइन । तर आज किबोड अगाडी छु । सायद म पोखिन्न चाहन्छु । सायद आफैसँग । सायद आफैभित्रको नाजुकतासँग .....

यो सुरुवातको बिन्दु होइन  अन्त्य पनि होइन । आज ति तमाम मानिसहरुलाई सम्झदैछु जसको अगाडी आज पनि म झिनो र नगन्य महसुस गर्छु । ति तमाम सबैलाई सम्झन चाहन्छु जसले मलाई तँ हामीजस्तो होइनस् भन्ने महशुस गराए वा भने । जसले छारीमान्छे हुनुको वा मानिस हुनुको समग्र परिभाषा भित्र मेरो उपस्थितिलाई अमिल्दो ठानेँ । जसको कारण  मेरो आफू हुनुको बृहत क्यानभाषलाई साघुरो बनाइदिएको छ । 

हामी सबै अपुरा छौ । रित्तोपनको अनौठो अध्याय हामी सबैसँग छ । म पनि त्यस्तै रित्तोपनले गाझिएकी छु । कहिलेकाही लाग्छ जे नभोग्नपर्ने हो मैले त्यही भोगेँ  । कहिलेकाही लाग्छ मैले जे नपाउनुपर्ने हो त्योभन्दा धेरै पाएँ । कहिलेकाही लाग्छ सायद म मायाकी भोकी छु । सायद स्विकारोक्तिको । सायद अरु धेरै कुराको ।

ति तमामलाई सम्झिएकी छु जसलाई मैले माया गरेझै गरेँ । सायद आफूसँग भएभन्दा धेरै दिन खोजेँ । चाहिनेभन्दा बढी अनुग्रहित भए ।  आजकाल बुझ्छु आफैलाई नराखी अरुलाई दिनु राम्रो होइन । दिनको लागि आफूसँग केही चाहिँदो रहेछ । लाग्छ अबदेखी रित्तो बन्दिन । 

कहिलेकाही सोच्छु किन म चाहिनेभन्दा अनुग्रहित छु । किनकी मसँग मानिसहरु बिरलै अनुग्रहित भएका रहेछन् । बिरलै मान्छेहरुले मलाई तँ बिशेष छस् भनेका रहेछन् । सायद म स्विकारोक्ति चाहन्छु । मानिसलाई आफ्नो उपस्थितिलाई महसुस गर्न पनि अरु कसैको स्विकारोक्ति चाहँदो रहेछ । यो कुण्ठा झै लाग्ला । हुनसक्छ यो कुण्ठा नै हो । तर यो कुण्ठाभन्दा पर.... मैले बाचेको अनुभूति हो ......

हरेक मान्छेसँग आफ्नै अध्यारा कथाहरु हुनेरहेछन् । तर जसलाई समाज अध्यारो ठान्छ । तँ त अरुजस्तो होइनस् भन्ने महसुस केटाकेटी बेलामै गरिदिन्छ उनीहरुको संसार अझ धुमिल हुन्छ । उसलाई लाग्छ कुनै दिन उ पनि स्विकार्य बन्नेछ । तर समयसँगै फेरी समाजले उसलाई किनारा ठानिदिन्छ । तब जटिलताको अर्को मनस्थितीमा मानिस बाच्न पुग्छ । टुटेका कथाहरु जम्मा गर्दा गर्दा यदाकदा उ आफैँ टुटिदिन्छ । टुटेका र भड्किएका दिनहरु सायद सबैसँग हुन्छन् ।

मान्छेहरु भन्छन् आफूले आफैलाई प्रेम गर्न सिँक । प्रेमको यो पाठ मलाई परी कथाझै लाग्छ । आफैलाई प्रेम गर्न पनि अरु कसैले आफूलाई प्रेम गर्छु भनिदिनुपर्छ । प्रेमको र स्नेहको अनुभूती पनि आयातित अनूभूति रहेछ । किन मानिस प्रेमको बदला प्रेम नै खोज्छ भन्नेकुरा यसले पुष्ठि गर्छ ।

जमेका कथाहरुलाई पगाल्दा हृदय पगल्दो रहेछ तर शब्दले गर्ने अनुभूतीको यात्रा कृत्रिम बन्दो रहेछ । किनकिन आज लेख्दै गर्दा शब्दहरुले भाव नबोलेझै लागिरहेछ । कहिलेकाही कथा कथा नबन्दो रहेछ । सायद यो कुण्ठीत कथा हो । म आफैसँग इमान्दार बन्न सकिरहेको छैन । मानिसले शब्दले पनि छल्न खोज्दो रहेछ । सायद म जे अनुभूत गरिरहेछु त्यो भन्न चाहन्न । सायद मानिस आफ्नो सबैभन्दा अध्यारो स्वरुप कहिल्यै देखाउँन चाहन्न । सायद शब्दले कुरुप चिज भन्न सजिलो छैन ।

हो धेरैपटक बिरत्तिएकी, दुखी भएकी छु, आँखा छलिछलि आँसु झारेकी छु तर बिरलै आफ्नो कारणले झारेकी छु । हुन त बिरक्तिन पनि पाइन्छ । दुखी हुन पनि पाइन्छ । तर झिनो भएन, सबै चिज हुँदाहुँदै पनि तँ केही होइनस् भन्ने अनुभूती लिएर बाच्न सजिलो रहेनछ । कहिलेकाही आफैलाइ एैनामा हेर्छु लाग्छ म त अरुझै नै छु तर किन सबैले भन्छन् –तँ हामीझै छैनस् ,नभएकै कारण तँ स–साना कुरामा अनुग्रहित बन्नुपर्छ । लाग्छ अनौठो किस्सा बोकेर बाचेकी छु । हुन त अरुको लागि यो कथा हो । सायद कुण्ठित कथा ।

यी किनाराका शब्दहरु हुन् । सायद बोलेर पनि बोल्न नसकेका कथाहरु । यो केन्द्रको कथानक होइन । चाहेर पनि यसले समुच्चतालाई बोल्दैन । यो लेख्दैगर्दा कतै छुटेको बिन्दुझै हो । बिन्दुले कहिलेपनि सग्लो प्रतिबिम्ब बोल्दैन ।  आज मैले त्यस्तै भन्न नसकेँको अपुर्ण अनुभूतिलाई अकथा भनेर नामाकरण गरेकी छु । यो अकथाको...........पाण्डुलिपि हो ।

किनकिन मलाई लेख्नेहरु प्राय मजस्तै स्विकारोक्तिको यात्रामा हिडेका अतृप्त आत्माझै लाग्छ । लेख्दा प्रेमिल शब्दमा पोखिनेहरु भित्रभित्र अध्यारो प्रेम र जीवनको पाण्डुलिपि बोकेर हिडेका हुन्छन् । यदाकदा लाग्छ समाज ठान्ने परीहरुले बिरलै कथा लेख्छन् ।  सायद लेख्नेहरुको क्षितिजमा पूर्णताको अनुभूती बिरलै हुन्छ । .................................................................................................

Uncanny among Canny

     People hardly know me as a rebel. For them, I am the same girl who sits in the corner without spelling a single word.  When you are too tiny among so many people they hardly realize your presence. They can take you like a tiny object which has nothing to do with the world around them. I am one of them. Smallest in the group from school to university.  They identify me as a brown tiny girl in their group.

            When you always feel like an outsider it makes you a different person. I am one of those. Who hardly have a feeling of being an insider. And always considered myself idiosyncratic and weird. When I go back to my formative years I remember being an odd among my own extended family.  I was not pretty and fair like my siblings.  It is not easy to grow up as a darker girl in a traditional  Nepali society. It is harder when you enter your teenage. That is the time when everyone feels a lack of belonging.  When you are continuously judged by your skin color and body type it makes you feel more outsider. I used to feel the same. Because of the same reason, the girls around me had never been my inspiration. I just observed them but never wanted to be like them. I never thought they would be my inspiration.  At the age of fifteen, I had already realized that my life wouldn’t be like theirs, I had to make my journey unique. At that time I was quite unaware of the journey I would like to go through. However, I was sure ..... my journey would be different.

            As I said  I am not a rebel in a traditional sense.  I am the rebel on my own terms. I was not like my friends, I was not like my siblings. So, I started observing my own life differently. I started observing people and realized that I am unique as well as beautiful. That feeling of being different but beautiful inspired me to take a different journey in life. I started writing. I started writing about my own weird journey. I started writing about the people who were around me. When you feel there is no one to understand you,  pen and paper are the only things that give you the company of compassion. Writing is the job of a loner. It is a journey from silence to silence. Perhaps I took the same journey I walked through silence and I wish I would walk on the same path.

            For me, a rebel is someone who walks on his or her own path without being apologetic. I think I am one of them.  People hardly attracted or intimated with me in any sense but it turned out as a liberating experience. It made me a different person, different than the rest. If I was pretty and fair like my siblings, like my friends  I may fall into the same trap of early marriage. I wouldn’t fall because  I wasn’t like them. Writing and reading gave me a new dimension and somehow broader worldview. At least it made me realize I am living on my own terms, I am beyond my tiny body and my dark complexion. 

            When you believe that beauty is something that is constructed you cannot easily deal with the things which are so regressive. For example, I never use fairness cream, I am always against it although I am the first one who gets the suggestion to use it.  Even my high school students already suggested me to use it. I never believe in vanity because I see the hierarchy and discrimination people are facing each day just because of how they look including me. But for my mom and grandmom’s generation that is something a girl needs to deal with.  They wish to see me as society wants to see me as beautifully married.  I always feel marriage is so regressive in many terms. For marriage, a girl’s look is the first and foremost thing to negotiate.  I never believe and never want to negotiate with it at least just for the sake of marriage. Also, I never think I am the one who is considered to be perfect for marriage. I have my own unique flaws as a human being. So, being an outsider of many institutions and concepts which are celebrated in society whether you want to or not you need to fight for your uncanny thought. I think I am doing the same.

            It’s not easy to articulate something so personal on a public platform. I think  I did the same and unapologetically consider myself a rebel. Maybe it is as similar as being uncanny among the group of canny.

अस्तित्वका फिलिङ्गा

मैले बादलका टुक्राहरुमा
तिम्रो नाम लेखें र
तल जमिनमा पठाएँ
आज जमिनमा केही सुन्दर देख्छु त
तिम्रो नाम देख्छु
तिमी देख्दिन तिम्रो नाम देख्छु
सायदै अब तिमी भेटिनेछौ
सायदै अब म तिम्रो नाम लेख्नेछु
अस्तित्वको यो मैफिलमा
जमिन र बादल केही नरहेपछी
तिम्ले मलाई मैले तिम्लाई खै के खोजिरहनु
खै के लेखिरहँनु !!

तिम्रो सत्य मेरो भ्रम

सदाझैं तिमी बुझ्नसक्नेछौ
म एउटा त्यस्तो चित्र हुँ
जसले तिमीलाई सधैं
उच्चताको अर्को बिन्दुले हेर्नेछ
अथवा तिमी त्यस्तो आकर्षण हौ
जस्को उज्यालोले हरेक दिन म पग्लनेछु
लाग्नसक्छ तिमीलाई तिमी त्यस्तो मैफिल हौ
जस्को गीतमा मजस्ता अनेकौं नाच्नेछन्
यी यस्तै भ्रमहरुको गुन्जनमा कहिल्यै नबिर्सनु
मौनताको एउटा अर्को अध्याय मसँग पनि छ
चाहेर नचाहेर आफू हुनुको सत्य
तिमीले सोचेजस्तो स्वप्नील नहुनसक्छ
कुनै दिन एउटै ढुङ्गामा ठोक्किएछौ भने बुझ्नु
तिमी तिमी हौ म म हुँ
तिम्रो सत्य मेरो भ्रम ।।